مدیریت ریسک در ترید ارز دیجیتال چیست؟

بازار ارزهای دیجیتال درست مانند یک دریای طوفانی است؛ پر از موج‌های ناگهانی و سنگین که در یک لحظه می‌تواند کشتی شما را سرنگون کند. این بازار به‌دلیل نوسانات بسیار بالا و تأثیرپذیری از عوامل مختلف، ریسک بسیار بالایی دارد. به همین دلیل تسلط به مهارت مدیریت ریسک در ارز دیجیتال و پیاده سازی استراتژی‌های آن هنگام معاملات به شما کمک می‌کند با کمترین میزان ضرر در بازار حرکت کنید و نسبت به کسانی که به این مهارت تسلط ندارند، مدت زمان بیشتری دوام آورید.

در این مطلب از ایران بروکر می‌خواهیم به بررسی مدیریت ریسک در ارز دیجیتال، انواع آن، اهمیتش برای سرمایه‌گذاری، استراتژی‌ها و اشتباهات رایج اشاره کنیم تا سرمایه‌گذاران و معامله‌گران بتوانند با آگاهی بیشتر در این مسیر قدم بردارند.

مدیریت ریسک در ترید ارز دیجیتال

مدیریت ریسک در ارز دیجیتال به‌معنای شناسایی ریسک‌ها و خطرهایی است که سرمایه ما را تهدید می‌کند و به حفاظت از دارایی‌ها در این بازار پرنوسان و تعیین زمان ورود و خروج از یک موقعیت منجر می‌شود. نکته مهم این بوده که این مهارت فقط مختص به معاملات اسپات نیست و در معاملات فیوچرز و مارجین نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در بازار پرنوسانی که از اهرم استفاده می‌شود، به‌همان اندازه که پتانسیل سوددهی بالا می‌رود، پتانسیل ضرر نیز افزایش می‌یابد.

البته مدیریت ریسک در ارز دیجیتال به این معنا نیست که در معاملات به هیچ عنوان ضرر نکنیم؛ زیرا هر معامله‌گری دیر یا زود ضرر را تجربه خواهد کرد، اما هدف این است که میزان زیان کم باشد و سرمایه‌گذار بتواند آن را جبران کند. مدیریت ریسک در ارز دیجیتال، پایه و اساس بقا و دوام آوردن در این بازار پرنوسان است که بدون آن، معامله‌گران دوام نمی‌آورند و با ضررهای بسیار بزرگ از بازار خارج می‌شوند.

در واقع یک معامله‌گر منظم و مسلط به این مهارت، قبل از معامله، نقاط ورود و خروج را از پیش برای خود مشخص می‌کند تا در صورت ریزش قیمت، از تصمیم‌های احساسی اجتناب کرده و به‌صورت استراتژیک عمل کند. همین موضوع باعث می‌شود که یک معامله نتواند به کل دارایی‌های سبد شما آسیب بزند. برای درک بیشتر مدیریت ریسک در ارز دیجیتال، اجازه دهید اهمیت آن را بررسی کنیم.

اهمیت مدیریت ریسک در ترید ارز دیجیتال

یکی از مهم‌ترین دلایل اهمیت مدیریت ریسک در ترید و دیگر معاملات، حفظ سرمایه است. در بازارهای پرنوسان و غیرقابل‌پیش‌بینی، استراتژی‌های مدیریت ریسک با تعیین حد و مرز مشخص، از وارد شدن ضررهای سنگین جلوگیری می‌کند. به همین دلیل، معامله‌گران حرفه‌ای معمولاً ریسک هر معامله را بین ۱ تا ۲ درصد کل سرمایه خود در نظر می‌گیرند.

به‌عنوان مثال اگر کل سرمایه حساب شما ۲۰۰۰ دلار است، تا ۲۰ دلار ضرر احتمالی می‌تواند قابل جبران باشد. در این صورت اگر چندین معامله متوالی ضرر کردید، همچنان کل سرمایه شما حفظ شده و نابود نمی‌شود. این قانون باعث می‌شود از ضررهای سنگین ۴۰ درصدی یا بیشتر اجتناب کرده و کل داراییتان در یک معامله از بین نرود و فرصت جبران وجود داشته باشد.

