آشنایی با نقاط پیوت (Pivot Points) در تحلیل تکنیکال و نحوه‌ی محاسبه

نقاط پیوت (Pivot Points) در تحلیل تکنیکال، سطوح قیمتی مشخصی هستند که معامله‌گران از آن‌ها برای شناسایی حمایت و مقاومت‌های احتمالی استفاده می‌کنند. این سطوح بر اساس بالاترین قیمت (High)، پایین‌ترین قیمت (Low) و قیمت بسته‌شدن (Close) دوره قبل محاسبه می‌شوند و مبنایی برای تحلیل رفتار قیمت در دوره جاری فراهم می‌کنند. پس از محاسبه نقطه پیوت اصلی، معمولاً سه سطح حمایت و سه سطح مقاومت در بالا و پایین آن تعیین و روی نمودار رسم می‌شود.

سطوح حمایت و مقاومت نقاط پیوت می‌توانند درست مانند سطوح حمایت و مقاومت سنتی مورد استفاده قرار گیرند. البته، همانند تمام اندیکاتورها، تأیید سیگنال‌های نقاط پیوت با سایر جنبه‌های تحلیل تکنیکال مهم است. در ادامه این درس هرآنچه را که لازم است درمورد نقاط پیوت در تحلیل تکنیکال بدانید، مطالعه خواهید کرد.

نقاط پیوت در تحلیل تکنیکال چیست؟

نقاط پیوت در تحلیل تکنیکال، سطوح قیمتی محاسبه‌شده بر اساس فرمول‌های ریاضی هستند که از قیمت‌های بالا، پایین و بسته شدن روز قبل محاسبه می‌شوند. به همین دلیل تریدرها این نقاط را به‌عنوان نواحی قیمتی در نظر می‌گیرند که به دلیل توجه زیاد معامله‌گران، واکنش‌های قیمتی در آن‌ها محتمل‌تر است؛ چراکه بازار اغلب با رسیدن به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد و ممکن است متوقف شود، اصلاح کند یا در برخی موارد سطح را بشکند.

در اصل، نقطه پیوت یک سطح (P) مرکزی را تشکیل می‌دهد که توسط سه سطح حمایت (S1، S2، S3) در پایین و سه سطح مقاومت (R1، R2، R3) در بالا احاطه می‌شود. هر یک از این سطوح می‌توانند به‌عنوان حمایت یا مقاومت قوی برای حرکت قیمت عمل کنند. وقتی قیمت نمادهای معاملاتی مختلف به این سطوح نزدیک می‌شوند، اغلب واکنش نشان می‌دهند که گاه مانند برخورد توپ به دیوار، برمی‌گردند یا با قدرت و مومنتوم بالا از آن‌ها عبور می‌کنند.

نقاط پیوت در مقایسه با بسیاری از اندیکاتورهای تکنیکال، ساختار ساده‌تری دارند که باعث شده به ابزاری کاربردی برای تحلیل رفتار قیمت تبدیل شوند. این سطوح بر پایه داده‌های قیمتی دوره قبل محاسبه می‌شوند و چون بخش قابل‌توجهی از معامله‌گران بازار آن‌ها را به‌عنوان مرجع تحلیل خود در نظر می‌گیرند، اغلب می‌توان واکنش قیمت را در اطراف این نواحی مشاهده کرد؛ درنتیجه نقاط پیوت بیشتر از آنکه یک اندیکاتور پیش‌بینی‌کننده باشند، چارچوبی مشترک برای ارزیابی جهت حرکت و نواحی مهم قیمت فراهم می‌کنند.

