آموزش مدیریت سرمایه در فارکس + ۱۴ استراتژی کاربردی

بازار فارکس یک دنیای پرریسک و البته، پر از پاداش و پول است و معامله‌گران در این بازار هیجان و چالش را در کنار یکدیگر تجربه می‌کنند. البته یک واقعیت وجود دارد: سود کلان در بازار فارکس با ریسک زیادی همراه است. به همین دلیل مدیریت سرمایه و ریسک در بازار فارکس یک اصل حیاتی و مهم برای معامله‌گران به حساب می‌آید. 

بازار فارکس، بدون توجه به تکنیک‌های مهم برای مدیریت ریسک و سرمایه، هیچ تفاوتی با قمار در کازینوها ندارد. در واقع، اگر سرمایه خود را به درستی مدیریت نکنید، از سودآورترین استراتژی‌های معاملاتی نیز هیچ نتایج مثبتی نمی‌گیرید.

به همین دلیل، ما در این مقاله از ایران بروکر ۱۴ استراتژی و تکنیک مهم برای مدیریت سرمایه در بازار فارکس را بررسی می‌کنیم. این نکات با ریزبینی تمام انتخاب شدند، در نتیجه مو به مو تمام این استراتژی‌ها را در معاملات خود به کار ببرید. 

مدیریت سرمایه در فارکس چیست؟

مدیریت سرمایه مجموعه‌ای از تکنیک‌هاست که به شما کمک می‌کند سود خود را به حداکثر برسانید و از ضرر تا حد امکان جلوگیری کنید. بسیاری از افراد مبتدی اهمیت مدیریت سرمایه در معاملات فارکس را نادیده می‌گیرند و همین موضوع باعث می‌شود که آن‌ها دیر یا زود به طور کامل از بازار حذف شوند و سرمایه خود را از دست بدهند. افراد مبتدی می‌توانند برای شروع سرمایه‌گذاری در بازار فارکس از روش‌های مختلفی استفاده کنند. این مقاله برخی از روش‌ها برای سرمایه‌گذاری در بازار فارکس را بررسی می‌کند.

۱۴ استراتژی مدیریت سرمایه در بازار فارکس

اکنون که به اهمیت مدیریت پول و سرمایه در بازار فارکس پی بردید، نوبت به بررسی استراتژی و تکنیک‌های مهم برای مدیریت ریسک و پول در بازار فارکس می‌رسد. این ۱۴ استراتژی در ادامه با جزئیات بیشتری مورد بررسی قرار گرفته‌اند و ۶ تا از موارد مهم را می‌توانید در تصویر زیر مشاهده کنید:

۱- تامین سرمایه؛ با پولی وارد بازار شوید که به آن نیاز ندارید

شاید در نگاه اول واضح و شفاف به نظر برسد، اما اولین قانون در معاملات فارکس یا هر نوع معامله دیگری این است که شما تنها با پولی وارد بازار شوید که به آن نیازی ندارید. در واقع، باید این حقیقت را بپذیرید که اگر آن سرمایه برای همیشه از دست رفت، کل زندگی شما بر باد نرود. 

البته بسیاری از معامله‌گران، به ویژه مبتدیان، این قانون را پشت گوش می‌اندازند و تصور می‌کنند که این اتفاق برای آن‌ها نمی‌افتد. اگر ترید در بازار فارکس مانند یک قمار بود، آیا شما تمام سرمایه خود را برای شرط بندی استفاده می‌کردید؟ بدون شک چنین کاری نمی‌کنید. در نتیجه، همین قانون را برای بازار فارکس نیز به کار ببرید.

به دو دلیل نباید تمام سرمایه خود را وارد بازار کنید:

• ممکن است تمام سرمایه معاملاتی خود را از دست بدهید.
• ترید با سرمایه اصلی زندگی، فشار و استرس عاطفی زیادی به شما وارد می‌کند و توانایی تصمیم‌گیری درست را به حداقل می‌رساند.

