نماد TRYIRT (لیر ترکیه) نرخ برابری لیر ترکیه را در برابر IRT نشان میدهد و یکی از جفتارزهای اصلی بازار فارکس است. این جفتارز بهدلیل حجم معاملاتی بسیار بالا و نقدشوندگی فوقالعاده، از محبوبترین و پرمعاملهترین نمادها در میان تریدرهای سراسر جهان بهشمار میرود. بهترین زمان معامله این جفتارز در ساعات تداخل بازارهای لندن و نیویورک است که بیشترین نقدشوندگی و نوسانات قیمتی را دارد.
لیر واحد پول رسمی کشور ترکیه است. چاپ لیر برای اولین بار در سال 1840 میلادی در دوره امپراتوری عثمانی صورت گرفت. این اسکناسها بهصورت دستنویس بودند و در واقع نوعی اوراق بهادار دولتی بهشمار میرفتند. چاپ اسکناس به شکل مدرن در سال 1862 در دولت عثمانی آغاز شد. همچنین قدمت لیر ترکیهامروز به سال 1927 میلادی پس از تأسیس جمهوری ترکیه به دست مصطفی کمال آتاتورک برمیگردد.
لیر ترکیه یکی از ارزهای پرنوسان در بازارهای مالی به شمار میرود. بههمین دلیل، تحلیللیر ترکیه کار پیچیدهای است. برای این منظور باید مهمترین عوامل تأثیرگذار در قیمت لیر ترکیه را مد نظر قرار دهید.
ترکیه یکی از کشورهای در حال توسعه است که در سالهای اخیر شرایط اقتصادی پرتنش را تجربه کرد. نرخ تورم در برخی از سالها در این کشور حتی به بیش از 50 درصد رسید. تورم اقتصادی بالای این کشور در طولانی مدت منجر به کاهش قدرت خرید لیر و به تبع آن تضعیف قیمت لیر ترکیه در مقایسه با بسیاری ارزهای معتبر دیگر شد.
یکی دیگر از چالشهای اقتصادی اخیر ترکیه، تراز تجاری منفی این کشور است. به عبارت دیگر، در سالهای گذشته میزان واردات ترکیه بیشتر از صادرات آن بوده است. بههمین دلیل، ترکیه برای مدیریت حساب جاری ساختاری خود نیاز به ورود مستمر سرمایه خارجی دارد. در زمانی که ورود سرمایه با اختلال روبهرو میشود، قیمت پول لیر ترکیه کاهش مییابد.
سیاستهای پولی انبساطی یا انقباضی بانک مرکزی ترکیه در تقویت یا تضعیف قیمت لیر نقش مستقیم دارد. یکی از عوامل کاهش قیمت لیر ترکیه در سالهای گذشته، سیاستهای انبساطی بانک مرکزی این کشور بوده است. در شرایطی که تورم افسار گسیخته در ترکیه وجود دارد، بانک مرکزی این کشور نهتنها نرخ بهره را افزایش نداد، بلکه چند مرتبه تصمیم به کاهش نرخ بهره نیز گرفته است که در سقوط ارزش لیر نقش بسزایی داشت. این شیوه سیاستگذاری با دخالت مستقیم شخص رئیس جمهور ترکیه صورت میگیرد.
جایگاه منطقهای ترکیه و روابط سیاسی و اقتصادی آن با سایر کشورها در تقویت یا تضعیف پول ملی این کشور نقش دارد. روابط سیاسی ترکیه با آمریکا بیش از سایر کشورها در اعتماد سرمایهگذاران به اقتصاد این کشور تأثیرگذار است و میتواند در ورود یا خروج سرمایه نقش ایفا کند. اهمیت این موضوع روی قیمت لیر ترکیه امروز قابل مشاهده است.
برای تحلیل لیر ترکیه در آینده باید نیم نگاهی به وضعیت اقتصادی این کشور داشت. روند تورم اقتصادی در ترکیه در ماههای ابتدایی سال 2025 کاهش یافت؛ اما در نیمه دوم سال 2025 بار دیگر شاهد افزایش تورم در این کشور هستیم. تورم سالانه ترکیه در ماههای پایانی 2025 بالاتر از 33 درصد است. از سویی دیگر، نشانهای آشکار از تغییر سیاستهای پولی و مالی بانک مرکزی دیده نمیشود تا آینده لیر ترکیه را دگرگون کند.
بههمین دلیل، پیشبینی میشود نمودار قیمت لیر ترکیه بر پایه ارزهای فیات معتبر مانند دلار آمریکا همچنان روند نزولی داشته باشد. قیمت لیر ترکیه به تومان امروز (آبان ماه 1404) نسبت به ابتدای سال جاری حدود 22 درصد افزایش یافته است. کارشناسان پیشبینی میکنند لیر ترکیه به تومان تا پایان سال 1404 روند صعودی یا نزولی قابل توجه نداشته باشد و در محدود 2500 تا 2800 تومان نوسان کند.