معامله حملی یا Carry Trade چیست؟

آیا می‌دانستید که سیستم معاملاتی وجود دارد که حتی وقتی قیمت‌ها تا مدت‌های طولانی ثابت می‌مانند می‌توانند سودآور باشند؟ بله چنین سیستمی وجود دارد و در دنیای مالی یکی از رایج‌ترین روش‌های کسب درآمد برای بسیاری از بزرگترین و برجسته‌ترین مدیران سرمایه محسوب می‌شود. به این سیستم مبادلات انتقالی یا Carry Trade گفته می‌شود. این سیستم از اختلاف بین نرخ بهره یا سواپ جفت ارزها بهره می‌برد.

در کشورهای صنعتی که بهره وام بانکی سالانه بین ۱٪ تا ۵٪ است، معامله‌گران اگر بتوانند وام ۱٪ تا ۲٪ دریافت کرده و در بانک‌های کشورهای دیگر که تا ۵٪ سود می‌دهند، سرمایه‌گذاری کنند، در پایان سال، حدود ۳٪ تا ۴٪ سود می‌کنند؛ به این نوع معامله Carry Trade یا معامله حملی گفته می‌شود.

در این قسمت از سری مقالات آموزش فارکس ایران بروکر، به بررسی معامله حملی می‌پردازیم؛ پس با ما همراه باشید.

معامله حملی (Carry Trade) چیست؟

معامله حملی (carry trade) یک نوع معامله است که بدون استفاده از سرمایه شخصی انجام می‌شود. این استراتژی شامل قرض گرفتن پول یا ارزی با نرخ بهره پایین و استفاده از آن وجوه برای سرمایه‌گذاری در ارزی با نرخ بهره بالاتر، با هدف سودآوری از تفاوت نرخ بهره اما در بلندمدت است.

بسیاری از معامله‌گران مبتدی بازار فارکس دقیق نمی‌دانند که معامله Carry Trade چیست؟ این معاملات که با عنوان مبادلات انتقالی نیز شناخته می‌شوند، جزو استراتژی‌های سودآور هستند و به هر نوع استراتژی گفته می‌شود که در آن یک معامله‌گر، سرمایه‌ای را با نرخ بهره پایین‌تری قرض می‌گیرد تا در دارایی‌هایی با بازدهی بالاتر سرمایه‌گذاری کند؛ اما این نوع معامله در بازار فارکس بیشتر استفاده می‌شود.

درک بهتر معامله حملی با ذکر مثال

مثلاً فرض می‌کنیم که شما به بانک می‌روید و 10 هزار دلار وام می‌گیرید. نرخ بهره این وام سالانه 1٪ از این ده هزار دلار است. اما شما با پولی که وام گرفته‌اید 10 هزار دلار اوراق قرضه‌ا‌ی می‌خرید که سالانه 5٪ به شما سود می‌دهد. سود شما چقدر خواهد بود؟ بله! سالانه 4٪! یعنی اختلاف بین این دو نرخ بهره!

شاید فکر می‌کنید که باتوجه‌به نوسانات بازار، معامله حملی به‌نظر سود آور و هیجان‌انگیز نیست، اما وقتی از آن در بازار معاملات نقدی فارکس استفاده می‌کنید، باتوجه‌به لوریج بالاتر و نرخ بهره روزانه، هر روز حسابتان رشد بیشتری می‌کند و جذاب‌تر می‌شود.

برای درک بهتر باید بگوییم که با استفاده از اهرم یا لوریج، اختلاف ۳ درصد نرخ بهره به نرخ بهره سالانه ۶۰ درصد تبدیل می‌شود، یعنی حسابتان بیست برابر قدرتمندتر می‌شود!

