معرفی انواع ارز دیجیتال | چند نوع ارز دیجیتال داریم؟

تفاوت اصلی سود و زیان در بازار ارز دیجیتال از جایی شروع می‌شود که بدانید با چه نوع ارزی طرف هستید. آمارها نشان می‌دهد در یک بازه زمانی مشابه، بعضی میم‌ کوین‌ها رشدهای نجومی داشته‌اند، در‌حالی‌که هم‌زمان برخی پروژه‌های بزرگ‌تر تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد بازدهی ثبت کرده‌اند. همین اختلاف، اهمیت شناخت انواع ارز دیجیتال را روشن می‌کند. سرمایه‌گذاری بدون درک اینکه یک دارایی کوین است یا توکن، استیبل‌کوین است یا دیفای، از تصمیم‌گیری آگاهانه دور شده و بیشتر شبیه حدس‌زدن است.

اگر هنوز برایتان سؤال است که انواع ارز دیجیتال چیست و چرا هر کدام رفتار قیمتی، ریسک و کاربرد متفاوتی دارند، این مقاله را از دست ندهید. شناخت درست دسته‌بندی ارزهای دیجیتال کمک می‌کند بفهمید کدام گزینه برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت مناسب‌تر است، کدام برای نگهداری بلندمدت و کدام فقط موجی هیجانی با ریسک بالا محسوب می‌شود. موضوعاتی که در ادامه به‌بررسی آنها می‌پردازیم.

معرفی انواع ارزهای دیجیتال

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات مبتدیان این است که همه دارایی‌ها را در بازار ارز دیجیتال یکسان فرض می‌کنند. درحالی‌که انواع ارز دیجیتال از نظر کاربرد، میزان ریسک، نوسان قیمتی و حتی هدف، تفاوت‌های اساسی دارند. بعضی ارزها برای انتقال پول طراحی شده‌اند، بعضی نقش سوخت بلاک چین را دارند و بعضی بر پایه هیجان و جامعه کاربران رشد می‌کنند.

برای پاسخ دقیق به این پرسش که انواع ارز دیجیتال چیست، باید به سراغ دسته‌بندی ارزهای دیجیتال به‌صورت علمی رفت. این دسته‌بندی کمک می‌کند متوجه شوید هر دارایی چه نقشی در اکوسیستم بلاک چین دارد و چرا رفتار قیمتی آن با بقیه متفاوت است.

توجه داشته باشید که NFT از نظر فنی و اقتصادی ارز دیجیتال نیست، بلکه دارایی دیجیتال مبتنی بر توکن غیرمثلی است.

کوین (Coin)

کوین‌ها به ارزهای دیجیتالی گفته می‌شوند که بلاک چین اختصاصی خود را دارند و هسته اصلی بلاک چین محسوب می‌شوند. بیت‌ کوین (BTC) و اتریوم (ETH) نمونه‌های شناخته‌شده کوین هستند. این دارایی‌ها برای انتقال ارزش، پرداخت یا حفظ سرمایه طراحی شده‌اند و نقش پول دیجیتال را ایفا می‌کنند.

از نظر ریسک و ثبات، کوین‌ها نسبت به توکن‌ها ساختار شفاف‌تری دارند؛ زیرا شبکه مستقل است و اقتصاد مشخصی پشت آن‌ها قرار دارد. همین موضوع باعث می‌شود تا بسیاری از سرمایه‌گذاران، کوین‌ها را گزینه‌ مناسب‌تر برای نگهداری بلندمدت بدانند. البته همه کوین‌ها بدون ریسک نیستند، اما در دسته‌بندی ارزهای دیجیتال، کوین‌ها ستون اصلی بازار محسوب می‌شوند و رفتار قیمتی آن‌ها مبنای تحلیل سایر بخش‌ها قرار می‌گیرد.

توکن (Token)

توکن‌ها یکی از مهم‌ترین بخش‌های دسته‌بندی ارزهای دیجیتال محسوب می‌شوند که برخلاف کوین‌ها، بلاک چین مستقل ندارند. این دارایی‌ها بر بستر بلاک چین‌های موجود مانند اتریوم، بایننس اسمارت چین یا سولانا ایجاد می‌شوند و هرکدام هدف مشخصی را دنبال می‌کنند.

