آشنایی با انواع تحلیل در بازارهای مالی | تکنیکال و فاندامنتال و سنتیمنتال

تحلیل در بازارهای مالی، عمل بررسی تغییرات قیمت کالاهای مختلف و عوامل موثر بر این تغییرات است. معامله‌گران در بازارهای فارکس، ارزهای دیجیتال و بورس که با هدف کسب سود، دارایی‌های مختلف را خرید و فروش می‌کنند، باید دانش لازم برای تحلیل رفتار قیمت‌ را داشته باشند. تحلیل قیمت، روش‌های متنوعی دارد و هر کدام از انواع تحلیل در بازارهای مالی، دیدگاه منحصربه‌فردی را در بازار ارائه می‌دهد. تحلیل تکنیکال، تحلیل فاندامنتال و تحلیل سنتیمنتال مهم‌ترین روش‌های تحلیل در بازارهای مالی به‌شمار می‌روند؛ اما برخی از معامله‌گران از تحلیل‌های دیگر مانند تحلیل بین بازاری و تحلیل آنچین نیز بهره می‌برند.

در این مقاله جامع از ایران بروکر به بررسی و آموزش انواع تحلیل در بازارهای مالی پرداخته‌ایم تا با مهم‌ترین ویژگی و مزایای هرکدام به‌صورت کامل آشنا شوید.

منظور از تحلیل در بازارهای مالی چیست؟

تحلیل در بازارهای مالی فرآیندی است که طی آن داده‌های مالی و عوامل موثر بر تغییرات قیمت بازار را برای درک عملکرد گذشته، شرایط فعلی و حرکات آینده قیمت، مورد ارزیابی قرار می‌دهد. تحلیل رفتار قیمت دارایی‌های مختلف در بازارهایی مانند فارکس، ارزهای دیجیتال، بورس یا سهام، ابزاری کلیدی برای رمزگشایی از روندهای بازار و شناسایی فرصت‌های معاملاتی است.

تنها زمانی می‌توانید از این بازارها کسب سود کنید که از دانش لازم برای تحلیل رفتار قیمت دارایی‌ها برخوردار باشید تا بتوانید فرصت‌های معاملاتی را شناسایی کنید. برای انجام انواع تحلیل در بازارهای مالی روش‌های مختلفی وجود دارد. معامله‌گران مختلف باتوجه‌به علایق و میزان تخصص خود سعی می‌کنند تا از حداقل یک روش یا ترکیبی از چند روش تحلیلی برای شناسایی زمینه‌های معاملاتی خود در بازارهای مالی استفاده کنند.

 انواع تحلیل در بازارهای مالی

در بازار‌های مالی، رویکرد‌های تحلیلی مختلفی وجود دارد که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به رفتار قیمت نگاه می‌کنند. تحلیل تکنیکال بر پایه بررسی داده‌های تاریخی مانند قیمت و حجم بنا شده و هدفان شناسایی الگو‌هایی است که می‌توانند حرکت‌های بعدی بازار را آشکار کنند. در نقطه مقابل، تحلیل بنیادی به سراغ عوامل اثرگذار در پشت‌صحنه می‌رود؛ از شاخص‌های اقتصادی و سیاست‌های بانک مرکزی گرفته تا گزارش‌های مالی و رویداد‌های ژئوپلیتیکی.

در کنار این دو رویکرد کلاسیک از انواع تحلیل در بازارهای مالی، تحلیل سنتیمنتال به احساسات و نگرش فعالان بازار توجه می‌کند. این نوع تحلیل تلاش می‌کند ببیند اکثریت چه حسی نسبت به یک دارایی یا شرایط بازار دارند و این فضای ذهنی چگونه می‌تواند جهت حرکت قیمت را تغییر دهد. هم‌زمان، در بازار کریپتو شاخه‌ای مشخص‌تر به نام تحلیل آن‌چین مطرح است که بر داده‌های ثبت‌شده در بلاکچین تمرکز دارد؛ داده‌هایی که از طریق کاوشگر‌ها قابل مشاهده‌اند و اطلاعات مهمی درباره جریان ورودی و خروجی سرمایه، رفتار نهنگ‌ها و الگو‌های تراکنشی به‌دست می‌دهند.