نحوه استفاده از معاملات حملی در استراتژی‌های معاملاتی

برای این که کاملا متوجه شوید که از نظر معامله‌گران سایر کشورها بهترین شکل و نحوه استفاده از معامله حملی یا معامله Carry Trade چیست، به این نمونه توجه کنید:

معامله حملی ین (با نماد JPY) در دهه 2000 آنقدر محبوب شد که تخمین زده می‌شود تا یک پنجم گردش مالی روزانه بازارهای ارز را در آن دهه تشکیل می‌داد. یعنی، معامله‌گران ژاپنی از بانک‌های کشور خود وام‌های ارزان (با پول رایج کشور خود که ارز ین است) با نرخ بهره نزدیک به صفر را دریافت کرده و سپس آن دارایی‌ها را برای دریافت سود بیشتر در بانک‌های خارجی سپرده‌گذاری می‌کردند. جریان به قدری عظیم بود که قیمت دارایی‌ها را در سطح جهان تحت‌تأثیر قرار داد.

بیشتر بخوانید: ین کری ترید (Yen Carry Trade) چیست؟ آموزش کامل کسب درآمد

معاملات حملی نشان می‌دهد که در دنیای به هم پیوسته امور مالی جهانی، یک رویداد در یک بازار می‌تواند به سرعت در سراسر جهان گسترش یابد اما نباید از یاد برد که انجام این معاملات به سرمایه‌های کلان، میزان تحمل ریسک بالا و صبر زیاد نیاز دارد و در کوتاه مدت و با سرمایه‌های خرد، کارایی و سود چندانی ندارد.

آموزش معامله Carry Trade با مثال

در اینجا به یک نمونه کلی نگاه می‌اندازیم تا نشان دهیم که چقدر این معاملات می‌توانند وسوسه‌انگیز باشند.

جو (Joe) یک تریدر نوپای بازار فارکس است که با 10,000 دلار سرمایه‌اش به بانک محله‌شان می‌رود و یک حساب پس‌انداز باز می‌کند. مدیر بانک به او می‌گوید: جو حساب پس انداز شما سالانه یک درصد سود به حساب شما واریز می‌کند. جو اندکی صبر می‌کند و با خود می‌اندیشد: به ازای هر یک درصد سالانه 100 دلار به 10 هزار دلارم اضافه می‌شود.

اما جو پسر باهوشی است و مطالب آموزشی زیادی را مطالعه کرده، اکنون یک راه بهتر برای سرمایه‌گذاری پولش به ذهنش رسیده.

جو با لبخند پاسخ مدیر بانک را می‌دهد: ممنون آقا، اما فکر می‌کنم می‌خواهم پولم را جای دیگری سرمایه‌گذاری کنم.

جو بیش از یک سال است که از چندین سیستم معاملاتی (از جمله معامله حملی) استفاده کرده است؛ بنابراین خوب می‌داند که معاملات فارکس چطور عمل می‌کنند. او یک حساب واقعی باز می‌کند، 10 هزار دلارش را به آن حساب می‌گذارد و طرح‌اش را عملی می‌کند.

جو جفت ارزی را پیدا می‌کند که اختلاف نرخ بهره‌اش سالانه ٪5+ است. او این جفت ارز را به ارزش 100 هزار دلار خریداری می‌کند. از آنجایی که کارگزار 1٪ از پوزیشن را مطالبه می‌کند، هزار دلار آن را به‌عنوان ودیعه نگه می‌دارد (لوریج 100:1). بنابراین اکنون یک جفت ارز به ارزش 100 هزار دلار دارد که سالانه 5٪ برای آن سود می‌گیرد.

اگر جو یک سال کاری انجام ندهد برای حساب‌اش چه اتفاقی می‌افتد؟ خب، در اینجا سه احتمال وجود دارد. بگذارید به هر یک از آنها نگاهی بیاندازیم:

1. پوزیشن ارز ارزش خود را از دست می‌دهد: ارزش جفت ارزی که جو خریداری می‌کند مثل یک تکه سنگ سقوط می‌کند. اگر ضرر و زیان‌ها به حدی رسد که ارزش حساب جو تا حد ودیعه‌اش پایین آید، پوزیشن بسته می‌شود و تنها چیزی که در حساب جو باقی می‌ماند، همان ودیعه 1000 دلاری خواهد بود.
2. جفت ارز در انتهای سال به همان نرخ معامله می‌رسد: در این حالت هیچ ارزشی از پوزیشن جو کاسته یا به آن افزوده نمی‌شود اما روی پوزیشن 100 هزار دلاری‌اش 5٪ سود می‌گیرد که یعنی جو فقط با این سود از حساب 10 هزار دلاری‌اش به 5 هزار دلار برابر با سود 50٪ دست یافته است!
3. پوزیشن ارز ارزش می‌یابد: جفت ارز جو با سرعت صعود می‌کند؛ بنابراین نه تنها جو از پوزیشن خود به سود 5 هزار دلاری می‌رسد؛ بلکه هر سود دیگری را هم که به‌دست می‌آورد با خود به خانه می‌برد!