یک توکن می‌تواند برای دسترسی به خدمات یک پلتفرم، مشارکت در رأی‌گیری‌های حاکمیتی یا نمایندگی یک دارایی خاص طراحی شده باشد. برای مثال، ارز دیجیتال یونی‌سواپ (UNI) یکی از توکن‌های شناخته‌شده بازار است که روی بلاک چین اتریوم فعالیت می‌کند.

از نظر سرمایه‌گذاری، توکن‌ها رفتار قیمتی متنوعی دارند. برخی از آن‌ها به دلیل کاربرد واقعی و تقاضای پایدار، رشد منطقی‌تری را تجربه می‌کنند؛ درحالی‌‌که بعضی دیگر بیشتر تحت‌تأثیر اخبار و هیجانات بازار قرار می‌گیرند.

به‌طور کلی، توکن یک دسته‌بندی کلان در بازار ارزهای دیجیتال به‌شمار می‌رود و بسیاری از دارایی‌ها مانند توکن‌های کاربردی، حاکمیتی، دیفای و برخی میم کوین‌ها و استیبل‌کوین‌ها، درصورتی‌که بلاک چین مستقل نداشته باشند در این گروه قرار می‌گیرند. در ادامه مقاله، انواع مختلف توکن‌ها را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنیم، اما از نظر فنی همه آن‌ها زیرمجموعه مفهوم توکن هستند.

استیبل کوین (Stablecoin)

استیبل کوین‌ها بخشی مهم از دسته‌بندی ارزهای دیجیتال هستند که با هدف کاهش نوسان قیمتی طراحی شدند. برخلاف بیشتر ارزهای دیجیتال که ممکن است در یک روز چندین درصد نوسان داشته باشند، استیبل کوین‌ها به دارایی باثبات مثل دلار، یورو یا طلا وابستگی دارند. به همین دلیل، ارزش آن‌ها در شرایط عادی تغییرات بسیار ناچیزی خواهد داشت که قابل چشم‌پوشی است.

در عمل، استیبل کوین‌ها بیشتر برای حفظ ارزش سرمایه، انتقال سریع پول و مدیریت ریسک استفاده می‌شوند. بسیاری از معامله‌گران در زمان نوسان شدید بازار، سرمایه خود را به استیبل کوین تبدیل می‌کنند تا از افت قیمت‌ها در امان بمانند.

آلت‌ کوین (Altcoin)

به هر ارز دیجیتالی به‌جز بیت ‌کوین، آلت‌ کوین گفته می‌شود. این دسته بخش بزرگی از انواع ارز دیجیتال را تشکیل می‌دهد و شامل پروژه‌هایی با اهداف، فناوری‌ها و کاربردهای بسیار متنوع است. آلت‌ کوین‌ها برای رفع محدودیت‌های بیت ‌کوین یا ارائه قابلیت‌های جدید توسعه پیدا کرده‌اند.

از نظر سرمایه‌گذاری، آلت کوین‌ها معمولاً نوسان بیشتری نسبت به بیت کوین دارند و همین ویژگی باعث می‌شود در برخی بازه‌های کوتاه‌مدت یا چرخه‌های صعودی هرچند کم دوام، بازدهی مناسبی را تجربه کنند. بااین‌حال، بررسی عملکرد بلندمدت بازار نشان می‌دهد که بیت کوین در بسیاری از دوره‌ها ثبات و بازدهی بهتری نسبت به بخش بزرگی از آلت کوین‌ها داشته است. در مقابل، بسیاری از آلت کوین‌ها به‌خصوص پروژه‌های ضعیف یا هیجانی، در دوره‌های نزولی افت‌های سنگین‌تری را تجربه کرده‌اند.

میم کوین (Meme Coin)

میم کوین‌ها بخش جذاب بازار ارز دیجیتال محسوب می‌شوند که بر پایه شوخی‌های اینترنتی، ترندهای شبکه‌های اجتماعی یا فرهنگ عامه شکل می‌گیرند. برخلاف بسیاری از پروژه‌های بلاک چینی که با هدف حل مسئله فنی یا اقتصادی عرضه شدند، میم کوین‌ها بیشتر به قدرت جامعه و میزان توجه کاربران وابسته‌ هستند.