در نهایت، تحلیل بین‌بازاری با مقایسه و بررسی روابط بین بازار‌های مختلف از سهام و اوراق قرضه تا کالا و ارز به‌دنبال درک تصویر بزرگ‌تری از اقتصاد و جهت کلی حرکت سرمایه است. شناخت میزان همبستگی میان بازار‌ها در این روش نقش کلیدی دارد و کمک می‌کند معامله‌گر بداند تحولات یک بازار چگونه می‌تواند بر بازار دیگر اثر بگذارد.

تحلیل بنیادی یا فاندامنتال (Fundamental Analysis)

تحلیل بنیادی، ارزش ذاتی یک شرکت را با بررسی صورت‌های مالی، شرایط اقتصادی و عملکرد صنعت آن ارزیابی می‌کند. این روش به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا سهامی را که ممکن است بر اساس پتانسیل‌شان، کمتر یا بیشتر از ارزش واقعی‌شان ارزش‌گذاری شده باشند، شناسایی کنند.

تحلیل بنیادی ساده‌ترین نوع تحلیل نیست؛ زیرا برای مثال، در مورد شرکتی که در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده است، شامل اطلاعاتی در مورد محیط جهانی، اقتصاد کلان، منطقه‌ای و صنعت و همچنین گزارش‌های منتشرشده توسط شرکت می‌شود.

معیارهای کلیدی در تحلیل بنیادی

• سود و درآمد: شاخص‌های سودآوری و پتانسیل رشد یک شرکت. 
• سطح بدهی: معیاری برای ثبات مالی و ریسک. 
• نسبت قیمت به درآمد (P/E): معیاری برای ارزش سهام.

تحلیل بنیادی تکنیکی برای تعیین ارزش ذاتی یک ارز با بررسی متغیر‌هایی است که می‌توانند بر قیمت آن در آینده تأثیر بگذارند. این نوع مطالعه مبتنی بر عوامل بیرونی، روند بازار و شاخص‌های اقتصادی است و اهمیت قابل‌توجهی در معاملات فارکس دارد.

هدف اصلی تحلیل بنیادی تعیین این است که آیا یک ارز کمتر یا بیشتر از ارزش واقعی خود ارزش‌گذاری شده است. تحلیل بنیادی در درجه اول شامل ارزیابی داده‌های آماری و شاخص‌های اقتصادی و بررسی چگونگی تأثیر اقتصاد یک کشور بر نرخ ارز آن است. 

مزایا و معایب تحلیل بنیادی یا فاندامنتال

تحلیل بنیادی بیشتر از سوی معامله‌گرانی که فرصت کافی برای رصد مداوم قیمت را ندارند یا ترجیح می‌دهند سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت انجام دهند استفاده می‌شود. اما مزایای این روش چیست؟

تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)

تحلیل تکنیکال، روشی برای استفاده از داده‌های تاریخی و عملکرد فعلی قیمت برای پیش‌بینی حرکات قیمت در آینده است. تحلیل تکنیکال از نمودارهای قیمت برای شناسایی سیگنال‌ها و الگوها استفاده می‌کند که دریچه‌ای برای ورود به بازار است. معامله‌گران تکنیکالی با تشخیص روندها و حرکات قیمت، از این تحلیل سود می‌برند. 

تحلیل تکنیکال آینده را پیش‌بینی نمی‌کند. این روش از انواع تحلیل در بازارهای مالی، مطالعه‌ رفتار قیمت در گذشته است که روانشناسی شرکت‌کنندگان در بازار را منعکس می‌کند. تحلیل تکنیکال برای زمان‌بندی ورود، خروج و معاملات کوتاه‌مدت مفید است اما برای کارایی بیشتر، باید با داده‌های دیگر انواع تحلیل مانند بنیادی و سنتیمنتال ترکیب شود. 

