هک بایننس چه اهمیتی برای تریدرهای ایرانی دارد؟

بایننس سال‌هاست به کاربران ساکن ایران خدمات نمی‌دهد. پس چرا هک این صرافی باید برای معامله‌گری که حساب بایننس ندارد مهم باشد؟ پاسخ این پرسش را باید در جایگاه صرافی بایننس در دنیای ارز دیجیتال جست‌وجو کرد؛ بایننس یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های رمزارز در جهان است و خبر سرقت از آن بدون تردید بر قیمت ارزهای دیجیتال تأثیرگذار است. این حادثه، علاوه بر واکنش بازار، پرسش مهم‌تری را پیش می‌کشد؛ اگر بزرگ‌ترین صرافی‌ها هم در معرض هک هستند، سرمایه‌گذار باید دارایی خود را کجا نگه دارد و هنگام انتخاب صرافی به چه چیزی توجه کند؟ در ادامه به بررسی درس‌های پرونده هک بایننس برای تریدرهای ایرانی می‌پردازیم.

آنچه درباره هک صرافی بایننس می‌دانیم

در زمان نگارش مطلب حاضر (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، حدود پنج روز از زمان هک صرافی بایننس سپری شده است. بدیهی است در روزها و هفته‌های آینده، ابعاد بیشتری از این رویداد مهم روشن خواهد شد. در ادامه، خلاصه‌ای از آنچه تاکنون درباره هک بایننس رسانه‌ای شده را مرور می‌کنیم.

زمان دقیق هک بایننس کی بود؟

بنا بر گزارش TRM Labs (لینک منبع)، نخستین برداشت‌های غیرمجاز از کیف‌پول‌های بایننس در روز ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، حدود ساعت ۲۳:۳۵ به وقت تهران آغاز شد. بخش عمده دارایی‌های سرقتی در حدود ۲۰ دقیقه نخست خارج شد. همچنین موج دیگری در حدود سه ساعت بعد داد. TRM Labs آخرین تخلیه ثبت ‌شده از یکی از کیف‌پول‌های اتریوم را در ساعت ۰۳:۲۶ بامداد ۳۰ اکتبر به وقت تهران، گزارش کرده است.

آگهی×

میزان دارایی سرقت شده در هک بایننس چقدر بود؟

برآورد TRM Labs از دارایی‌های سرقت‌شده ۶.۳۶ میلیارد دلار در ۱۰ شبکه است؛ صرافی بایننس در اطلاعیه رسمی خود، رقم تقریبی ۶.۳ میلیارد دلار را اعلام کرده است. جدول زیر، مهم‌ترین دارایی‌ها و ارزش برداشت ‌شده در هر بلاک‌چین را بر پایه محاسبات TRM Labs نشان می‌دهد.

هک صرافی بایننس چگونه انجام شد؟

TRM Labs در گزارش تحلیلی خود پیرامون نحوه هک بایننس توضیح داده است. هدف اصلی مهاجمان در این حمله هکری، کیف پول گرم اتریوم صرافی بایننس بود. در این حمله، هکرها برای سرقت اتریوم از سازوکار موسوم به EIP-7702 در شبکه اتریوم استفاده کردند؛ یعنی توانستند ۵۰ امضای دیجیتال از پیش آماده ‌شده را به کار بگیرند و با یکی از آن‌ها، دستوری را به کیف ‌پول گرم بایننس تحمیل کنند که دارایی‌ها را به حساب هکر منتقل کند.

اما نکته اینجاست که این ترفند فقط برای شبکه اتریوم بود. در سایر شبکه‌ها، هکرها با استفاده از تراکنش‌هایی که امضای معتبر داشتند دست به سرقت زدند؛ بنابراین استفاده از EIP-7702 به‌تنهایی کل ماجرا را توضیح نمی‌دهد. عوامل بایننس در ابتدا حدس می‌زدند شاید لپ‌تاپ یکی از مهندسان بخش فنی این صرافی هک یا آلوده شده باشد؛ اما بعدها اعلام کرد مسیرهای نفوذ دیگری را هم پیدا کرده و تأکید کرد که هیچ کلید خصوصی از ولت‌های این صرافی افشا نشده است. در نتیجه، هنوز دلیل قطعی و نهایی اینکه هکرها چطور توانستند به این سیستم‌ها نفوذ کنند، به صورت رسمی اعلام نشده است.

