توکنیزه سازی طلا روی بلاکچین

تصور کنید بتوانید فقط با چند کلیک، مالک بخشی از طلایی شوید که در خزانه‌ای امن در آن‌سوی دنیا نگهداری می‌شود؛ بدون دردسر حمل‌ونقل، نگرانی از سرقت، یا محدودیت‌های بازارهای سنتی. این همان نقطه‌ای است که فناوری بلاک چین و ارزش دیرینه طلا به هم می‌رسند و مفهومی به نام توکنیزه سازی طلا را شکل می‌دهند؛ مفهومی که می‌تواند شیوه نگاه ما به سرمایه‌گذاری، مالکیت دارایی و حتی مبادلات مالی را تغییر دهد. در این مقاله از ایران بروکر بررسی می‌کنیم که توکنیزه کردن طلا دقیقاً چیست، چگونه کار می‌کند، چه مزایا و چالش‌هایی دارد و نقش آن در اقتصاد آینده چگونه خواهد بود.

توکنیزه سازی طلا چیست و چگونه کار می‌کند؟

توکنیزه سازی طلا فرایندی است که طی آن طلای فیزیکی با توکن‌های دیجیتال روی بلاک چین نمایش داده می‌شود. توکن طلا شبیه به ارزهای دیجیتال معمولی عمل کرده و قابل انتقال، معامله و ذخیره هستند، با این تفاوت که ارزش آن به ارزش یک دارایی واقعی مانند طلا در دنیای بیرون وابسته است. از این رو هر ۱ واحد توکن طلا با مقدار مشخصی از طلای فیزیکی که در خزانه‌ها نگهداری شده، پشتیبانی می‌شود.

توکن‌های طلا به کاربران این امکان را می‌دهند که با حداقل سرمایه و در کیف پول‌های کریپتویی خود، طلا داشته باشند و از نوسانات طلا سود کسب کنند. توکنیزه کردن طلا از یک فرایند ساختارمند پیروی می‌کند تا بتواند به یک دارایی دیجیتالی تبدیل شود. این فرایند شامل چندین مرحله است که گام به گام آن‌ها را بررسی خواهیم کرد.

1. تأمین و تأیید طلای فیزیکی: ابتدا طلای فیزیکی از خزانه‌های معتبر تهیه شده و توسط حسابرسان تأیید می‌شوند.
2. نگهداری امن طلا در خزانه: در این مرحله، طلا باید در خزانه‌های امن و تحت نظارت سخت‌گیرانه جهت پشتوانه توکن طلا، نگهداری شود.
3. ساخت توکن طلا: توکن‌های طلا در بلاک چین‌هایی مانند اتریوم، سولانا یا بایننس اسمارت چین راه‌اندازی شده و توسط قرارداد هوشمند، الزاماتی مانند مقدار و قیمت توکن مشخص می‌شود.
4. شفافیت و تأییدیه: توسعه دهندگان پروژه به‌طور منظم گزارش‌های حسابرسی را در وب‌سایت خود منتشر می‌کنند تا اعلام کنند که ارزش طلای ذخیره‌شده در خزانه با میزان توکن طلای در گردش مطابقت دارد.
5. معامله و انتقال: پس از ساخت توکن، افراد می‌توانند توکن‌ها را از پلتفرم‌های معاملاتی مانند صرافی‌ها خرید و فروش کنند.
6. امکان بازخرید: برخی پلتفرم‌ها نیز امکان بازخرید توکن طلا و تبدیل به طلای فیزیکی را با پرداخت کارمزد فراهم کرده‌اند.
7. توکن‌سوزی: توکن‌های بازخرید شده سوزانده می‌شوند تا نسبت پشتوانه طلا و توکن حفظ شود.

وقتی از توکنیزه‌سازی طلا صحبت می‌کنیم، نام بلاک چین هم کنار آن می‌آید، اما چرا بلاک چین نقش مهم و اساسی در این فرایند ایفا می‌کند؟

نقش بلاکچین در مالکیت و شفافیت دارایی

بلاک چین‌های عمومی مانند اتریوم به‌دلیل زیرساخت قدرتمند و پذیرش گسترده توسط توسعه‌دهندگان و کاربران، نقش مهمی در پروژه‌های توکنیزه طلا دارد. بلاک چین، به‌دلیل ویژگی‌هایی مانند غیرمتمرکز بودن، جلوگیری از دوبار خرج شدن و شفافیت بالایی که دارند، اعتماد و امنیت بالایی را برای کاربران این توکن‌ها فراهم می‌آورند.

