آشنایی با بازار دو طرفه فارکس و تفاوت آن با بازار یکطرفه

فارکس یک بازار دو طرفه است که در آن می‌توانید هم از معاملات خرید و هم معاملات فروش سود کسب کنید؛ هنگامی که قیمت افزایش می‌یابد با انجام معاملات خرید و زمانی که قیمت کاهش می‌یابد با باز کردن پوزیشن فروش، سود به‌دست آورید. فرض کنید قیمت XAU/USD اکنون ۴,۲۰۰ دلار است. طبق تحلیل شما، احتمال دارد قیمت این نماد افزایش یابد، بنابراین یک معامله خرید (Buy) باز می‌کنید و اگر قیمت افزایش یابد، سود می‌کنید. برعکس، تحلیل کرده‌اید قیمت طلا کاهش می‌یابد، یک معامله فروش (Sell) باز کرده و از کاهش قیمت سود می‌کنید!

اما چگونه ممکن است هم از افزایش قیمت و هم از کاهش قیمت سود کرد؟ در ادامه با ما همراه باشید تا این مزیت جالب توجه بازار دو طرفه فارکس را بررسی کنیم.

بازار دو طرفه در فارکس چیست؟

برای این که با مفهوم بازار دو طرفه در فارکس بیشتر آشنا شوید، از نحوه معامله در بورس شروع کنیم. بورس (ایران) یک بازار یک طرفه است و وقتی حدس می‌زنید که قیمت سهام یک کالا یا شرکت افزایش پیدا می‌کند، آن را می‌خرید؛ اگر ارزش آن سهم افزایش یابد، شما سود می‌کنید و اگر کاهش یابد، ضرر می‌کنید.

در بازار دوطرفه فارکس، در صورت تحلیل صحیح، امکان کسب سود از هر دو جهت بازار وجود دارد. اگر احتمال دهید که قیمت یک کالا افزایش می‌یابد، می‌توانید بخرید (معامله Buy که Long نیز گفته می‌شود باز کنید) و از افزایش قیمت سود ببرید. اگر هم طبق پیش‌بینی شما، قیمت یک کالا یا دارایی کاهش یابد، می‌توانید روی قیمت آن کالا معامله فروش باز کنید (Sell که به آن Short نیز گفته می‌شود) و از کاهش قیمت سود کسب کنید.

 شرح بازار دو طرفه فارکس با ذکر مثال

فرض کنید در بازار بورس، ایران‌خودرو اعلام می‌کند قرار است تیراژ تولید خودرو را به دو برابر افزایش دهد. به‌طور معمول، افزایش تولید به‌معنای افزایش سود سهام و در نتیجه باعث افزایش قیمت سهام ایران خودرو می‌شود. بنابراین، شما اگر یک فعال بورسی باشید، احتمالا تعدادی از سهام ایران خودرو را خریداری کنید.

اگر ایران خودرو اعلام کند به دلیل کمبود قطعه، میزان تولید آن کاهش خواهد یافت، احتمال می‌دهید که به دلیل کاهش تیراژ، میزان سود سهام این شرکت نیز کاهش خواهد یافت. لذا اگر قصد خرید سهام این شرکت را داشته باشد، از خرید سهام صرف‌نظر می‌کنید. حتی اگر از قبل تعدادی از سهام این شرکت را خریداری کرده باشید، سعی می‌کنید سریعا آن‌ها را بفروشید تا با کاهش بیشتر قیمت سهام، متحمل زیان زیادتر نشوید.

همین موضوع را در معاملات CFDs بازار دو طرفه فارکس مورد بررسی قرار می‌دهیم تا ببینیم چه نتیجه‌ای به‌دست می‌آید.

فرض کنید، شرکت اپل اعلام می‌کند به‌زودی خودرو برقی این برند با تیراژ یک میلیون دستگاه در سال، به بازار عرضه می‌شود؛ انتظار می‌رود قیمت سهام این شرکت حدود ۵۰٪ رشد کند. شما اکنون می‌توانید با باز کردن معامله خرید (Buy) روی نماد این شرکت از افزایش قیمت سود کنید.