از نظر سرمایه‌گذاری، میم کوین‌ها می‌توانند در بازه‌های کوتاه، سودهای مناسبی ایجاد کنند، اما در کنار این ویژگی، ریسک سرمایه‌گذاری به شدت بالایی دارند. رشدهای چند صد درصدی در مدت کوتاه، در کنار ریزش‌های شدید، باعث می‌شود این نوع ارز دیجیتال بیشتر برای معامله‌گرانی که توانایی ریسک بالا دارند، مناسب باشد.

توکن غیرمثلی یا NFT

توکن‌های غیرمثلی یا NFT نوعی دارایی دیجیتال هستند که نماینده مالکیت دارایی منحصربه‌فرد محسوب می‌شوند. برخلاف کوین‌ها یا توکن‌های معمول که قابل تعویض با یکدیگر هستند، هر NFT ویژگی‌ها و ارزش خاص خود را دارد. این ویژگی باعث می‌شود تا NFTها جایگاه ویژه‌ای در انواع دارایی دیجیتال پیدا کنند. به‌طور مثال با خرید NFT یک اثر هنری فاخر، می‌تواند مالکیت آن را به دست آورد.

از نظر اقتصادی، NFTها تعریف تازه‌ای را از مالکیت دیجیتال ارائه داده‌اند. هنرمندان می‌توانند آثار خود را بدون واسطه عرضه کنند و خریداران، مالکیت ثبت ‌شده روی بلاک چین داشته باشند. با‌این‌حال، بازار NFT نوسان زیادی دارد و ارزش‌گذاری آن بیشتر به میزان تقاضا، اعتبار پروژه و جامعه کاربران وابسته است. به همین دلیل، NFTها در دسته‌بندی ارزهای دیجیتال بیشتر به‌عنوان دارایی‌های تخصصی شناخته می‌شوند و ورود به آن‌ها نیازمند شناخت دقیق‌تر نسبت به پروژه و بازار هدف است.

توکن حاکمیتی

توکن‌های حاکمیتی نوعی از انواع ارز دیجیتال هستند که به دارندگان خود حق مشارکت در تصمیم‌گیری‌های پروژه را می‌دهند. این تصمیم‌ها می‌تواند شامل تغییرات فنی، نحوه توزیع سرمایه، اضافه‌شدن قابلیت تازه یا حتی مسیر کلی توسعه پروژه باشد.

از نظر سرمایه‌گذاری، ارزش توکن‌های حاکمیتی با میزان موفقیت و میزان استفاده از پلتفرم، ارتباط مستقیم دارد. هرچه کاربران فعال‌تر باشند و تصمیم‌های مهم‌تری از طریق رأی‌گیری انجام شود، نقش این توکن‌ها پررنگ‌تر می‌شود. در دسته‌بندی ارزهای دیجیتال، توکن‌های حاکمیتی بیشتر مناسب افرادی هستند که قصد دارند در آینده پروژه نقش واقعی داشته باشند و از رشد اکوسیستم آن سود بگیرند.

توکن اوراق بهادار

توکن‌های اوراق بهادار نماینده مالکیت دارایی واقعی یا حق مالی مشخص از دارایی مثل سهام یک شرکت یا سود پروژه هستند. این توکن‌ها از نظر ماهیت، شباهت زیادی به اوراق بهادار سنتی دارند و تحت قوانین و نظارت‌های رسمی عرضه می‌شوند. این دسته نشان می‌دهد بلاک چین می‌تواند ساختارهای مالی کلاسیک را هم به شکل دیجیتال و شفاف پیاده‌سازی کند.

از نظر ریسک و شفافیت، توکن‌های اوراق بهادار جایگاه متفاوتی در دسته‌بندی ارزهای دیجیتال دارند؛ چون پشت آن‌ها دارایی یا تعهد مشخص وجود دارد، بنابراین نوسان آن‌ها کمتر از سایر توکن‌ها بوده اما آزادی عمل کمتری هم دارند. این نوع ارز دیجیتال بیشتر مناسب سرمایه‌گذارانی است که به چارچوب‌های قانونی، شفافیت مالی و مدل‌های سرمایه‌گذاری رسمی اهمیت می‌دهند و تمایل دارند از مزایای بلاک چین در کنار ساختارهای حقوقی استفاده کنند.