بنابراین بلاک چین را می‌توان هسته اصلی توکنیزه سازی طلا دانست و با تکیه بر همین زیرساخت شفاف و قابل اعتماد، توکن طلا توانسته شکل تازه‌ای از سرمایه‌گذاری بر پایه طلا ایجاد کند؛ مدلی که هم از پشتوانه دارایی فیزیکی بهره می‌برد و هم از مزایای فناوری بلاک چین.

همین ویژگی باعث می‌شود توکن طلا نه کاملاً مشابه خرید سنتی طلای فیزیکی باشد و نه دقیقاً همان کارکرد صندوق‌های قابل معامله طلا را داشته باشد. در نتیجه، برای درک بهتر توکن طلا، لازم است آن را در مقایسه با دو روش رایج‌تر سرمایه‌گذاری، یعنی خرید فیزیکی طلا و ETF طلا، بررسی کنیم.

تفاوت توکن طلا با طلای فیزیکی و ETF طلا

البته توکن طلا با اینکه پشتوانه طلای فیزیکی دارد، اما تفاوت‌هایی با خود طلای فیزیکی و ETF آن دارد که در جدول زیر به همه موارد اشاره خواهیم کرد.

معرفی برخی از پروژه‌های توکن‌ طلا

تعداد محدودی پروژه در زمینه توکنیزه‌سازی طلا در بازار وجود دارند که از نظر ذخایر، انطباق با مقررات و پذیرش کاربران، جایگاه قابل‌توجهی در بازار دارند. این پروژه‌ها از نظر بلاک چین مورد استفاده، میزان دسترسی‌پذیری، فرایند بازخرید و یکپارچگی با اکوسیستم‌های مختلف با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند که در ادامه به معرفی هرکدام خواهیم پرداخت.

• تتر گلد
• پکس گلد
• کواریوم
• دیجیکس گلد

تتر گلد (Tether Gold – XAUT)

تترگلد یکی از توکن‌های طلا است که روی شبکه اتریوم، ترون و سولانا ساخته شده و هر یک واحد توکن آن، معادل ۱ اونس طلا بوده و طلای فیزیکی به پشتوانه آن در خزانه سوئیس نگهداری می‌شود. این توکن درحال حاضر قابلیت بازخرید به طلای فیزیکی را دارد و در صرافی‌های بزرگ و معتبر دنیا در حال معامله شدن است.

پکس گلد (PAX Gold – PAXG)

توکن پکس گلد روی بلاک چین اتریوم فعالیت کرده و توسط شرکت Paxos عرضه شده است؛ شرکتی که تحت‌نظارت NYDFS فعالیت می‌کند. هر توکن PAXG به یک اونس از یک شمش طلای London Good Delivery متصل است که در خزانه‌های مورد تأیید LBMA در لندن نگهداری می‌شود.

کواریوم (Quorium – QGOLD)

از پروژه های جدید توکنیزه شده طلا می‌توان به توکن کواریوم اشاره کرد. این توکن بر پایداری و جامعه‌محوری تمرکز دارد و برای سرمایه‌گذاران دغدغه‌مند نسبت به مسائل زیست‌محیطی، مناسب به نظر می‌رسد. این پروژه روی بلاک چین بایننس اسمارت چین ساخته شده و هر ۱ واحد توکن آن معادل ۱ اونس طلا بوده و پشتیبانی می‌شود.

دیجیکس گلد (DigixGold – DGX)

توکن طلای DGX محصول شرکت DigixGlobal است که معمولاً با نام Digix شناخته می‌شود. این توکن با طلای فیزیکی پشتیبانی می‌شود و قابلیت بازخرید به شمش طلا را دارد. هر توکن DGX نماینده ۱ گرم طلا است که معادل آن در خزانه‌‌ای در سنگاپور نگهداری می‌شود.

برای مشاهده لیست کامل توکن‌های طلا براساس مارکت کپشان، می‌توانید از سایت کوین مارکت کپ (لینک صفحه) استفاده کنید.