برعکس، اگر اپل اعلام کند به دلیل جنگ تعرفه‌ها سه کارخانه خود را موقتا تعطیل می‌کند، این موضوع باعث کاهش شدید قیمت سهام اپل می‌شود. شما بدون آن که از قبل سهام اپل را خریداری کرده باشید، می‌توانید روی نماد این شرکت، معامله فروش (Sell) باز کنید و از کاهش قیمت سهام اپل سود به‌دست آورید.

همین موضوع را روی جفت ارزهای فارکس، انس جهانی طلا، انس نقره، مس، نفت و گاز، انواع سهام دیگر شرکت‌ها، شاخص‌ها و سایر کالاهایی که معاملات CFDs آن‌ها در بروکرها عرضه می‌شود، تصور کنید. این موضوع به سادگی نشان می‌دهد که مفهوم بازار دو طرفه در فارکس چیست و چگونه می‌توانید با انجام معامله خرید (Buy) یا معامله فروش (Sell)، روی نمادهای مختلف معاملاتی سود کسب کنید.

نحوه عملکرد بازار دوطرفه

نحوه عملکرد بازار دو طرفه در فارکس با بازارهای یک طرفه مانند بورس (ایران) و سهام کاملا متفاوت است. در بازار بورس، شما هنگامی که حتی یک سهم به ارزش ناچیز مثلا ۱۰۰ تومان خریداری می‌کنید، درواقع بخشی از آن شرکت را (به اندازه همان ۱۰۰ تومان)، خریداری کرده و مالک آن می‌شوید.

در بازار دو طرفه فارکس اما وضعیت به گونه‌ای دیگر است و شما هر اندازه از یک سهم، کالا یا دارایی دیگر را خریداری کنید، به هیچ عنوان مالک آن نمی‌شوید. علت این است که در معاملات خرده‌فروشی فارکس که توسط بروکرها ارائه می‌شود، معامله‌گر مالک دارایی نمی‌شود و معاملات به‌صورت CFD انجام می‌گیرد. به‌عبارتی نه می‌خرید و نه می‌فروشید، بلکه روی اختلاف قیمت دارایی معامله انجام می‌دهید.

قیمت مابه‌تفاوت چیست؟

قیمت «مابه تفاوت» یعنی اختلاف قیمت یک دارایی بین زمان باز شدن و بسته شدن معامله. در بازارهای دوطرفه مانند فارکس، این اختلاف قیمت از طریق ابزاری به نام Contract for Difference یا به اختصار CFD معامله می‌شود. CFD به‌معنای قرارداد اختلاف قیمت یا قرارداد مابه‌تفاوت است.

نکته مهم این است که CFD یک قیمت یا بازه زمانی نیست! بلکه قراردادی مالی است که سود یا زیان معامله‌گر را صرفا بر اساس تغییر قیمت دارایی پایه، از زمان ورود تا زمان خروج از معامله، محاسبه و تسویه می‌کند؛ بدون آن‌که مالکیت واقعی دارایی به معامله‌گر منتقل شود.

به‌عبارت ساده‌تر، قیمت‌ها در بازار فارکس، «ثانیه به ثانیه» و گاهی اوقات حتی در کسری از ثانیه تغییر می‌کنند؛ چراکه میلیون‌ها نفر در سراسر جهان روی آن کالا خرید و فروش انجام می‌دهند. معامله‌گر در این بازار، به‌جای خرید یا فروش فیزیکی دارایی، روی تغییرات قیمت آن، موقعیت معاملاتی باز می‌کند.

برای مثال، فرض کنید قیمت هر انس طلا دقیقا در همین لحظه، ۴۲۰۰ دلار باشد و یک دقیقه بعد مثلا ۵ دلار افزایش یا کاهش یافته باشد. این میزان اختلاف ۵ دلاری همان مابه‌تفاوت قیمت است که مبنای محاسبه سود یا زیان در معاملات CFD قرار می‌گیرد؛ یعنی تفاوت بین قیمت ورود به معامله و قیمت خروج از آن.