جو باتوجه‌به لورج 100: 1 این پتانسیل را دارد که از ۱۰ هزار دلار اولیه‌اش ۵۰٪ سود کند.

استراتژی های معاملات حملی

شاید بگویید کسانی که نمی‌توانند از بانک‌ها سرمایه‌های کلان وام بگیرند، چگونه معامله حملی انجام دهند؟ باید گفت که در بازار فارکس می‌توان حتی با یک سرمایه‌ خرد ۱۰۰۰ دلاری، با معاملات حملی، سالانه سود زیادی کسب کرد! اما در ابتدا باید ببینید در بازار فارکس استراتژی معامله حملی یا Carry Trade چیست، چگونه کار می کند و پس از آن به انجام این‌گونه معاملات بپردازید.

فراموش نکنید که استفاده از استراتژی معامله حملی (Carry Trade) بیشتر برای سرمایه‌گذاران فردی یا نهادی خبره با سرمایه‌های کلان و تحمل ریسک بالا مناسب است.

همان‌طور که می‌دانید، در بازار فارکس، بروکرها لوریج‌های بالا تا بیش از ۱۰۰۰:۱ و حتی ۳۰۰۰:۱ را ارائه می‌دهند. بنابراین تنها با یک سرمایه کوچک ۱۰۰۰ دلاری، تا ۱۰۰,۰۰۰ و حتی ۳۰۰,۰۰۰ دلار سرمایه به‌دست می‌آورید! بااین‌حال، لازم است که برای انجام معامله حملی در فارکس با دو مبحث بسیار مهم آشنایی کامل داشته باشید:

• نرخ بهره سالانه ارزها
• بهره شبانه یا سوآپ

نرخ بهره یعنی میزان سودی که بانک (از طریق بروکر که به شما اهرم ارائه می‌دهد)، در قبال پرداخت وام از شما دریافت می‌کند.

فرض کنید بانک مرکزی ژاپن در قبال یک میلیون ین که به شما وام می‌دهد، سالانه ۱٪ از شما سود می‌گیرد. درعوض، بانک استرالیا به سپرده‌گذاران خود سالانه ۴٪ سود پرداخت می‌کند. اکنون اگر از بانک‌های ژاپن وام دریافت کرده و در بانک های استرالیا سپرده گذاری انجام دهید، یا به‌عبارت دیگر روی جفت ارز دلار استرالیا به ین ژاپن با نماد AUDJPY معامله لانگ به مدت ۱ سال باز کنید، درصورتی که نرخ مبادله ین ژاپن به دلار استرالیا در طی یک سال تغییر نکند، بروکر برمبنای ۳٪ اختلاف نرخ بهره ین به دلار استرالیا، سود روزشمار به حساب معاملاتی شما واریز می‌کند.

اکنون این موضوع را درنظر بگیرید که اگر شما از اهرم ۱:۱۰۰ استفاده کنید با یک سرمایه ۱۰۰۰ دلاری، در واقع به اندازه یک سرمایه یک‌ صد هزار دلاری سود دریافت می‌کنید. برخی از بروکرها لوریج‌های ۱:۱۰۰۰ را ارائه می‌دهند که با سرمایه ۱۰۰۰ دلاری به اندازه (۱۰۰۰ دلار ضربدر لوریج ۱۰۰۰ مساوی یک میلیون دلار)، سرمایه یک میلیون دلاری می‌توانید سود دریافت کنید که ۳٪ یک میلیون دلار نیز ۳۰۰۰۰ دلار سود و به‌عبارتی ۳۰ برابر سرمایه اصلی شما می‌شود. استفاده از لوریج ۱:۳۰۰۰ یعنی سرمایه ۳ میلیون دلاری و سود ۹۰ هزار دلاری در سال!