توکن‌های کاربردی (Utility Tokens)

توکن‌های کاربردی یکی از پرکاربردترین بخش‌های انواع ارز دیجیتال به‌شمار می‌آیند و هدف اصلی آن‌ها ایجاد دسترسی به خدمات یا امکانات پلتفرم مشخص است. این توکن‌ها درواقع به‌عنوان ابزار استفاده از محصول یا سرویس طراحی شده‌اند. برای نمونه پرداخت کارمزد در صرافی غیرمتمرکز پنکیک سواپ، توسط توکن کاربردی (CAKE) انجام می‌شود.

از دید سرمایه‌گذاری، ارزش توکن‌های کاربردی به میزان استفاده واقعی از پلتفرم وابسته است. هرچه تعداد کاربران و میزان استفاده از خدمات بیشتر شود، تقاضا برای این توکن‌ها هم افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، در دسته‌بندی ارزهای دیجیتال، توکن‌های کاربردی بیشتر برای کسانی مناسب‌ هستند که به رشد تدریجی پروژه‌ها و توسعه محصولات مبتنی‌بر بلاک چین، باور دارند.

توکن‌های دیفای (DeFi Tokens)

توکن‌های دیفای به ارزهای دیجیتالی گفته می‌شود که در حوزه مالی غیرمتمرکز فعالیت می‌کنند و خدماتی مثل وام‌دهی، وام‌گیری، معامله، تأمین نقدینگی و دریافت سود را بدون واسطه‌های سنتی ارائه می‌دهند. این توکن‌ها بخش پیشرفته‌تری از انواع ارز دیجیتال محسوب می‌شوند و نقش مهمی در تحول سیستم‌های مالی ایفا می‌کنند.

از نظر ریسک و بازدهی، توکن‌های دیفای نوسان بالایی دارند و هم‌زمان می‌توانند سودهای قابل‌توجهی ایجاد کنند. عواملی مثل امنیت قراردادهای هوشمند، حجم نقدینگی و میزان استفاده کاربران، تاثیر مستقیمی بر ارزش آن‌ها خواهند داشت.

چگونه ارز دیجیتال مناسب را انتخاب کنیم؟

انتخاب ارز دیجیتال مناسب بدون شناخت دقیق انواع ارز دیجیتال به تصمیم‌های هیجانی منتهی می‌شود. قبل از هر خرید، باید مشخص شود هدف شما چیست و پاسخ به این سوال که انواع ارز دیجیتال چیست، در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند، چون تا اینجای مقاله متوجه شدیم که هر دسته رفتار قیمتی، سطح ریسک و کاربرد متفاوتی دارد.

کلام پایانی | کدام دسته از ارز دیجیتال را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کنیم؟

پاسخ به پرسش انواع ارز دیجیتال چیست، یک تعریف ساده نخواهد بود، بلکه پایه فهم رفتار بازار کریپتو محسوب می‌شود. کوین‌ها، توکن‌ها، استیبل ‌کوین‌ها، آلت‌ کوین‌ها، میم ‌کوین‌ها، NFTها و توکن‌های دیفای، هرکدام نقش مشخصی دارند و با هدف خاصی طراحی شده‌اند. وقتی این تفاوت‌ها روشن شود، تصمیم‌گیری از حالت حدس و گمان خارج می‌شود و به تحلیل نزدیک‌تر خواهد شد.

شناخت دسته‌بندی ارزهای دیجیتال به شما کمک می‌کند سرمایه، زمان و انرژی خود را متناسب با هدف و میزان ریسک‌پذیری مدیریت کنید. بازار کریپتو فرصت‌های زیادی دارد، اما این فرصت‌ها فقط برای کسانی معنا پیدا می‌کنند که بدانند با چه نوع دارایی روبه‌رو هستند و چرا آن را انتخاب کرده‌اند.