۲- بررسی میزان تحمل ریسک

حتماً قبل از شروع معامله باید میزان تحمل ریسک خود را با توجه به موارد زیر تعیین کنید:

• سن
• دانش معاملاتی از بازار فارکس
• تجربه در معاملات مختلف
• چه مقدار پول حاضرید از دست بدهید
• اهداف سرمایه‌گذاری

سعی کنید معاملات را در محدوده تحمل ریسک خود نگه دارید تا احتمال موفقیت و سوددهی هر یک از آن‌ها را بیشتر کنید. زمانی که میزان تحمل ریسک خود را تعیین می‌کنید، در واقع کنترل اوضاع را در دست دارید، زیرا می‌دانید چه مقدار پول با توجه به شرایط مالی خود و با چه هدفی وارد معامله می‌کنید.

۳- استفاده از حساب دمو نه حساب واقعی

حتما قبل از ورود مستقیم به بازار فارکس با پول واقعی، از حساب دمو استفاده کنید. حساب دمو این فرصت را به شما می‌دهد تا تجربه عملی از استراتژی‌های معاملاتی فارکس به دست آورید. به علاوه، این فرصت را دارید تا اشتباهات خود را پیدا کنید و برای آن‌ها راه حلی بسازید. حساب دمو به شما کمک می‌کند تا احساسات خودتان را در افت و خیز بازار کنترل کنید. بهترین کار این است که قبل از معامله با پول واقعی، دو تا سه ماه از حساب دمو کمک بگیرید. برای نحوه ساخت حساب دمو اینجا کلیک کنید.

۴- انتخاب یک استراتژی معاملاتی مناسب

زمانی که نوبت به معامله می‌رسد، باید یک استراتژی درست داشته باشید. البته همیشه این نکته را گوشه ذهنتان داشته باشید که تمامی این استراتژی‌ها برای یک معامله‌گر مفید نیست. برای مثال، یک معامله‌گر ممکن است با ترید روزانه سود کند در حالی که با ترید خبری (نیوزتریدینگ) موفق نشود. به طور کلی استراتژی‌های مختلفی وجود دارند که در ادامه چند مورد از محبوب‌ترین آن‌ها را معرفی می‌کنیم:

• اسکالپینگ (Scalping): معاملات با نوسانات قیمت محلی
• معاملات فرکانس بالا (High frequency trading): انجام معاملات متعدد در طی یک روز
• کپی تریدینگ (Copy trading): کپی کردن و استفاده از استراتژی معاملاتی تریدرهای موفق
• ترید با خبر (News trading): ورود و خروج به معاملات با توجه به اخبار
• معاملات روزانه (Day trading): باز و بسته کردن معاملات در یک روز معاملاتی برای جلوگیری از سواپ
• معاملات نوسانی یا سویینگ تریدینگ (Swing trading): باز گذاشتن پوزیشن‌های معاملاتی طی ۲۴ ساعت، چند روز یا چند هفته
• ترید بلندمدت (Long term trading): جلوگیری از معامله CFD (قرارداد مابه‌التفاوت) و سرمایه‌گذاری روی دارایی‌های فیزیکی

۵- مدیریت سرمایه با به کارگیری قانون ۲٪ برای معاملات

ایده پشت پرده تعیین حجم معامله به این صورت است که هر تریدر باید تنها درصد کمی از حساب خود را در هر معامله وارد کند تا از ریسک‌های احتمالی جلوگیری شود. اغلب معامله‌گران از اصل ۲٪ درصد استفاده می‌کنند و معتقدند که هر تریدر باید تنها دو درصد از حساب خود را برای هر معامله به خطر بیندازد.

• مثال: حساب معاملاتی شما ۱۰ هزار دلار است. طبق قانون ۲ درصد تنها باید ۲۰۰ دلار از سرمایه خود را وارد معامله کنید.