اجزای اصلی Pivot Points و نحوه محاسبه آن‌ها

اجزای اصلی پیوت پوینت عبارت‌اند از:

• نقطه پیوت (Pivot Point – P): سطح مرکزی و مبنای محاسبه سایر سطوح که تعادل نسبی قیمت را نشان می‌دهد.
• سطوح حمایت (Support Level – S): نواحی قوی که در آن‌ها افزایش تقاضا می‌تواند مانع افت بیشتر قیمت شود.
  • حمایت اول (S1)
  • حمایت دوم (S2)
  • حمایت سوم (S3)
• سطوح مقاومت اول (Resistance Level – R): نواحی‌ای که افزایش فشار فروش ممکن است حرکت صعودی قیمت را محدود کند.
  • مقاومت اول (R1)
  • مقاومت دوم (R2)
  • مقاومت سوم (R3)

نحوه محاسبه پیوت پوینت

سیستم معمول مورد استفاده در جفت ارزها، سیستم پنج نقطه‌ای است. این سیستم از بالاترین، پایین‌ترین و قیمت بسته شدن روز قبلی استفاده می‌کند؛ سپس دو سطح حمایت و دو سطح مقاومت اضافی را نیز برای ایجاد پنج نقطه پیوت به‌کار می‌گیرد، اما بسیاری از تریدرها به‌ویژه روی نمادهای پرنوسان و گران‌قیمت مانند طلا، نقره و… که بیشتر از معاملات اسکالپینگ در تایم فریم‌های پایین استفاده می‌کنند، به سیستم ۷ نقطه‌ای (سطوح اضافی را برای نمادهای پرنوسان ارائه می‌دهد اما کاربرد آن محدودتر است) علاقه دارند که مطابف فرمول زیر محاسبه می‌شود:

محاسبه پیوت برای امروز =  (بالاترین قیمت دیروز + پایین‌ترین قیمت دیروز + قیمت بسته شدن دیروز) تقسیم بر ۳
Pivot = Previous Day (High + Low + Close) / 3

مقاومت سطح اول = (نقطه پیوت۲x) – کمترین قیمت روز قبل
Resistance Level 1 = (Pivot x 2) – Previous Day Low

مقاومت سطح دوم = نقطه پیوت + (مقاومت سطح اول – حمایت سطح اول)
Resistance Level 2 = Pivot + (Resistance Level 1 – Support Level 1)

مقاومت سطح سوم = (بالاترین قیمت روز قبل) + (پیوت۲x – پایین‌ترین قیمت روز قبل ۲x)
Resistance Level 3 = Previous Day High + 2(Pivot – Previous Day Low)

حمایت سطح اول = (پیوت۲x) – بالاترین قیمت روز قبل
Support Level 1 = (Pivot x 2) – Previous Day High

حمایت سطح دوم = پیوت – (مقاومت سطح ۱ – حمایت سطح ۱)
Support Level 2 = Pivot – (Resistance Level 1 – Support Level 1)

حمایت سطح سوم = پایین‌ترین قیمت روز قبل – (بالاترین قیمت روز قبل ۲x – پیوت ۲x)
Support Level 3 = Previous Day Low – 2(Previous Day High – Pivot)

نکات مهم در محاسبه نقاط پیوت در تحلیل تکنیکال:

• در صورت تمایل به استفاده از سیستم ۵ نقطه‌ای، کافی است که حمایت سطح ۳ و مقاومت سطح ۳ را محاسبه و روی چارت قیمت اعمال نکنید.
• بیشتر پلتفرم‌های معاملاتی اندیکاتور Pivot Point استاندارد یا نسخه‌های دیگر (Fibonacci، Woodie، DeMark) را دارند. بنابراین نیازی به محاسبه دستی نیست، اما دانستن فرمول‌ها باعث درک بهتر رفتار قیمت و اعتبار سطوح می‌شود.
• قبل از اعمال روی حساب واقعی، بهتر است ابزار را روی نمادهای مورد نظر و تایم فریم انتخابی حداقل چندین‌بار در داده‌های گذشته تست کنید تا با واکنش قیمت نسبت به سطوح پیوت آشنا شوید.
• معمولاً از داده‌های روزانه استفاده می‌شود.
• برای اسکالپینگ می‌توان از بازه٬های زمانی ۴ ساعته یا ۱۲ ساعته نیز استفاده کرد.