مدیریت ریسک در ترید علاوه‌بر موارد بالا، از تصمیم‌گیری‌های احساسی و عجولانه ناشی از ترس جلوگیری می‌کند. در واقع داشتن استراتژی‌های مدیریت ریسک و عمل کردن طبق آن‌ها شما را از فلج تصمیم‌گیری نجات داده و باعث ایجاد ثبات حتی در مواقع نوسانات زیاد می‌شود. همراه ما باشید تا با انواع ریسک‌های بازار کریپتو آشنا شویم.

انواع ریسک در بازار کریپتو

آشنایی با مهارت مدیریت ریسک در ارز دیجیتال بسیار مهم بوده اما آگاهی به انواع ریسک و شناسایی آن‌ها بسیار مهم‌تر است زیرا به ما کمک می‌کند تا با رعایت نکات ساده و کوچک، ریسک‌های کریپتویی را کاهش داده و امنیت دارایی‌هایمان را افزایش دهیم. در ادامه به برخی از مهم‌ترین ریسک‌های کریپتو می‌پردازیم.

ریسک بازار (Market Risk)

ریسک بازار یکی از مهم‌ترین انواع ریسک است و به احتمال ضرر کردن از نوسانات قیمت‌ها اشاره دارد. بازار ارزهای دیجیتال تحت‌تأثیر عوامل بسیار زیادی قرار دارد مانند اخبار، رسانه‌ها، احساسات کاربران، میزان نقدینگی و حجم معاملات صرافی‌ها، نوسانات قیمتی زیادی را تجربه می‌کند.

به‌عنوان مثال خبر هک شدن یک صرافی بزرگ و معتبر می‌تواند تأثیر منفی روی قیمت‌ها بگذارد و ارزش یک دارایی را در کوتاه‌مدت کاهش دهد. اگر معامله‌گران نسبت به این نوع ریسک آگاه نباشند و بدون پیگیری اخبار، تحلیل‌ها و بررسی‌های لازم وارد بازار یک ارز دیجیتال شوند، ممکن است ضررهای جبران‌ناپذیری را تجربه کنند.

ریسک نقدشوندگی (Liquidity Risk)

ریسک نقدشوندگی از آن دسته ریسک‌هایی است که شاید اکثر افراد به آن توجهی نکنند اما تأثیر زیادی بر تجربه معاملاتی سرمایه‌گذاران خواهد داشت. نقدینگی یعنی معامله‌گر بتواند دارایی‌هایش را به سرعت و با قیمت دلخواه خود معامله کند. اگر یک ارز دیجیتال نقدینگی بسیار پایینی داشته باشد که معمولاً در پروژه‌های ناشناخته با حجم معاملاتی کم دیده می‌شود، احتمال اسلیپیج شدید به‌ویژه در معاملات بزرگ وجود دارد و کاربر مجبور است دارایی‌های خود را با قیمتی پایین‌تر بفروشد.

برای کاهش این ریسک، سرمایه‌گذاران می‌توانند وارد پروژه‌های شناخته شده و با حجم معاملات بالا شوند و از صرافی‌های معتبر برای معامله آن‌ها استفاده کنند.

ریسک اهرم یا لوریج (Leverage Risk)

اهرم یا لوریج از ابزارهایی است که معامله‌گر می‌تواند با استفاده از آن سودهای خود را چندین برابر کند، اما به همان نسبت نیز میزان زیان احتمالی افزایش می‌یابد. در بازار ارزهای دیجیتال، بسیاری از سرمایه‌گذاران از اهرم‌های بالا در معاملات فیوچرز و مارجین استفاده می‌کنند؛ در این شرایط، حرکت قیمت در خلاف جهت معامله می‌تواند به سرعت منجر به کاهش شدید سرمایه و در برخی موارد لیکویید شدن موقعیت شود.