ساده بگوییم، یک مدیریت سرمایه و استراتژی معاملاتی مناسب باید به معامله‌گر کمک کند تا در طول زمان پول به دست آورد، نه اینکه سرمایه خود را از دست بدهد. از طرفی، شما نمی‌توانید اطمینان دهید که در معامله بعدی یا حتی ۱۰ معامله بعدی چه اتفاقی می‌افتد. به همین دلیل، برای کاهش خطر و ضرر در معامله بعدی، معامله‌گر باید حجم معامله خود را نسبت به حساب ترید خود کوچکتر کند.

نکته: برخی از تریدرها اندازه هر معامله را با توجه به استراتژی خود تغییر می‌دهند. برای مثال، روش مدیریت آنتی مارتینگل (anti-martingale) حجم معامله را هر بار پس از زیان نصف می‌کند. از سوی دیگر، تریدر زمانی که هر معامله سود بیشتری بدهد، اندازه معامله را دو برابر می‌کند. 

۶- تنظیم حداکثر افت سرمایه (Drawdown) حساب در هر ترید

دراودان (Drawdown) تفاوت ارزش حساب در دو دوره مختلف معاملاتی را بررسی می‌کند. این دو دوره معاملاتی عبارتند از:

1. ارزش حساب معاملاتی در بالاترین نقطه و قبل از انجام معاملات ریسکی و ضررده
2. ارزش حساب معاملاتی پس از انجام برخی معاملات ریسکی

مثال: اگر شما ۱۰ هزار دلار در حساب خود داشته باشید و سپس ۵۰۰ دلار را از دست بدهید، دراودان شما ۵ درصد است. هر چقدر میزان افت سرمایه حساب شما بزرگتر باشد، سخت‌تر می‌توانید موجودی حساب خود را با معاملات موفق برگردانید. 

نکته قابل توجه این است که تریدرها می‌توانند با توجه به استراتژی خود، میزان افت سرمایه خود را تعیین کنند. برای مثال، اگر میزان دراودان را روی ۷٪ بگذارید و از آن طرف تمام معاملات خود را باز کنید، تمامی معاملات باز به طور کلی تنها بیش از ۷ درصد افت سرمایه خواهند داشت. 

۷- استفاده از دستورات حد ضرر

حد ضرر روی موقعیت باز معاملاتی قرار می‌گیرد و اگر روند قیمت طبق پیش‌بینی‌های شما پیش نرفت، به سرعت موقعیت باز شما را می‌بندد تا از زیان بیش از حد جلوگیری کند. سه دلیل مهم برای استفاده از دستور حد ضرر عبارتند از:

• به شما کمک می‌کند که میزان سوددهی استراتژی معاملاتی خود را بررسی کنید.
• از ضررهای جبران ناپذیر جلوگیری می‌کند‌.
• می‌توانید صفحه معاملاتی را ببندید و به کارهای دیگر برسید.

۸- تعیین نسبت ریسک به ریوارد ۱:۲

شک نکنید که نسبت ریسک به ریوارد قطعاً شانس شما را برای سودآوری در بلند مدت افزایش می‌دهد. از طرفی، اگر نسبت ریسک به ریوارد را با تعیین حد ضرر همراه کنید، بدون شک اتفاقات خوبی برای شما می‌افتد. نسبت ریسک به ریوارد فاصله بین نقطه ورود شما را با سفارشات حد ضرر و حد سود مقایسه می‌کند. 

• مثال: اگر فاصله بین نقطه ورودی شما و سطح حد ضرر ۵۰ پیپ، و فاصله بین نقطه ورود و حد سود ۱۵۰ پیپ باشد، در این صورت شما از نسبت ریسک به ریوارد ۱ به ۳ استفاده می‌کنید. در واقع شما ۵۰ پیپ را به خطر می‌اندازید تا ۱۵۰ پیپ داشته باشید. 

نکته: معامله‌گران سبک اسکالپ و روزانه باید حداقل از نسبت ریسک به ریوارد ۱:۲ استفاده کنند. به علاوه، معامله‌گران سوینگ باید به سراغ نسبت ۱:۳ بروند.