مثال از قرارداد اختلاف قیمت یا قرارداد CFD

فرض کنید، طبق تحلیل شما قیمت انس جهانی طلا افزایش خواهد یافت. اکنون یک معامله خرید (Buy) باز می‌کنید، درواقع، پیش‌بینی می‌کنید که قیمت طلا افزایش می‌یابد. حال وقتی یک معامله به اندازه مثلا ۰.۱ لات باز می‌کنید، یعنی به اندازه یک دهم یک لات استاندارد که ۱۰۰ هزار دلار است، معامله کرده‌اید. در بازار فارکس به دلیل این که بروکرها تا ۱۰۰ برابر میزان حجم پول معامله، به شما لوریج یا اهرم می‌دهند، در نتیجه با هر ۱۰۰ پوینت (Point) یا پیپت (Pipet) نوسان قیمت، شما ۱۰ دلار سود یا زیان می‌کنید (پوینت و پیپت با هم تفاوتی ندارند، اما هر ۱۰ پیپت مساوی ۱ پیپ است).

طبق این محاسبات، به ازای هر یک پیپ نوسان شما یک دلار سود یا زیان می‌کنید. حال اگر در معامله خرید (Buy) که باز کرده‌اید، قیمت انس طلا مثلا ۱۰ پیپ افزایش پیدا کند، شما ۱۰ دلار سود و اگر ۱۰ پیپ کاهش پیدا کند، شما ۱۰ دلار زیان می کنید.

سود از فروش چگونه است؟

عکس این موضوع نیز درست است. فرض کنید طبق تحلیل شما قیمت طلا قرار است کاهش پیدا کند و شما یک معامله فروش (Sell) با حجم ۰.۱ لات باز می‌کنید. درواقع، باز هم شما پیش‌بینی کرده‌اید که قیمت انس طلا کاهش می‌یابد. حال اگر قیمت طلا به اندازه ۱۰ پیپ کاهش پیدا کند،‌ شما از این پیش‌بینی ۱۰ دلار سود می‌کنید اما اگر قیمت طلا به اندازه ۱۰ پیپ افزایش یابد، شما در معامله ۱۰ دلار ضرر می‌کنید.

پس بازار دو طرفه در فارکس به شما امکان می‌دهد تا بتواند در هر دو جهت مارکت، چه صعودی یا نزولی، معامله باز کنید و در صورتی که قیمت طبق تحلیل و در جهت معامله شما حرکت کند،‌ سود به دست آورید.

مزایای بازار دوطرفه در فارکس

بازار دو طرفه مزایای زیادی دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• برخلاف بازار یک طرفه که فقط از افزایش قیمت سود می‌کنید،‌ در بازار دو طرفه فارکس در هر دو جهت صعودی یا نزولی شدن قیمت می‌توانید سود کسب کنید.
• در بازار دو طرفه در فارکس نمادهای بسیار بیشتری نسبت به بورس برای معامله در دسترس شما قرار می‌گیرد.
• در بازار دو طرفه فارکس به دلیل ارائه لوریج بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰۰ برابری از سوی بروکرها، با کمترین میزان سرمایه می‌توانید سودهای جذابی را به‌دست آورید. همچنین خیلی زیان کنید و حتی به دلیل عدم رعایت مدیریت ریسک، کل سرمایه خود را از دست بدهید.
• در بازار دو طرفه به دلیل این که ۲۴ ساعت شبانه روز دایر است، در مقایسه با بازار یک طرفه مانند بورس که بین ۵ تا ۸ ساعت می‌توانید فعالیت داشته باشید، در هر ساعت از شبانه روز که وقت شما آزاد باشد، می‌توانید ترید انجام دهید.
• در بازار دو طرفه فارکس به دلیل این که روزانه حدود ۱۰ تریلیون دلار معامله انجام می‌شود، نقدشوندگی بسیار بالایی دارد.
• در بازار دو طرفه فارکس می‌توانید از طریق معاملات اسکالپینگ، معاملات سریع انجام دهید.

ریسک معاملات در بازار دو طرفه

میزان ریسک در معاملات دو طرفه فارکس بسیار زیاد است اما شما می‌توانید با استفاده از میزان حجم معقول و قرار دادن حد ضرر (Stop Loss)، مقدار ریسک را مدیریت کنید.  به‌عنوان مثال، اگر مقدار ۵۰۰۰ دلار سهام بورسی بخرید و قیمت آن سهام در مدت یک سال ۵۰٪ کاهش یابد، باز تنها نیمی از سرمایه شما از دست می‌رود و نیم دیگر آن باقی می‌ماند.