انواع پیوت پوینت‌

نقاط پیوت در تحلیل تکنیکال به روش‌های مختلفی محاسبه می‌شود و به همین دلیل چند نوع اندیکاتور پیوت پوینت وجود دارد که معامله‌گران از آن‌ها استفاده می‌کنند:

• پیوت پوینت استاندارد (Standard)
• پیوت پوینت وودی (Woodie)
• پیوت پوینت کاماریلا (Camarilla)
• پیوت پوینت فیبوناچی (Fibonacci)

تفاوت انواع مختلف پیوت پوینت‌ها بیشتر به نحوه محاسبه آن ها مربوط می‌شود. در ادامه تصاویری از انواع پیوت پوینت را روی چارت قیمت مشاهده کنید.

در تصویر زیر می‌توانید نواحی حمایت و مقاومت را با رنگ‌های مختلف در پیوت پوینت Woodie روی چارت قیمت مشاهده کنید تا ببینید که واکنش قیمت به آن نواحی چگونه بوده است.

در تصویر زیر نحوه واکنش قیمت به خطوط حمایت و مقاومت در اندیکاتور پیوت پوینت کاماریلا را روی چارت قیمت مشاهده می‌کنید که در میان بسیاری از تریدرهای تکنیکالی محبوبیت زیادی دارد.

اندیکاتور پیوت پوینت فیبوناچی نیز در میان تریدرهای کلاسیک و به‌ویژه کسانی که از فیبوناچی زیاد استفاده می‌کنند، محبوبیت زیادی دارد.

شاید این سوال در ذهن شما نیز شکل گرفته باشد که کدام یک از این چهار نوع اندیکاتور پیوت پوینت دقت بیشتر و سیگنال‌های بهتر یا دقیق‌تری ارائه می‌دهد؟ به‌هیچ‌عنوان نمی‌توان پاسخ دقیقی به این سوال داد؛ زیرا این موضوع به میزان تجربه،‌ دانش فنی، دیگر اندیکاتورهایی که با پیوت پوینت ترکیب می‌کنید، نوع نماد معاملاتی و حتی تایم فریم مورد استفاده شما بستگی دارد.

برای اخذ بهترین نتیجه، بهتر است از این اندیکاتورها روی نماد معاملاتی مورداستفاده خود و در تایم فریم‌هایی که معامله انجام می‌دهید، حداقل به مدت ۶ ماه، بک‌تست بگیرید تا به نتیجه دلخواه دست پیدا کنید.

مزایا و معایب استفاده از Pivot Points

نقاط پیوت در تحلیل تکنیکال، اهمیت بسیار زیادی دارند و معامله‌گران زیادی از آن‌ها استفاده می‌کنند. در زیر به برخی از مزایای آن‌ها اشاره می‌شود:

مزایای استفاده از پیوت پوینت‌ها

• ساده و آسان برای استفاده: هیچ الگوریتم پیچیده یا شاخص پیشرفته‌ای برای محاسبه پیوت پوینت‌ها لازم نیست.
• سطوح حمایت و مقاومت عینی: برخلاف خطوط روند ذهنی، نقاط روند، سطوح حمایت و مقاومت واضح و از پیش تعریف شده‌ای را ارائه می‌دهند.
• امکان ترکیب با سایر اندیکاتورها: PP به‌عنوان سطوح مرجع تحلیل قیمت را می‌توان با شاخص‌های تحلیل تکنیکال ترکیب کرد تا دقت معامله افزایش یابد.
• ارزیابی تمایل کلی بازا: تحلیل‌های روند، ارزیابی سریعی از جهت بازار ارائه می‌دهند و به معامله‌گران کمک می‌کنند تا با روند غالب هماهنگ شوند.
• تایید بریک اوت‌ها و بازگشت‌ها: این ابزار حرکات قوی مومنتوم را برای معامله‌گران بریک اوت (Breakout) شناسایی می‌کند و به معامله‌گران نواحی (Range traders) کمک می‌کند تا از بازگشت‌های قیمت سود ببرند.