۹- حفظ درصد ریسک در معاملات

اکثر معامله‌گران مبتدی به محض کسب سود در یک معامله، اندازه موقعیت خود را افزایش می‌دهند و این یکی از بهترین روش‌ها برای از بین بردن حساب معاملاتی است. همیشه ریسک حساب خود را ثابت نگه دارید و بیش از حد اعتماد به نفس نداشته باشید. مبادا به خاطر چند معامله برنده به خودتان مغرور شوید، زیرا موفقیت در یک معامله به معنی موفقیت در معاملات بعدی نیست.

۱۰- مدیریت سرمایه موثر با اهرم و مارجین

اهرم به معامله‌گران این فرصت را می‌دهد تا روی پوزیشن‌های معاملاتی بزرگ با مقدار کمی سرمایه وارد شوند. از طرفی، مارجین سپرده سرمایه مورد نیاز برای باز کردن و حفظ موقعیت اهرمی را فراهم می‌کند. هنگامی که از مارجین و اهرم استفاده می‌کنید، میزان سود شما به شدت افزایش پیدا می‌کند. اما این نکته را در نظر داشته باشید که به همان اندازه، ضرر شما نیست دوچندان می‌شود. 

نکات مهم برای مدیریت اهرم و مارجین در معاملات فارکس

• معاملات مارجین و اهرم سود و ضرر را به یک نسبت افزایش می‌دهند.
• باید از اهرم و مارجین متناسب با میزان تحمل ریسک و سبک معاملاتی خود استفاده کنید.
• حتماً باید سطوح مارجین را زیر نظر داشته باشید تا هیچ تماسی با مارجین اتفاق نیفتد زیرا موقعیت معاملاتی بسته می‌شود.

مهم: سازمان بورس و اوراق بهادار اروپا (ESMA) محدودیت‌هایی را برای اهرم توسط کارگزاران اعمال کرده است زیرا معامله‌گران خرده‌فروشی، به‌ویژه معامله‌گران جدید، معمولاً در مدیریت اهرم ضعیف عمل می‌کنند. این محدودیت‌های اهرمی عبارتند از:

• ۳۰:۱: برای جفت ارزهای اصلی
• ۲۰:۱: برای جفت ارزهای غیر اصلی

۱۱- عدم معامله روی چندین معامله با یک ارز مشترک

اگر برای مدت طولانی روی جفت ارز EUR/USD و USD/CHF پیش بروید و این جفت ارز مخالف یکدیگر پیش بروند، تقریبا روی هیچ معامله‌ای سرمایه‌گذاری نکرده‌اید. چرا؟ زیرا USD یک بار به عنوان ارز پایه (USD/CHF) و یک بار به عنوان ارز مظنه (EUR/USD) استفاده می شود. 

این بدان معناست که اگر دلار آمریکا در برابر همتایان اصلی خود تقویت شود، EUR/USD روند نزولی خواهد داشت، در حالی که USD/CHF افزایش می‌یابد. در واقع، افزایش نرخ دلار در یک معامله باعث کاهش معامله دیگر با همان ارز می‌شود.

۱۲- جلوگیری از معامله زیاد یا اورتریدینگ در بازار

نیازی نیست هر ساعت یا حتی هر روز معامله انجام دهید. منتظر بمانید تا بازار یک فرصت مناسب در اختیارتان قرار دهد. این نکته را در نظر بگیرید که حتی اگر از بهترین سیستم مدیریت سرمایه در فارکس نیز استفاده کنید، باز هم اگر چندین معامله را بدون تحلیل بازار پیش ببرید، بدون شک ضرر می‌کنید. 