همچنین، اگر در این مدت ارزش دلار استرالیا نسبت به ین ژاپن افزایش پیدا کرده باشد، علاوه‌بر ۳٪ سود سالانه، نسبت به میزان افزایش قیمت نیز سود به‌دست می‌آورید.

اگر روی جفت ارز AUDJPY معامله شورت یعنی فروش (Sell) باز کنید، برمبنای اختلاف نرخ بهره ۳٪ این جفت ارز، سالانه ۳٪ به‌صورت روزشمار، زیان خواهید کرد و حال اگر برحسب اتفاق، میزان نرخ مبادله دلار استرالیا نیز افزایش یابد، میزان زیان شما نیز افزایش خواهد یافت.

بر همین مبنا، می‌توانید دو حالت دیگر را نیز تا حدودی پیش‌بینی کنید که چه اتفاقی خواهد افتاد. یعنی اگر روی این جفت ارز معامله Buy باز کنید، به دلیل نرخ بهره کمتر ین ژاپن، سالانه ۳٪ سود روزشمار دریافت خواهید کرد اما اگر در مدت زمان باز بودن معامله، نرخ مبادله دلار استرالیا به ین ژاپن کاهش یابد، چه بسا، نه‌تنها میزان سود ۳٪ سالانه، نتواند مقدار زیان ناشی از کاهش نرخ مبادله را جبران کند که با زیان زیادی نیز مجبور به بستن معامله شوید.

همچنین ممکن است روی این جفت ارز معامله Sell باز کنید اما در مدت زمان باز بودن معامله با این که ۳٪ بهره سوآپ به‌صورت روزشمار به شما تعلق می‌گیرد، از سوی دیگر به دلیل کاهش نرخ مبادله، به‌قدری سود کسب کنید که میزان سوآپ شبانه، به چشم نیاید.

بنابراین در انجام معاملات حملی یا Carry Trade با آگاهی کامل تصمیم گرفته و تمام جوانب را بسنجید. ذکر این نکته نیز ضروری است که در معاملات حملی به هیچ‌عنوان لازم نیست معامله شما به مدت یک سال باز باشد؛ بلکه حتی اگر تا روز بعد هم باز باشد، میزان سود یا زیان (سوآپ شبانه) به‌صورت روزشمار محاسبه و در حساب معاملاتی شما اعمال می‌گردد.

آیا مبادلات انتقالی روش مناسبی برای کسب سود هستند؟

معاملات حملی در اصل برای معامله‌گران دارای سرمایه‌های کلان، شرکت‌های مالی و… مناسب است اما شما از معامله حملی یا Carry Trade در بازار ایران نیز می‌توانید با اطمینان بیشتر از بازار فارکس سود به‌دست آورید.

به‌عنوان مثال اگر شما بتوانید از شعبه یک بانک حداقل یک میلیارد تومان وام با بهره مثلا 8٪ با سررسید یک ساله بگیرید، سپس آن را در یک بانک دیگر با سود مثلا 18٪ سپرده کنید، در زمان سررسید وام شما 10٪ سود به‌دست آوردید.

دیگر استراتژی معاملاتی این روش این است که سرمایه حاصل از اخذ وام را در سهام بورس سرمایه‌گذاری کنید اما خرید اوراق قرضه (این مورد در ایران منتشر نمی‌شود)، اوراق مشارکت، اوراق خزانه و دیگر اوراق که با سود ثابت مثلا ۱۷ تا ۲۵ درصد منتشر می‌شوند، به هیچ‌عنوان به‌‌صرفه نیست؛ زیرا میزان سود وام بانک بیش از میزان سود سالانه آن‌ها است. بنابراین، وجه وام دریافتی را باید در کالایی سرمایه‌گذاری کنید که بیش از سود بانکی، درآمد داشته باشد (مثل دلار یا طلا).

بااین‌حال، این‌گونه معاملات دارای ریسک بالا هستند و برای معامله‌گران خرده سرمایه (Retail Traders) توصیه نمی‌شود.

