نماد EURIRT (یورو) نرخ این ارز خارجی در برابر تومان ایران را در بازار آزاد نشان میدهد. نرخ ارز در بازار آزاد ایران تحت تأثیر سیاستهای بانک مرکزی، عرضه و تقاضا، نرخ تورم و شرایط اقتصادی کشور قرار دارد.
ایده پول مشترک برای مدت زمان طولانی در بین کشورهای اروپایی با هدف کاهش هزینههای مبادله و رقابت با دلار آمریکا مطرح بود. پیمان ماستریخت در سال 1992 میلادی منجر به تأسیس اتحادیه اروپا شد و گام بزرگی در مسیر ابداع یورو بهعنوان پول مشترک تمام کشورهای این منطقه بود. یورو در سال 1995 میلادی در جریان اجلاس مادرید بهعنوان واحد پول جدید کشورهای منطقه یورو انتخاب شد. بانک مرکزی اروپا نیز در سال 1998 در فرانکفورت آلمان تأسیس شد و مسئولیت سیاستگذاری پولی حوزه یورو را بر عهده گرفت. عرضه اسکناس یورو بهصورت فیزیکی در ژانویه 2002 آغاز گردید.
قیمت یورو به تومان بر اساس دو نرخ بانکی و آزاد در بازار ایران مطرح میشود. نرخ یورو به تومان بانکی از سوی بانک مرکزی تعیین میشود. همچنین قیمت یورو به تومان امروز در بازار آزاد نیز بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میگردد.
برای تحلیل قیمت یورو امروز باید با مهمترین عوامل تأثیرگذار بر نرخ یورو آشنایی داشته باشید:
یورو ارز مشترک 20 کشور از مجموع 28 کشور اتحادیه اروپا است. اتحادیه اروپا در بین ده کشور برتر از نظر تولید ناخالص داخلی در دنیا، سه نماینده دارد. آلمان، فرانسه و ایتالیا بهترتیب با سهم 4.26، 2.87 و 2.17 درصد از تولید ناخالص داخلی دنیا جایگاههای سوم، هفتم و هشتم را در اقتصاد جهانی به خود اختصاص دادهاند. کشورهای اتحادیه اروپا حدود 17 درصد GDP دنیا را در اختیار دارند. تغییر در سرعت رشد اقتصادی این کشورها میتواند قیمت روز یورو را دستخوش افزایش یا کاهش کند.
دو شاخص اقتصادی تورم و نرخ بیکاری از مهمترین شاخصهای اقتصادی در اتحادیه اروپا بهشمار میروند. افزایش یا کاهش نرخ تورم مبنای اصلی برای تصمیمگیری بانک مرکزی اروپا در تغییر نرخ بهره به شمار میرود. این بانک هدفگذاری و مأموریت اصلی خود را حفظ نرخ تورم در محدوده 2 تا 3 درصد تعریف کرده است. در حالت کلی رشد تورم و نرخ بیکاری دو عامل منفی برای نرخ یورو امروز به شمار میروند.
همچنین تراز تجاری اتحادیه اروپا یکی دیگر از شاخصهای کلیدی در تحلیل قیمت یورو است. کشورهای منطقه یورو در سالهای اخیر همواره تراز تجاری مثبت داشتهاند. بهاین معنی که میزان صادرات آنها بیشتر از وارداتشان بوده و همین موضوع تقاضا برای یورو را همواره بالا نگه داشته است. تراز تجاری مثبت منطقه یورو یکی از دلایل تقویت یورو در مقایسه با ارزهای دیگر بهشمار میرود.
بانک مرکزی اروپا بهعنوان یک نهاد مرکزی متولی اصلی در کنترل نرخ یورو به شمار میرود. تجربه نشان میدهد که بانک مرکزی اروپا در گذر زمان سیاست تثبیت ارزش یورو را دنبال میکند. ابزار اصلی در اختیار بانک مرکزی اروپا برای مدیریت قیمت یورو، تغییر نرخ بهره است. در کنار آن، سیاستهای انبساطی و انقباضی این نهاد در میزان تزریق یورو به اقتصاد کشورهای اتحادیه اروپا نقش مستقیم دارد و میتواند قیمت یورو را تحت تأثیر قرار دهد.
وضعیت سیاسی کشورهای منطقه یورو بهخصوص اعضای مهم آن مانند آلمان و فرانسه روی تقویت یا تضعیف قیمت یورو نقش دارد. در کنار این موضوع، روابط سیاسی و اقتصادی این کشورها با آمریکا نیز بهطور مستقیم روی نرخ یورو در مقایسه با دلار آمریکا تأثیر گذار است. البته در سالهای اخیر، حجم مبادلات تجاری اروپا با چین به شدت افزایش یافته و بههمین دلیل، روابط منطقه یورو با چین نیز باید در تحلیل قیمت یورو مد نظر قرار بگیرد.
قیمت یورو به تومان در 6 ماه ابتدایی سال 1404 بیش از 30 درصد افزایش پیدا کرد. کارشناسان پیشبینی میکنند بهدلیل تداوم تورم بالا در کشور و عدم گشایش سیاسی در روابط بین ایران و کشورهای اروپایی و آمریکا، روند صعودی قیمت روزانه یورو همچنان ادامه داشته باشد و تا پایان سال 1404، نرخ یورو به تومان به بیش از 130 هزار تومان برسد.