۱۳- توجه و اهمیت به همبستگی ارزی

همانطور که می‌دانید، ارزها به صورت جفت قیمت گذاری می‌شوند و نسبت به یکدیگر همبستگی یا عدم همبستگی دارند. همبستگی نشان دهنده میزان تغییر قیمت یک دارایی نسبت به دیگری است. اگر دو دارایی همبستگی مثبت داشته باشند، به این معنی است که در یک جهت حرکت می‌کنند در حالی که همبستگی منفی نشان دهنده حرکت جفت ارزها در جهت مخالف هم است. 

۱۴- بستن معاملات ضررده و ادامه دادن معاملات سودده

حتماً تا به حال این جمله را شنیده‌اید: «زیان خود را کم کنید و اجازه دهید سودتان ادامه پیدا کند.» معامله‌گران حرفه‌ای فارکس دقیقاً همین کار را انجام می‌دهند. آن‌ها نسبت به ضررهای خود بسیار بی‌صبر هستند و یک موقعیت بازنده را زودتر می‌بندند، اما اجازه می‌دهند موقعیت‌های برنده‌شان اجرا شود. 

مبتدیان بازار برعکس این قاعده پیش می‌روند. آن‌ها اجازه می دهند زیان‌هایشان ادامه پیدا کند، به این امید که دوباره قمت برگردد و از این طریق سود خود را به دلیل ترس از دست دادن سرمایه کاهش می‌دهند.

محاسبه مدیریت سرمایه در فارکس

اکثر معامله‌گران حرفه‌ای همواره از قانون ۲ درصد پیروی می‌کنند؛ یعنی ریسک هر معامله نباید از حدود ۲ درصد کل سرمایه فراتر رود. این بدان معناست که حتی با ده معامله پرضرر پی در پی، حساب عملاً تخلیه نخواهد شد و فرصت جبران برای معامله‌گر باقی می‌ماند.

اما چگونه می‌توان این درصد ریسک را به یک حجم معامله مشخص تبدیل کرد؟ برای محاسبه حجم مطلوب، به چهار متغیر اصلی نیاز دارید: موجودی حساب، درصد ریسکی که حاضر به پذیرش آن هستید، فاصله حد ضرر از نقطه ورود (بر حسب پیپ) و ارزش هر پیپ طبق نماد معاملاتی جفت‌ارز. فرمول استاندارد به این صورت است:

اندازه موقعیت (لات) = (موجودی حساب × درصد ریسک) ÷ (حدضرر بر حسب پیپ × ارزش هر پیپ)

برای نمونه، فرض کنید موجودی حساب شما ۱۰,۰۰۰ دلار است، حداکثر ریسک مجازتان ۲ درصد (۲۰۰ دلار) در نظر گرفته شده و حد ضرر معامله روی جفت ارز یورو/دلار در فاصله ۵۰ پیپی از نقطه ورود تنظیم شده است. طبق فرمول، شما می‌توانید حجم معامله ۰.۴ لات را وارد کنید. با چنین محاسبه‌ای، ریسک خروجی همواره برابر همان ۲۰۰ دلار باقی می‌ماند، فارغ از آنکه معامله سود کند یا با حد ضرر مواجه شود. استفاده از ماشین‌حساب‌های آنلاین یا Position Size Calculator این فرایند را تسریع کرده و احتمال خطای انسانی را به حداقل می‌رساند. به خاطر داشته باشید که سودآوری مداوم و رشد تصاعدی سرمایه اساساً به همین ریاضیات دقیق ریسک متکی است، نه به پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه.

انواع مدیریت سرمایه در فارکس

مدیریت سرمایه به عنوان یکی از ارکان اصلی موفقیت در فارکس و بازارهای مالی، روش‌های مختلفی دارد که هرکدام برای شرایط و شخصیت معاملاتی متفاوتی طراحی شده‌اند. متخصصان این حوزه این روش‌ها را به دو دسته کلی تقسیم می‌کنند: روش‌های کسر ثابت مبتنی بر درصدی از سرمایه و روش‌های پیشرفته که بر پایه آمارهای عملکرد تاریخی معاملات عمل می‌کنند. در ادامه به مهم‌ترین انواع مدیریت سرمایه اشاره می‌شود.