در سال‌های اخیر، تحلیل تکنیکال نه تنها به دلیل سادگی، بلکه به دلیل رویکرد جهانی خود محبوبیت پیدا کرده است؛ به این معنی که می‌تواند در تمام بخش‌های بازار و در فواصل زمانی مختلف استفاده شود. علاوه‌بر این، روشی برای تحلیل بازار است که نیازی به دانش عمیق در زمینه مالی ندارد.

سه اصل پایه تحلیل تکنیکال

همه‌چیز در قیمت منعکس شده است

در این رویکرد فرض می‌شود تمام عوامل اقتصادی، سیاسی و روانی بازار (چه کوچک و چه بزرگ) پیش از هر چیز در قیمت دیده می‌شوند. بنابراین تکنیکالیست‌ها به‌جای دنبال‌کردن اخبار و رویداد‌ها، مستقیماً سراغ نمودار می‌روند و تغییرات، الگو‌ها و ساختار‌های قیمتی را بررسی می‌کنند.

قیمت‌ها تمایل دارند در روند حرکت کنند

یکی از اصول کلیدی این است که روند‌ها معمولاً ادامه می‌یابند مگر اینکه نشانه‌ای معتبر از تغییر مسیر دیده شود. به همین دلیل معامله‌گران تکنیکالی ترجیح می‌دهند در جهت روند معامله کنند تا شانس موفقیت خود را افزایش دهند.

تاریخ تکرار می‌شود

رفتار انسانی و احساسات بازار معمولاً الگو‌های مشابهی ایجاد می‌کنند. تحلیل تکنیکال با بررسی این الگو‌های تکرارشونده در گذشته، احتمال حرکات بعدی بازار را تخمین می‌زند. این رویکرد به معامله‌گر کمک می‌کند قبل از ورود به معامله دیدی روشن‌تر نسبت به رفتار احتمالی قیمت داشته باشد.

تحلیل تکنیکال چه کمکی می‌کند؟

• با بررسی تحولات اخیر قیمت، تصور بهتری از طرز فکر خریداران و فروشندگان به‌دست می‌آورید.
• می‌توانید تشخیص دهید قدرت خرید یا فروش در حال افزایش است یا کاهش.
• امکان حدس رفتار بعدی فعالان بازار فراهم می‌شود.

اهداف اصلی تحلیل تکنیکال

• شناسایی فرصت‌های سودآور از طریق الگو‌ها و آمار بازار
• تصمیم‌گیری درست درباره زمان ورود و خروج از معاملات
• کاهش تأثیر احساسات و واکنش‌های هیجانی بر تصمیم‌های معاملاتی

مزایا و معایب تحلیل تکنیکال

تحلیل سنتیمنت احساسات بازار (Sentiment Analysis)

تحلیل احساسات یا سنتیمنت تلاش می‌کند نشان دهد فعالان بازار نسبت به یک دارایی یا روند کلی بازار چه احساسی دارند. دلیل اهمیت تعیین احساسات بازار این است که معامله‌گر برخلاف جریان غالب بازار عمل نکند و بتواند رفتار جمعی را بهتر پیش‌بینی کند. در واقع، تحلیل احساسات برای سنجش احساسات سایر معامله‌گران، چه در مورد کل بازار و چه درمورد یک دارایی، استفاده می‌شود.

تحلیل احساسات، حال و هوا و نظرات شرکت‌کنندگان بازار را ارزیابی می‌کند که می‌تواند بر قیمت سهام تأثیر بگذارد. تحلیل اخبار، رسانه‌های اجتماعی و رفتار سرمایه‌گذاران می‌تواند به تشخیص تغییرات در خوش‌بینی یا ترس بازار کمک کند. احساسات بازار، پویایی تقاضا و عرضه را هدایت می‌کند. به‌عنوان مثال، احساسات مثبت می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد، درحالی‌که احساسات منفی ممکن است سرمایه‌گذاران را به فروش دارایی ترغیب کند.

بازار فارکس به همان اندازه که توسط داده‌های اقتصادی و رویدادهای خبری هدایت می‌شود، احساسات انسانی نیز بر روی جهت حرکت قیمت یک دارایی تاثیر می گذارد. وقتی بخش قابل‌توجهی از معامله‌گران دیدگاه مشترکی دارند، اقدامات جمعی آن‌ها می‌تواند روندهایی را ایجاد کند یا بر نوسانات قیمت تأثیر بگذارد. 