چه زماین معاملات انتقالی عملی خواهد بود؟

معاملات حملی زمانی بهترین عملکرد را دارد که سرمایه‌گذاران احساس خطر کنند و برای خرید ارزهای با بازدهی بالا و فروش ارزهای کم بازده‌تر به اندازه کافی خوش‌بین باشند. این مسئله داستان فرد خوشبینی است که نیمه پر لیوان را می‌بیند. برای مثال ممکن است وضعیت فعلی ایده آل نباشد اما این فرد امیدوار است که اوضاع بهتر خواهد شد. همین مسئله در خصوص مبادلات انتقالی نیز صدق می٬کند. شرایط اقتصادی ممکن است ایده آل نباشد اما برای خرید ارز باید نگاهی مثبت‌گرایانه داشت.

اگر اقتصاد کشورها به ظاهر خوب باشد، بانک مرکزی کشورها مجبور هستند برای کنترل تورم نرخ بهره‌شان را بالا ببرند. در واقع این به نفع مبادلات انتقالی است؛ چراکه نرخ بهره بالاتر یعنی اختلاف بیشتر نرخ‌های بهره. از سوی دیگر، اگر چشم‌انداز اقتصادی یک کشور به اندازه کافی مثبت نباشد، هیچ‌کس آمادگی خرید ارز را نخواهد داشت؛ چراکه فکر می‌کنند بانک مرکزی برای کمک به شرایط اقتصادی آنها باید نرخ‌های بهره را پایین آورد.

به بیان ساده‌تر، مبادلات انتقالی زمانی بهترین عملکرد را خواهند داشت که ریسک‌گریزی در سطح پایینی باشد. وقتی درجه ریسک‌گریزی بالا باشد، مبادلات انتقالی عملکرد خوبی نخواهند داشت.

اکنون از دیدگاهی دیگر به این مسئله می‌پردازیم.

فرض کنید شرایط اقتصادی سختی بر جامعه حاکم است و کشور در رکود به سر می‌برد. فکر می‌کنید همسایه بغلی‌تان با پول‌اش چه می‌کند؟ احتمالاً یک سرمایه‌گذاری کم هزینه و ایمن را به سرمایه‌گذاری‌های دیگر ترجیح می‌دهد. از آنجایی که این سرمایه‌گذاری، مطمئن است، درنتیجه ریسک بالایی ندارد. این مسئله از آنجایی منطقی است که این امکان را به همسایه‌تان می‌دهد تا در شرایط بد بتواند از سرمایه خود محافظت کند. در اصطلاحات فارکس، گفته می‌شود که همسایه‌تان دارای سطح بالایی از ریسک‌گریزی است.

با روانشناسی سرمایه‌گذاران بزرگ می‌توان گفت که آنها هم تفاوت زیادی با همسایه‌تان ندارند. وقتی شرایط اقتصادی در پرده ابهام قرار دارد، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند سرمایه‌شان را صرف ارزهای ایمن با نرخ بهره پایین مثل دلار آمریکا یا ین ژاپن کنند.

ریسک گریزی در قطب مخالف معامله حملی قرار دارد. ریزش سرمایه‌ها به سوی فرصت‌های ایمن‌تر سبب می‌شود تا ارزهای با سود کمتر در برابر ارزهای با سود بالاتر ارزش بیشتری پیدا کنند.

معیارها و ریسک مبادلات انتقالی

برای مبادلات انتقالی، یافتن یک جفت ارز مناسب کار ساده‌ای است. در این زمینه دو مسئله را مورد توجه قرار دهید:

1. یافتن اختلاف بالای نرخ بهره
2. یافتن جفتی که ثابت یا در یک روند صعودی به نفع ارز با بازده بالاتر باشد. در این شرایط این امکان را می‌یابید که تا جای ممکن در این معامله باقی بمانید و از اختلاف نرخ بهره یا سوآپ دو ارز به سود لازم دست یابید.

در اینجا یک مثال واقعی از تجارت انتقالی را در نظر می‌گیریم:

این یک نمودار هفتگی از دلار استرالیا به ین ژاپن (AUDJPY) است. تا سال 2010 بانک ژاپن سیاست نرخ بهره صفر خود را حفظ کرده بود (اما از سپتامبر ۲۰۱۰، نرخ بهره به 0.10 درصد رسید). باتوجه‌به آن که بانک مرکزی استرالیا در میان ارزهای اصلی نرخ بهره بالاتری دارد، بسیاری از معامله‌گران به سوی این ارز هجوم آورده‌اند (یکی از فاکتورهای خلق یک روند صعودی اندک اما خوب در این جفت ارز).