• روش کسر ثابت (Fixed Fractional): در این روش که پایه‌ای‌ترین و امن‌ترین مدل مدیریت سرمایه است، معامله‌گر در هر ترید درصد ثابتی از سرمایه موجود خود را ریسک می‌کند. قانون ۲ درصد معروف‌ترین نمونه این روش است. مزیت اصلی آن کاهش خودکار حجم معاملات در دوره‌های ضرر متوالی است که از نابودی حساب جلوگیری می‌کند.
• مدل درصد نوسان (Percent Volatility): در این مدل پیشرفته، حجم معامله بر اساس نوسان‌پذیری ذاتی هر جفت‌ارز تنظیم می‌شود. به عنوان مثال، با استفاده از اندیکاتور ATR می‌توان معاملاتی با ریسک یکسان حتی روی جفت‌ارزهایی با رفتار قیمتی کاملاً متفاوت مانند EUR/USD و GBP/JPY انجام داد. این روش مخصوصاً برای معامله‌گران پورتفوی که چندین نماد مختلف را همزمان معامله می‌کنند بسیار محبوب است.
• روش کِلی (Kelly Criterion): این مدل ریاضی که توسط جان کِلی در دهه ۱۹۵۰ معرفی شد، اندازه بهینه سرمایه‌گذاری را با استفاده از وین‌ریت و نسبت ریسک به ریوارد محاسبه می‌کند. هرچند مدل کِلی در تئوری می‌تواند نرخ رشد سرمایه را افزایش دهد، اما در عمل به دلیل حساسیت شدید به خطا در تخمین پارامترها، مقدار توصیه‌شده اغلب نصف می‌شود تا ریسک آن کاهش یابد.
• روش نسبت ثابت (Fixed Ratio): روش ابداعی رایان جونز است که در آن به جای افزایش حجم معامله پس از هر سود، معامله‌گر برای افزایش هر سطح حجم (مثلاً از ۱ لات به ۲ لات) باید مقدار مشخصی سود کسب کند. این روش نقطه تعادلی بین رشد سریع سرمایه و حفظ ریسک معقول ایجاد می‌کند و برای معامله‌گران نیمه‌حرفه‌ای که به دنبال رشد محافظه‌‌کارانه هستند بسیار مناسب است.
• مارتینگل و ضدمارتینگل (Martingale & Anti-Martingale): مارتینگل یک روش پرریسک است که در آن پس از هر معامله ضررده، حجم معامله بعدی دو برابر می‌شود تا با یک معامله برنده، تمام زیان‌های قبلی جبران شود. این روش در عمل نیاز به سرمایه‌ای بسیار بزرگ دارد و حتی با یک روند طولانی خلاف جهت، می‌تواند کل حساب را نابود کند. ضدمارتینگل عکس این روش عمل می‌کند یعنی حجم معامله تنها پس از معاملات سودده افزایش می‌یابد. این روش با کاهش ریسک در دوره‌های ضرر متوالی، بسیار ایمن‌تر از مارتینگل طراحی شده است.

افزایش سود در بازار فارکس با مدیریت سرمایه

بازار فارکس منبع پول است اما برای اینکه بتوانید از این فرصت طلایی برای کسب سود استفاده کنید حتماً باید به سراغ تکنیک‌های کاربردی برای مدیریت ریسک و سرمایه بروید. یک اصل اساسی در بازار فارکس وجود دارد؛ به هیچ عنوان تمام سرمایه خود را وارد بازار نکنید و قبل از شروع معامله حتما استراتژی برای مدیریت سرمایه داشته باشید. 

ما در این مقاله به طور کامل بهترین استراتژی‌ها برای مدیریت ریسک در بازار فارکس را بررسی کردیم. توصیه می‌کنیم از تک تک این روش‌ها برای افزایش سود و کاهش ضرر کمک بگیرید.

سوالات متداول