با بهره‌گیری از این احساسات، می‌توان روانشناسی بازار را بهتر درک کرد، نقاط مهم را شناسایی کرد و از گرفتارشدن در سمت اشتباه یک معامله جلوگیری به عمل آورد. 

عوامل موثر بر احساسات بازار

احساسات بازار می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار گیرد: 

• گزارش‌ها و اخبار اقتصادی (داده‌های اشتغال، نرخ تورم و غیره) 
• رویدادهای سیاسی (انتخابات، تنش‌های ژئوپلیتیکی و غیره) 
• بحث‌ها و عناوین خبری رسانه‌های اجتماعی 
• واکنش‌ها به تصمیمات بانک مرکزی 

با مشاهده این موارد معامله‌گران می‌توانند درکی از جهت حرکت کلی جمعیت داشته باشند و فرصت‌های معاملاتی را شناسایی کنند.

مزایا و معایب تحلیل سنتیمنتال

تحلیل آنچین (On-chain Analysis)

تحلیل درون زنجیره‌ای یا تحلیل آنچین (On-chain Analysis) رویکرد متفاوتی را نسبت به تحلیل تکنیکال و فاندامنتال ارائه می‌دهد. در این نوع تحلیل داده‌های بلاکچین بررسی می‌شوند تا رفتار شرکت‌کنندگان در یک شبکه ارز دیجیتال درک شود.

در تحلیل آنچین، داده‌هایی مانند تراکنش‌ها، موجودی کیف پول‌ها و میزان فعالیت شبکه بررسی می‌شود تا مشخص شود سرمایه‌گذاران چه اقداماتی انجام می‌دهند؛ نه آنچه را که ادعا می‌کنند. این روش مثل مشاهده دفترکل عمومی بلاکچین است که در آن می‌توان تشخیص داد رمزارز‌ها چگونه بین کیف پول‌ها جابه‌جا می‌شوند و آیا بازیگران بزرگ بازار (نهنگ‌ها) در حال خرید یا فروش هستند.

این سطح از شفافیت و دسترسی به داده‌ها، ویژگی منحصربه‌فرد بازار ارزهای دیجیتال است و در بازارهای مالی سنتی وجود ندارد. تحلیل آنچین با نشان دادن جریان واقعی پول و رفتار کاربران، به معامله‌گران در تصمیم‌گیری دقیق‌ت کمک می‌کند.

مزایا و معایب تحلیل آنچین

مهم‌ترین مزیت تحلیل آنچین این است که به شما اطلاعاتی می‌دهد که نمی‌توانید از نمودارهای قیمتی به دست آورید! آنچه تحلیل درون زنجیره‌ای را خاص می‌کند این است که برخی از معیارها می‌توانند حرکات قریب‌الوقوع قیمت را قبل از وقوع تغییرات قیمت نشان دهند.

تحلیل بین بازاری (Intermarket Analysis)

تحلیل بین بازاری، روابط بین طبقات دارایی، معمولاً ارزها، اوراق قرضه، کالاها و سهام را بررسی می‌کند. این تحلیل می‌تواند به معامله‌گران کمک کند تا ایده‌های معاملاتی گسترده‌تری ایجاد کرده و نقاط مهم بازار را شناسایی کنند. عملکرد قیمت ارزها اغلب توسط رابطه آن‌ها با کالاها، اوراق قرضه و شاخص‌های سهام هدایت می‌شود. به‌عنوان مثال، در ادامه برخی از روابط بین بازاری سنتی را ذکر کرده‌ایم:

• رابطه دلار آمریکا با کالا:
  • کاهش ارزش دلار آمریکا باعث افزایش قیمت کالاها مثبت و افزایش ارزش دلار برای قیمت کالاها منفی تلقی می‌شود.
  • مثال: با رشد طلا، دلار آمریکا کاهش می‌یابد؛ چون در مواقع ناآرامی اقتصادی، سرمایه‌گذاران تمایل دارند دلار را به نفع طلا کنار بگذارند.
• اوراق قرضه با نرخ بهره با سهام:
  • کاهش قیمت اوراق قرضه یا افزایش نرخ بهره معمولاً برای سهام منفی است، اما افزایش قیمت اوراق قرضه یا کاهش نرخ بهره معمولاً برای سهام خوب است.
  • مثال: وقتی نرخ بهره بالا می‌رود، هزینه وام‌گیری شرکت‌ها افزایش می‌یابد و بازار سهام تحت فشار قرار می‌گیرد.
• رابطه کامودیتی‌ها، رشد اقتصادی و بازار سهام با اوراق:
  • افزایش قیمت کالاها از نظر تاریخی نشانه‌ای از رشد اقتصادی است که برای بازار سهام خوب و برای قیمت اوراق قرضه منفی است.
  • مثال: افزایش قیمت کالاها در دوره‌های رونق اقتصادی معمولاً باعث تقویت شاخص‌های سهام و کاهش قیمت اوراق می‌شود.
• همبستگی طلا با جفت ارزهای فارکس:
  • با افزایش قیمت طلا، جفت ارزهای فارکس تضعیف می‌شوند.
  • مثال: با افزایش طلا، AUDUSD کاهش می‌یابد؛ چون استرالیا سومین تولیدکننده بزرگ طلاست و رشد طلا غالباً جریان سرمایه را از AUD دور می‌کند. USDCHF نیز کاهش می‌یابد؛ چون بیش از ۲۵٪ از ذخایر سوئیس توسط طلا پشتیبانی می‌شود.

مزایا و معایب تحلیل بین بازاری

مقایسه انواع تحلیل‌ها

کدام تحلیل در بازار فارکس جواب می دهد؟

برای بازار فارکس، منطقی‌ترین مسیر استفاده از یک روش ترکیبی است، مثلا از تحلیل بنیادی برای درک شرایط کلان و بلندمدت استفاده کرد، برای ورود و خروج و زمان‌بندی معاملات، تکنیکال به‌کار گرفته شود. در نهایت این ترکیب با مدیریت ریسک می‌تواند شانس موفقیت را افزایش دهد.

در بازار فارکس تمام تحلیل‌های تکنیکال، بنیادی، سنتیمنت یا احساسات بازار و بین بازاری پاسخ‌گو هستند. بسته به شرایط، بسیاری از معامله‌گران موفق ترکیبی از روش‌ها را استفاده می‌کنند؛ اما تحلیل آنچین (On-chain Analysis) در این بازار کاربرد ندارد.

کدام تحلیل در بازار ارز دیجیتال جواب می دهد؟

از انواع تحلیل در بازارهای مالی که در طول این مقاله بررسی کردیم، می‌توانید در بازار ارز دیجیتال استفاده کنید. 

• استفاده از تحلیل تکنیکال، برای ارزهای دیجیتال نیز مانند معاملات فارکس است. 
• تحلیل فاندامنتال نیز در این بازار جواب می‌دهد زیرا هر زمان میزان خروج بیت کوین از ولت‌ها افزایش پیدا کرده و عرضه شوند، نرخ آن کاهش می‌یابد و عکس این موضوع نیز صادق است. 
• تحلیل سنتیمنتال نیز که بر احساسات بازار توجه دارد نیز در بازار کریپتو جواب می‌دهد. 
• تحلیل آنچین مخصوص بازار کریپتو است و تمام اتفاقات پشت پرده این بازار را نشان می‌دهد.
• درمورد تحلیل بین بازاری در بازار کریپتو  نیز می‌توان گفت که شاخص دلار و بیت کوین معمولا رابطه معکوس دارند که هرگاه یکی صعودی شود، دیگری نزولی می‌شود.

نکته مهم این است که شما توجه کنید که اگر قصد هولد کردن ارزهای دیجیتال را داشته باشید، شاید تحلیل‌های فاندامنتال و آنچین بیشتر مناسب این نوع معامله باشند اما اگر قصد معاملات کوتاه مدت و نوسان‌گیری دارید، تحلیل تکنیکال بیشتر می‌تواند به شما کمک کند.