معایب نقاط پیوت

• پیوت پوینت‌ها، تمام داده‌های خود را از گذشته بازار می‌گیرند که خیلی قابل اتکا نیستند.
• نقاط پیوت فقط در بازار رنج کاربرد دارد؛ زیرا در بازارهای رونددار ممکن است قیمت به برخی سطوح پیوت واکنش نشان ندهد.
• اگر به تنهایی و بدون تأیید سایر ابزارها استفاده شود، می‌تواند سیگنال‌های کاذب ایجاد کند.
• از خطوط استاتیک بهره می‌برد که با خروج قیمت، نمی‌تواند داده‌ای ارائه کند.
• قیمت در بسیاری موارد به خطوط حمایت و مقاومت نقطه پیوت احترام نمی‌گذارد.

جدول نقاط قوت و ضعف پیوت پوینت به‌صورت خلاصه

محدودیت های استفاده از نقاط پیوت

در ادامه محدودیت‌هایی که معامله‌گران باید از آن‌ها آگاه باشند را بررسی کرده‌ایم:

• متکی به داده‌های گذشته: نقاط پیوت به دلیل اتکا به داده‌های قیمتی گذشته، تغییرات ناگهانی بازار را منعکس نمی‌کنند. نوسانات شدید یا رویدادهای غیرمنتظره می‌تواند سطوح پیوت را بی‌اثر کند.
• عملکرد بهتر در بازارهای رنج: در روندهای صعودی و نزولی قوی، قیمت‌ها ممکن است بدون بازگشت، چندین سطح پیوت را بشکنند و این باعث می‌شود که کمتر قابل اعتماد باشند.
• شکست‌های کاذب و روندهای ناگهانی: قیمت‌ها اغلب قبل از بازگشت، مقداری از سطوح پیوت عبور می‌کنند و منجر به سیگنال‌های شکست کاذب می‌شوند. علاوه‌بر این، نوسانات بالای بازار می‌تواند منجر به روندهای ناگهانی شود که در آن قیمت‌ها به‌طور نامنظم در اطراف سطوح پیوت نوسان می‌کنند.
• ماهیت ایستا (Static nature) دوره‌های زمانی ثابت: سطوح پیوت برای یک بازه زمانی مشخص ثابت باقی می‌مانند و به‌صورت پویا با تغییرات قیمت به‌روزرسانی نمی‌شوند.

برای بهبود دقت و قابلیت اطمینان، اعتبارسنجی بهتر معاملات و مدیریت ریسک، توصیه می‌شود اندیکاتورهای نقاط پیوت در کنار سایر اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال و تحلیل پرایس اکشن استفاده شوند.

استراتژی‌های معاملاتی مبتنی بر نقاط پیوت

معامله با نقاط پیوت چندین استراتژی قدرتمند ارائه می‌دهد که می‌تواند به شما در جهت‌یابی مؤثرتر در بازارهای فارکس کمک کند. زیبایی این استراتژی‌ها در تطبیق‌پذیری آن‌ها نهفته است. آن‌ها می‌توانند برای معاملات روزانه، معاملات نوسانی یا حتی معاملات بلندمدت، بسته به سبک معاملاتی موردنظر شما، مورداستفاده قرار گیرند.

شناسایی روند اصلی

از نقاط پیوت می‌توان برای شناسایی روند اصلی استفاده کرد؛ زیرا حرکت از نقطه پیوت به سمت بالا نشان‌دهنده روند صعودی است. در همین حال، برعکس، جایی که قیمت در طول یک جلسه معاملاتی همچنان به زیر نقطه پیوت سقوط می‌کند، نشان‌دهنده روند نزولی است.

این یک سیستم بی‌عیب و نقص نیست، اما مانند استفاده از حمایت و مقاومت ماژور، این سیستم نیز سعی می‌کند از سطوح مهم قبلی برای استخراج سطوح دیگری که ممکن است ارزش توجه داشته باشند، استفاده کند. در برخی جلسات معاملاتی، قیمت به طرز چشم‌گیری به نقاط پیوت پایبند می‌ماند، درحالی‌که در روزهای دیگر، قیمت به سادگی این سطوح را نادیده می‌گیرد.