برای مثال، اگر از اهرم ۱۰۰x استفاده شود، حرکت حدود ۱ درصدی قیمت در خلاف جهت معامله می‌تواند موقعیت را در معرض لیکویید شدن قرار دهد، هرچند این موضوع به شرایط معامله و قوانین صرافی نیز بستگی دارد. به همین دلیل، استفاده از اهرم منطقی، تعیین حد ضرر و مدیریت حجم معاملات از مهم‌ترین راهکارهای کنترل این نوع ریسک به شمار می‌رود.

ریسک امنیتی (Security Risk)

ریسک‌های امنیتی همیشه در هر بازاری وجود دارند، به‌ویژه بازار ارزهای دیجیتال که ماهیت غیرمتمرکزی داشته و کار را برای کلاهبرداران اینترنتی راحت می‌کند. اتفاقاتی مانند هک و حملات سایبری به صرافی‌ها و سرقت دارایی‌ها، صرافی‌ها و پلتفرم‌های معاملاتی جعلی، استفاده از کیف پول‌هایی با امنیت پایین، فیشینگ، لینک‌های جعلی و رعایت نکردن نکات امنیتی مانند نداشتن رمزعبورهای قوی و عدم نگهداری صحیح از کلید خصوصی می‌تواند ریسک‌های امنیتی را افزایش دهد.

همچنین سرمایه‌گذاری روی ارزهای دیجیتال ناشناخته بدون تحلیل فاندامنتال می‌تواند ریسک کلاهبرداری را افزایش دهد. برای کاهش ریسک‌های امنیتی در ارزهای دیجیتال باید از احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA)، رمز عبور قوی و کیف پول سخت‌افزاری استفاده کنید و کلیدهای خصوصی خود را در اختیار کسی قرار ندهید.

ریسک قانونی و قانون‌گذاری (Regulatory Risk)

یکی از مهم‌ترین ریسک‌های بازار ارزهای دیجیتال، ریسک‌های مرتبط با قانون‌گذاری و شفافیت‌های مقرراتی است. قوانین و مقررات مرتبط با ارزهای دیجیتال در هر کشور متفاوت بوده و دائم در حال تغییر است. بنابراین کوچک‌ترین تغییری در قوانین رمزارزها می‌تواند تأثیر زیادی بر قیمت‌ها و فعالیت معامله‌گران داشته باشد.

به‌عنوان مثال اگر یک کشور بزرگ فعالیت در ارزهای دیجیتال یا یک صرافی را ممنوع کند، سرمایه‌گذاران مجبور به خروج گسترده سرمایه خود از آن بازار یا صرافی شده و همین موضوع می‌تواند قیمت را به میزان زیادی تحت‌تأثیر خود قرار دهد. بنابراین پیگیری اخبار و آگاهی از تغییرات قوانین محلی خود در رابطه با فعالیت در کریپتو و استخراج آن می‌تواند تا میزان زیادی این ریسک را کاهش دهد.

ریسک طرف مقابل (Counterparty Risk)

ریسک طرف مقابل زمانی رخ می‌دهد که پلتفرم معاملاتی و یا صرافی ارز دیجیتالی که از آن برای معاملات خود استفاده می‌کنید، نتواند به تعهدات خود عمل کرده و پایبند بماند. در بازار کریپتو این موضوع بیشتر در صرافی‌های متمرکز (CEX) و پلتفرم‌های وام‌دهی دیده می‌شود. به‌عنوان مثال اگر یک صرافی ورشکست شود و یا برداشت دارایی‌ها را متوقف کند، سرمایه کاربران نیز به خطر می‌افتد.

سقوط پلتفرم‌های بزرگ در سال‌های اخیر و کلاهبرداری‌های آن‌ها نشان می‌دهد که این خطر بسیار جدی است. برای کاهش این ریسک می‌توانید دارایی‌های خود را در کیف پول‌های شخصی با امنیت بالا مانند کیف پول‌های سخت‌افزاری و یا نرم‌افزاری نگهداری کرده و از پلتفرم‌ها و صرافی‌های معتبر و با سابقه امنیتی بالا استفاده کنید. نمونه‌ای از کیف پول‌های معتبر عبارت هستند از:

• تراست ولت (نرم‌افزاری)
• مای اتر ولت (نرم‌افزاری)
• لجر (سخت‌افزاری)
• سیف پال (سخت‌افزاری)
• ترزور (سخت‌افزاری)