از آغاز سال ۲۰۰۹ تا اوایل سال ۲۰۱۰، این جفت از 55.50 به 88.00 افزایش یافته است یعنی 3250 پیپ! اگر این مسئله را با پرداخت سود از اختلاف نرخ بهره دو ارز همراه سازید، این جفت برای بسیاری از سرمایه‌گذاران و معامله‌کنندگانش سود فوق العاده‌ای به همراه داشته است.

البته فاکتورهای سیاسی و اقتصادی هم همواره سبب تغییر و تحول جهان شده‌اند. نرخ‌های بهره و اختلاف نرخ بهره دو ارز هم ممکن است تغییر کنند و سبب شوند مبادلات انتقالی رایج (مثلاً مبادلات انتقالی ین) به نفع سرمایه گذاران عمل نکنند و باعث ضرر هنگفتی برای آنها شود.

همه چیز درباره معامله حملی به طور خلاصه

زمانی که شما یک ابزار مالی (مانند ارز دلار) را قرض می‌گیرید و از آن استفاده می‌کنید تا ابزار مالی دیگری (مانند ین ژاپن) را بخرید، در حال انجام معامله انتقالی هستید. درحالیکه برای ابزار مالی که قرض گرفته یا فروخته‌اید نرخ بهره پایینی را پرداخت می‌کنید، سود بیشتری را از ابزار مالی خریداری شده دریافت می‌کنید. سود شما همان پولی است که از تفاوت نرخ بهره جمع‌آوری می‌کنید.

معامله انتقالی روش دیگری برای کسب درآمد در بازار فارکس بدون نیاز به خرید در قیمت پایین و فروش در قیمت بالاست و انجام آن روز به روز می‌تواند بسیار دشوارتر از قبل باشد. این نوع معامله در شرایطی که اوضاع اقتصادی خوب نیست اما چشم‌انداز مثبتی دارد، همچنین سرمایه‌گذاران تمایل به ریسک دارند، می‌توانند بهترین بازدهی را داشته باشند.

اگر چشم‌انداز اقتصادی یک کشور خیلی خوب به نظر نرسد، هیچ‌کس آمادگی پذیرش ریسک را نخواهد داشت. به بیان ساده‌تر، زمانی که سرمایه گذاران ریسک گریزی پایینی دارند، معاملات انتقالی می‌توانند بسیار موثر واقع شوند. زمانی که ریسک گریزی بالا باشد، معاملات انتقالی انتخاب خوبی برای سرمایه‌گذاران نخواهد بود.

در این مواقع، احتمال کمتری وجود دارد که سرمایه‌گذاران ارزهای با نرخ بهره بالا را بخرند یا بخواهند تعداد پوزیشن‌های خود را بر روی ارزهای با نرخ بهره بالا کاهش دهند. زمانی که شرایط اقتصادی بی‌ثبات است، سرمایه‌گذاران تمایل دارند بر روی ارزهای امن که نرخ بهره پایینی دارند سرمایه‌گذاری کنند مانند دلار آمریکا و ین ژاپن. یافتن یک جفت ارز مناسب برای انجام معامله انتقالی بسیار ساده است. کافی است که ۲ چیز را در نظر بگیرید:

همواره به‌خاطر داشته باشید که عوامل اقتصادی و سیاسی هر روز دنیا را تغییر می‌دهند. نرخ بهره و تفاوت نرخ بهره بین ارزها نیز ممکن است تغییر کند و باعث تغییر نظر سرمایه‌گذاران نسبت به معاملات انتقالی محبوب (مانند معامله انتقالی ین ژاپن) شود.

بنابراین در هنگام انجام معاملات انتقالی، باید همانند یک ترید جهت‌دار معمولی به فکر محدود کردن ضررهای خود باشید. هنگامی که معاملات انتقالی به درستی اجرا شوند، می‌توانند در کنار استراتژی‌های معاملاتی جهت‌دارتان، منبع درآمد قابل توجهی برای شما باشند.