واکنش صرافی بایننس به حمله هکری چه بود؟

صرافی بایننس به فاصله کمتر از پنج ساعت از شروع هک طی اطلاعیه رسمی وقوع حمله هکری را تأیید کرد. سپس در اطلاعیه روز ۳۰ اکتبر، برداشت‌ها را موقتا متوقف کرد و مجوزهای مرتبط با نشانی‌های آسیب‌دیده را لغو کرد و اعلام کرد روند واریزها برقرار مانده‌اند.

این شرکت تعهد داد زیان را از صندوق اختصاصی و منابع شرکت جبران کند. در اطلاعیه بعدی (لینک منبع) که در همان روز منتشر شد، بایننس اعلام کرد بیش از ۶.۳۴ میلیارد دلار برای پوشش زیان کنار گذاشته و حدود ۸۰ درصد دارایی‌های آسیب‌دیده را با همان نوع توکن تأمین کرده است. میزان جبران خسارت تا ۳۱ اکتبر به ۹۰ درصد و تا ۱ نوامبر به حدود ۹۵ درصد رسید.

بایننس از ۱ نوامبر، در بازه ۰۶:۰۰ تا ۰۹:۰۰ UTC بازگشایی مرحله‌ای برداشت برخی دارایی‌ها و شبکه‌ها را آغاز کرد. این صرافی در روز ۳۱ اکتبر گزارش اثبات ذخایر خود را منتشر کرد. در این گزارش، موجودی ۱۰ ارز دیجیتال در ولت‌های صرافی بایننس در دسترس کاربران قرار گرفت. در حالی که در گزارش پیشین، موجودی ۵۵ ارز دیجیتال اطلاع‌رسانی شده بود.

هک بایننس کار چه کسانی بود؟

اف‌بی‌آی در اطلاعیه ۳۱ اکتبر (لینک منبع) مسئولیت حمله را متوجه کره شمالی و گروه هکری به نام تریدر تریتور (TraderTraitor) کرد و از فعالان صنعت خواست تراکنش‌های مرتبط با نشانی‌های اعلام‌شده را مسدود کنند. در مقابل، کیم یو جونگ، خواهر رهبر کره شمالی، این انتساب را رد کرد (لینک منبع) و اتهام آمریکا را نوعی تحریک سیاسی جدی خواند.

شرکت TRM Labs نیز هک بایننس را با اطمینان بالا به گروه TraderTraitor منتسب می‌کند. در گزارش تی‌آر‌ام لبز آمده که صادرکنندگان استیبل‌کوین و شورای امنیت شبکه آربیتروم در ساعات نخست حدود ۲.۷ میلیارد دلار را از دسترس مهاجمان خارج کردند.

براساس گزارش چینالیسیس (لینک منبع)، مهاجمان برای جلو افتادن از روند مسدودسازی، در حدود ۲۰ دقیقه ۳۲۵ میلیون دلار استیبل‌ کوین را در پلتفرم‌های وثیقه‌گذاری رمزارزی به اتریوم تبدیل کردند و سپس وجوه را با هزاران تراکنش جابه‌جا کردند. هر چند مسدودسازی بخشی از دارایی‌ها مؤثر بود، اما جابه‌جایی و تبدیل باقی‌مانده را کاملا متوقف نکرد.

بررسی واکنش قیمت ارزهای دیجیتال به هک بایننس

بر اساس داده‌های سایت کوین مارکت کپ، ارزش کل بازار رمزارزها هنگام شروع حمله ۲۷۲۰ میلیارد دلار بود و در کمتر از ۱۲ ساعت به ۲۵۷۰ میلیارد دلار رسید؛ یعنی افت ۱۵۰ میلیارد دلاری، معادل حدود ۵.۵ درصد. این شاخص تا زمان نگارش مطلب در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ نزدیک همان محدوده باقی مانده است. در ۲۴ ساعت پس از هک بایننس نیز نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار پوزیشن معامله فیوچرز لیکویید شده است.

در فاصله یک شبانه‌روز بعد از هک بایننس، قیمت بیت‌کوین از ۸۱۱۸۲ به ۷۶۵۱۸ دلار رسید و کاهش قیمت در حدود ۵.۷۴ درصد را ثبت کرد. اتریوم نیز در همین بازه زمانی از ۲۳۵۳ به ۲۲۲۴ دلار کاهش یافت و معادل حدود ۵.۴۸ درصد عقب نشست. بااین‌حال، نباید ریزش قیمت ارزهای دیجیتال را صرفا به هک بایننس مرتبط دانست. تحولات مربوط به جنگ در منطقه خاورمیانه نیز یکی از عوامل موثر در نوسانات قیمت رمزارزها در هفته‌های گذشته بوده‌اند.