در بازار دو طرفه فارکس به دلیل این که میزان نوسانات گاه بسیار زیاد است، اگر روی نمادی بدون رعایت مدیریت ریسک، طمع کرده و مثلا یک معامله ۲ لات باز کنید و استاپ لاس هم نداشته باشید،‌ چنانچه قیمت (مثلا با اعلام داده‌های اقتصادی) به یک‌باره ۲۵۰ پیپ خلاف جهت پوزیشن شما حرکت کند، کل سرمایه شما ازبین می‌رود.

تفاوت بازار دوطرفه فارکس با بازارهای یکطرفه

تفاوت‌های بازار دو طرفه فارکس با بازارهای یک طرفه مانند بورس بسیار زیاد است:

• بازار دو طرفه فارکس یک بازار جهانی با میزان نقدینگی و نقدشوندگی زیاد است. یعنی به‌محض این که یک معامله باز کنید، با کمترین میزان سود یا زیان می‌توانید معامله خود را ببندید اما در بازار یک طرفه ممکن است برای فروش سهام خود باید صبر کنید تا خریدار پیدا شود.
• برای فعالیت در بازار یک طرفه، برای به‌دستآوردن سود زیاد،‌ نیاز به سرمایه بالا دارید اما در بازار دو طرفه فارکس با استفاده از لوریج گاه تا ۱۰۰۰۰ برابر سرمایه خود، وام معاملاتی، لوریج یا اهرم دریافت می‌کنید.
• در بازار فارکس می‌توانید هم از خرید هم از فروش و در دو جهت روند قیمت سود کنید اما در بازار یک طرفه فقط از افزایش قیمت سود می‌برید.
• میزان هزینه‌های معاملاتی در بازار دو طرفه فارکس بسیار کمتر از بازار یک طرفه است.
• در بازار دو طرفه هزاران نماد معاملاتی در دسترس شما قرار دارد اما تعداد نمادهای معاملاتی بازارهای یک طرفه بسیار کمتر است.
• در بازار دو طرفه در فارکس سود و زیان شما دلاری است.
• زمان فعالیت در بازار دو طرفه فارکس ۲۴ ساعت ۵ شبانه روز و در بازار ارزهای دیجیتال تمام ۲۴ ساعت ۳۶۵ روز سال و بی وقفه ادامه دارد که اگر شغل شرکتی داشته باشید، لطمه‌ای به آن وارد نمی‌شود.

مدیریت ریسک در بازار دوطرفه؛ نکات مهم برای جلوگیری از ضرر

در بازار دو طرفه فارکس مهم‌ترین نکته‌ای را که باید به‌خاطر داشته باشید، رعایت مدیریت ریسک است. برای اینکه در بازار دو طرفه در فارکس معاملات موفقی داشته باشید، موارد زیر را رعایت کنید:

• سرمایه معاملاتی: سرمایه معاملاتی یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید موردتوجه قرار دهید. این موضوع که میزان سرمایه شما برای فعالیت در بازار فارکس چقدر است، مهم نیست؛ بلکه مهم این است که باید از یک سرمایه مازاد استفاده کنید که ازدست‌رفتن آن باعث چالش در زندگی شما نشود.
  • هرگز از سرمایه‌هایی مانند وام، قرض و… استفاده نکنید؛ زیرا باعث می‌شود تا میزان استرس شما در هنگام معامله به شدت افزایش یابد و با تصمیمات احساساتی، آن را از دست بدهید.
• میزان ریسک: بسیاری از تریدرهای حرفه‌ای از قانون ۱٪ ریسک پیروی‌کنند. این کار باعث می‌شود تا در صورت فعال شدن حد ضرر،‌ با کمترین میزان زیان از معامله خارج شوند.
• میزان حد سود: میزان حد سود معمولی دو برابر حد ضرر است. اگر بیش از این مقدار انتظار داشته باشید، ممکن است بازار برگردد و استاپ لاس شما را بزند. ریسک به ریوارد ۱:۲ باعث می‌شود تا اگر از هر ۱۰ معامله ۶۰٪ معاملات خود را از دست بدهید، باز هم در بازار عملکرد موفقیت‌آمیزی داشته باشید.
• تنوع در معاملات: سعی کنید نمادهای معاملاتی خود را گسترده کنید و هرگز فقط روی یک نماد معاملاتی با ریسک بالا معامله انجام ندهید.