استراتژی نقاط پیوت کندلی

نقاط پیوت را می‌توان روی هر نوع نموداری استفاده کرد، اما بیشترین کاربرد آن در نمودارهای کندلی است. این به شما امکان می‌دهد تا عملکرد قیمت را موثرتر مشاهده کنید. به مثال زیر توجه کنید.

در این نمودار ساعتی AUD/USD، قیمت به بالای نقطه پیوت مرکزی حرکت کرده، اما سپس به زیر آن سقوط کرده و یک کندل ساعتی زیر آن بسته شده است. این می‌تواند یک موقعیت فروش احتمالی را فراهم کند که نشان می‌دهد قیمت نمی‌تواند حمایت را در اطراف نقطه پیوت روزانه حفظ کند.

در مقابل، همان‌طور که در تصویر زیر می‌بینید، قیمت از نزدیکی نقطه پیوت روزانه در نمودار ساعتی USD/CAD برگشته است. این نشان می‌دهد خریداران ممکن است قیمت را بالاتر ببرند و نقطه مقاومت R1 را به چالش بکشند:

استراتژی نقاط پیوت حمایت و مقاومت

استفاده از نقاط پیوت S1 و S2 و R1 و R2، می‌تواند به معامله‌گر کمک کند تا ورودی‌ها را موثرتر ارزیابی کند. به‌جای دنبال کردن افزایش قیمت یا یک روند نزولی، افت به سطح حمایت در S1 موقعیت خرید بهتری را فراهم می‌کند تا این که بخواهید در R1، به‌دنبال خرید باشید.

مانند همیشه در معامله، منطقی است که روند را پیدا کنید و با آن همراه شوید؛ بنابراین در یک روند صعودی گسترده‌تر، معامله‌گر منتظر پولبک‌ها به S1 یا S2 و در روندهای نزولی، هدف آن‌ها فروش در نقاط اصلاحی به سمت R1 یا R2 خواهد بود. نمونه‌ای از یک روند صعودی در زیر، در نمودار FTSE 100 مشاهده می‌شود. در این مثال، کادر نمایش نقاط پیوت تاریخی در پلتفرم علامت زده شده تا ببینیم قیمت در جلسات قبلی چگونه رفتار کرده است.

همان‌طور که می‌بینید، قیمت چندین بار به نقطه پیوت روزانه یا به S1 بازمی‌گردد که در این نقطه با ورود خریداران، روند معکوس می‌شود:

اگرچه این نمودار کاملاً شلوغ است، اما نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از نقاط پیوت استفاده کرد. در مثال بالا، یک معامله‌گر می‌تواند با افزایش شاخص FTSE 100، مقدار بیشتری از آن را خریداری کند و به معاملات سودآور خود بیفزاید و سود خود را افزایش دهد.

استراتژی ترکیب پیوت پوینت با واگرایی

استراتژی تایید چندگانه، رویکردی محافظه‌کارانه‌تر اما بسیار مؤثر را برای معامله با نقاط پیوت ارائه می‌دهد که قدرت سطوح پیوت را با اندیکاتورهای فنی اضافی برای افزایش دقت ترکیب می‌کند.

معامله‌گرانی که از این استراتژی استفاده می‌کنند، به‌دنبال موقعیت‌هایی هستند که چندین عامل تکنیکالی در نقاط پیوت همسو باشند. به‌عنوان مثال، وقتی قیمت به سطح حمایت پیوت نزدیک می‌شود، ممکن است بررسی کنند که آیا RSI شرایط اشباع فروش را نشان می‌دهد یا با قیمت واگرایی نشان می‌دهد.

این معامله گران تنها زمانی که چندین شاخص، بازگشت احتمالی را تأیید کنند، ورود به معامله را در نظر می‌گیرند. اگرچه این رویکرد ممکن است منجر به فرصت‌های معاملاتی کمتری شود، اما معمولاً موقعیت‌های معاملاتی با احتمال بالاتر و نسبت ریسک به پاداش بهتر را ارائه می‌دهد.

نکته کلیدی صبر است؛ منتظر ماندن برای اینکه چندین عامل فنی در یک نقطه پیوت همگرا می‌شوند، نتیجه بسیار بهتری به همراه خواهد داشت.