هک بایننس و اختلال در زنجیره تأمین نقدینگی صرافی‌های ارز دیجیتال

بایننس به دلیل حجم بالای معاملات، یکی از بازارهای مهم شکل‌گیری قیمت و اجرای سفارش در بازار جهانی است. طبق گزارش پژوهشی CoinGecko (لینک منبع)، سهم بایننس از حجم معاملات نقدی ۱۰ صرافی متمرکز برتر در سه‌ ماهه سوم ۲۰۲۶، حدود ۴۲.۷ درصد بوده است. ازاین‌رو، توقف برداشت‌ها یا تغییر رفتار معامله‌گران و بازارسازان در بایننس می‌تواند نقدینگی و فاصله قیمت خرید و فروش را در سایر بازارها نیز تحت فشار بگذارد. براساس داده‌های کوین مارکت کپ تا 5 روز بعد از هک بایننس حدود 12 میلیارد دلار خروج سرمایه از این صرافی ثبت شده است.

در گزارش‌های رسمی بررسی‌شده تا ۳ نوامبر، شواهدی برای ادعای اختلال فراگیر در تأمین نقدینگی صرافی‌های متمرکز یافت نشد. اثر عملیاتی هک بایننس در حال حاضر، محدود به نظر می‌رسد: چراکه بایننس برداشت‌های خود را متوقف و ظرف کمتر از یک روز به صورت مرحله‌ای بازگشایی کرد. ضمن اینکه بایننس به سرعت خسارات وارد شده به کاربران را تا سطح 95 درصد جبران کرد.

آیا شوک ناشی از هک بایننس به صرافی‌های ایرانی منتقل شده است؟‌

قطع دسترسی کاربران ایرانی به بایننس به این معنا نیست که قیمت‌های جهانی بر معاملات داخلی اثر نمی‌گذارند؛ افت بیت ‌کوین یا اتریوم می‌تواند در قیمت‌گذاری بازار ایران هم منعکس شود. اما انتقال نوسان قیمت با اختلال در تأمین نقدینگی یا انجام تراکنش تفاوت دارد.

با توجه به اینکه صرافی‌های ایرانی برای تأمین نقدینگی خود از حساب مستقیم بایننس استفاده نمی‌کنند، تا زمان نگارش مطلب حاضر، اطلاعیه رسمی از سوی صرافی‌های ایرانی درباره اختلال ناشی از هک بایننس منتشر نشده است همچنین گزارش‌های پرتعداد از کاربران درباره اختلال تراکنش صرافی‌های ایرانی در روزهای اخیر به ایران بروکر نرسیده است.

درس‌هایی که باید از هک صرافی بایننس آموخت

طبق ارزیابی TRM Labs و Chainalysis، حادثه هک بایننس از نظر ارزش دارایی‌های سرقت ‌شده، بزرگ‌ترین هک ثبت‌ شده در بازار رمزارزها است. وقتی بایننس هدف چنین حمله‌ای قرار می‌گیرد، هیچ صرافی دیگری نباید خود را مصون از حوادث مشابه بداند. پس از این رویداد مهم، هان لین، مدیرعامل صرافی Gate، خواستار همکاری صنعت برای استانداردهای امنیتی مشترک، شناسایی نفوذ و واکنش اضطراری هماهنگ شد.

درس اصلی هک بایننس برای هر معامله‌گری این است که بخش عمده سرمایه‌ای را که برای معامله روزانه لازم ندارد، برای مدت طولانی در صرافی متمرکز نگه ندارد. برای هولد ارز دیجیتال باید از کیف ‌پول سخت‌ افزاری معتبر استفاده کرد. همچنین هنگام انتخاب صرافی نیز فقط کارمزد و تعداد رمزارزها مهم نیست: شفافیت ذخایر، رویه مدیریت بحران، امنیت برداشت و توان مالی برای ایفای تعهدات در صورت بروز حادثه برای صرافی را بررسی کنید.

کلام پایانی

به‌دلیل عدم خدمات‌دهی بایننس به ایرانیان، هک این صرافی به صورت مستقیم روی تریدرهای ایرانی اثرگذار نبود. اما واکنش قیمت ارزهای دیجیتال به این رویداد نشان می‌دهد فاصله جغرافیایی و محدودیت دسترسی، کسی را از نوسان بازار رمزارزها مجزا نمی‌کند. در سوی دیگر، توقف برداشت‌ها و تلاش بایننس برای جایگزینی دارایی‌ها یادآوری می‌کند که اعتبار صرافی فقط به بزرگی آن نیست؛ توان پاسخ‌گویی در بحران نیز اهمیت دارد و باید در انتخاب صرافی مورد توجه قرار بگیرد.