استراتژی مدیریت ریسک در ارزهای دیجیتال

مدیریت ریسک در ارز دیجیتال به شیوه‌های متفاوتی اجرا شده و از دارایی‌های شما محافظت می‌کند. از تعیین حد ضرر و اندازه موقعیت گرفته تا تنوع‌بخشی، آشنایی با آن‌ها برای سرمایه‌گذاران و معامله‌گران بسیار مهم است. در ادامه این بخش به معرفی و بررسی هر کدام از این استراتژی‌ها خواهیم پرداخت.

تعیین حد ضرر (Stop-Loss)

یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت ریسک، استفاده از حد ضرر است. حد ضرر در واقع سطح قیمتی مشخصی است که در آن معامله به‌صورت خودکار یا دستی بسته می‌شود تا از زیان بیشتر جلوگیری شود. تعیین حد ضرر به معامله‌گر کمک می‌کند میزان زیان هر معامله را از پیش کنترل کند. برای مشخص کردن آن می‌توان از کف‌های قیمتی اخیر، نواحی حمایتی یا شاخص میانگین محدوده واقعی (ATR) استفاده کرد.

نسبت ریسک به ریوارد (Risk/Reward Ratio)

نسبت ریسک به ریوارد یکی از معیارهای مهم در ارزیابی معاملات است. در این روش، معامله‌گر میزان سود بالقوه را در مقایسه با زیان احتمالی بررسی می‌کند تا تصمیم بگیرد آیا ورود به معامله منطقی است یا خیر. برای مثال، ریسک ۲۰۰ دلار در برابر سود ۶۰۰ دلار، نسبت ۱:۳ را نشان می‌دهد که می‌تواند قابل قبول باشد. در مقابل، ریسک ۲۰۰ دلار برای کسب ۹۰ دلار سود، نسبت نامطلوبی محسوب می‌شود.

مدیریت اندازه موقعیت (Position Sizing)

از دیگر استراتژی‌های مدیریت ریسک در ارز دیجیتال می‌توان به تعیین اندازه و حجم پوزیشن معاملاتی اشاره کرد. در این روش با استفاده از فرمول زیر می‌توانیم اندازه موقعیت را محاسبه کنیم. به‌عنوان مثال تصور کنید که کل دارایی ۱۰,۰۰۰ است و می‌خواهید از قانون ۲ درصد ریسک استفاده کنید. اگر حد ضرر شما ۴٪ فاصله داشته باشد، اندازه موقعیت باید ۵,۰۰۰ دلار باشد. علاوه‌بر فرمول پایین،برخی ابزارها وجود دارند که از محاسبه‌گرهای اندازه موقعیت پشتیبانی می‌کنند و می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید.

$\text{اندازه موقعیت}=\frac{\text{کل سرمایه}\times \text{درصد ریسک}}{\text{فاصله حد ضرر}}$

استفاده حساب‌شده از اهرم (Leverage)

استفاده از اهرم‌های بالا می‌تواند میزان سوددهی معاملاتتان را افزایش دهد، اما به همان میزان می‌تواند ضررهای سنگینی را به شما تحمیل کند. استفاده صحیح و منطقی از اهرم می‌تواند میزان ریسک را در معاملات ارزهای دیجیتال کاهش دهد و امنیت دارایی‌ها را افزایش دهد. معامله‌گران آگاه معمولاً برای کاهش ریسک از اهرم‌های ۳ تا نهایتاً ۱۰ برابر به همراه برنامه‌های معاملاتی قوی استفاده می‌کنند. استفاده از اهرم‌های بسیار بالا مانند ۱۰۰ می‌تواند در یک چشم به هم زدن دارایی شما را لیکویید کند.

تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری (Diversification)

از دیگر تکنیک‌های مدیریت ریسک در ارز دیجیتال، تنوع‌بخشی است. این روش به ما می‌گوید که تمام دارایی خود را روی یک ارز دیجیتال سرمایه‌گذاری نکنیم و طبق یک استراتژی واحد پیش نرویم. استفاده از استراتژی‌های مختلف و پخش کردن دارایی میان رمزارزهای معتبر و مختلف به ما کمک می‌کند تا ضررهای سایر معاملات را جبران کنیم. ترکیب این استراتژی‌ها شما را مدت زمان بیشتری در بازار نگه می‌دارد و ریسک‌های احتمالی را کاهش می‌دهد.

تعیین حد سود (Take-Profit)

تعیین حد سود به این معناست که معامله‌گر سطح قیمتی مشخصی را برای خروج از معامله با سود تعیین کند. در این حالت، پس از رسیدن قیمت به سطح مورد نظر، معامله بسته شده و سود ثبت می‌شود. این کار به جلوگیری از تصمیم‌گیری‌های هیجانی و حفظ سود کمک می‌کند.

تعیین نقاط ورود و خروج از بازار با استفاده از تعیین حد سود و ترکیب آن با حد ضرر باعث می‌شود برنامه معاملاتی منظم‌تری داشته باشیم. به‌عنوان مثال برخی از صرافی‌ها به ما این امکان را می‌دهند که این نقاط را به صورت خودکار مشخص و اجرا کنیم و نیازی به تنظیم دستی آن نیست.

اشتباهات رایج در مدیریت ریسک چیست؟

مدیریت ریسک یکی از مهم‌ترین بخش‌های معامله‌گری در بازار ارزهای دیجیتال است، اما بسیاری از معامله‌گران به دلیل بی‌توجهی به اصول آن، با زیان‌های سنگین روبه‌رو می‌شوند. اشتباهات رایج در این زمینه معمولاً از تصمیم‌های احساسی، نداشتن برنامه مشخص و رعایت نکردن حد ضرر ناشی می‌شود. شناخت این خطاها کمک می‌کند سرمایه‌گذار با کنترل بهتر ریسک، از ضررهای غیرضروری جلوگیری کند. برخی از این اشتباهات عبارت‌اند از:

• معامله بدون تعیین حد سود و ضرر
• سرمایه‌گذاری تنها با یک استراتژی روی یک ارز دیجیتال
• نادیده گرفتن اندازه موقعیت
• تصمیم‌های احساسی و ناشی از فومو
• استفاده از اهرم‌های بالای ۵۰ برابر
• نداشتن پلن معاملاتی
• معامله بدون داشتن استراتژی خروج مشخص
• عدم محاسبه ریسک به ریوارد
• نگهداری تمام دارایی در صرافی
• استفاده نکردن از کیف پول‌های امن
• سرمایه گذاری روی بسیاری از آلت کوین ها.

کلام پایانی | مدیریت ریسک چیست؟

مدیریت ریسک در ارز دیجیتال به دسته‌ای از استراتژی‌هایی گفته می‌شود که ریسک از بین رفتن دارایی‌ها را کاهش داده و باعث افزایش امنیت و بقا سرمایه و معامله‌گر در بازار پرنوسان کریپتو می‌شود. البته تسلط به این مهارت به‌معنای اجتناب از همه ریسک‌ها نیست، بلکه داشتن ریسک‌ها و ضررهایی حساب‌شده است. ریسک‌هایی مانند نبود نقدینگی، تغییرات قوانین و مقررات، خطرات امنیتی، ریسک طرف مقابل و بازار می‌تواند امنیت دارایی‌هایمان را تهدید کند.

از این رو با استفاده از تکنیک‌های مدیریت ریسک و انواع آن مانند تعیین حد ضرر، حد سود و اندازه موقعیت، استفاده صحیح از اهرم، تنوع‌بخشی و محاسبه ریسک به ریوارد می‌توان میزان ریسک را کاهش داد و با آگاهی بیشتری در این مسیر قدم برداشت. البته در کنار استراتژی‌های نام برده شده، بهتر است که از اشتباهات رایجی همچون استفاده از اهرم‌های بالا مانند ۵۰x یا ۱۰۰x، نگهداری دارایی در صرافی، تصمیم‌های احساسی و تنظیم نکردن نقاط ورود و خروج بر اساس حد سود و حد ضرر اجتناب کنیم.