مزایای توکنیزه سازی طلا برای سرمایه‌گذاران

طلای توکنیزه‌شده مزایای بسیار زیادی نسبت به خرید و نگهداری طلای فیزیکی دارد که در ادامه این بخش به بررسی بیشتر هر کدام خواهیم پرداخت. این مزایا عبارت‌اند از:

• امکان سرمایه‌گذاری آسان
• افزایش فرصت‌های درآمدزایی از طریق توکن طلا
• امنیت بالا
• کاهش هزینه‌های جانبی

امکان سرمایه‌گذاری آسان

طلای توکنیزه شده، امکان سرمایه‌گذاری در طلا را برای تمامی کاربران در هر جای جهان که به اینترنت دسترسی دارند در هر ساعت از شبانه‌روز و تعطیلات نیز امکان‌پذیر می‌کند. کاربران همچنین می‌توانند با حداقل سرمایه‌ای که دارند، اقدام به خرید توکن طلا کنند. به‌عنوان مثال صرافی بایننس امکان خرید واحد کوچک ۰.۰۰۰۰۰۳۱ توکن PAXG که معادل مبلغی بسیار کمتر از ۱ دلار می‌شود را فراهم کرده است.

افزایش فرصت‌های درآمدزایی

کاربران می‌توانند از طلای دیجیتال در پروتکل‌های وام‌دهی دیفای (DeFi) به‌عنوان وثیقه استفاده کنند. این موضع می‌تواند به افزایش فرصت‌های درآمدزایی از توکن‌های طلا کمک کند، فرصتی که در نگهداری طلای سنتی وجود ندارد. همچنین افراد می‌توانند طلای توکنیزه شده را در استخرهای نقدینگی تأمین کنند و از آن درآمد کسب نمایند.

امنیت بالا

توکن‌های طلا که در بستر بلاک چین فعالیت می‌کنند، به مراتب امنیت بالایی نسبت به نگهداری طلای فیزیکی به روش‌های سنتی مانند نگهداری در خانه دارد. کاربر می‌تواند با انتقال توکن‌های طلا به کیف پول‌های معتبر گرم یا سرد، امنیت دارایی‌های خود را افزایش دهد. اما در نگهداری طلای فیزیکی همچنان خطر سرقت آن‌ها وجود دارد.

صرفه‌جویی در هزینه‌های جانبی

کارمزد تراکنش‌های توکن‌های طلا، صرف‌نظر از اینکه روی کدام بلاک چین ساخته شده‌اند، به مراتب کمتر از هزینه‌های اجرت و مالیات هنگام خرید طلای فیزیکی است. همچنین فروش طلای فیزیکی در مواقعی که قیمت طلا در حال افزایش است، بسیار سخت‌تر از فروش توکن آن هنگام افزایش قیمت خواهد بود.

چالش‌ها و معایب توکن‌های طلا

باوجود اینکه طلای دیجیتال مزایای گسترده و فرصت‌های خوبی به کاربران و سرمایه‌گذاران ارائه می‌دهد، از چالش‌ها و ریسک‌ها مصون نیست و معایبی نیز دارد که بهتر است افراد قبل خرید و نگهداری به آن توجه داشته باشند.

نگرانی‌های مربوط به پشتوانه طلای فیزیکی

در طلای توکنیزه شده، نمایندگان پروژه مسئول حفاظت از پشتوانه طلای فیزیکی هستند. از آن‌جاکه این سازوکارها به یک نهاد متمرکز وابسته است، خطر سواستفاده، ورشکستگی و یا آسیب‌هایی ناشی از خطای انسانی در قرارداد هوشمند وجود دارد.

بنابراین هنگام انتخاب طلای توکنیزه شده، کاربران باید قرارداد هوشمند را بررسی کرده و گواهی‌ها و مجوزهای دریافت‌شده را با دقت بررسی کنند. به‌عنوان مثال، قرارداد هوشمند PAX Gold به‌طور رسمی توسط CertiK راستی‌آزمایی شده و تأییدیه‌های ماهانه آن توسط KPMG انجام می‌شود.

نوسان قیمتی زیاد

بازار کریپتو تحت‌تأثیر احساسات کاربران و میزان نقدینگی، نوسان‌های زیادی را تجربه می‌کند. همه این موارد می‌توانند روی قیمت توکن طلا تأثیر گذاشته و باعث شود کمتر یا بیشتر از قیمت طلای فیزیکی معامله شود. به‌عنوان مثال در زمان کنونی (اردیبهشت ۱۴۰۵) که در حال نگارش این محتوا هستیم، قیمت انس جهانی طلا ۴۷۱۴ دلار است، اما قیمت توکن پکس گلد، ۴۷۰۶ دلار در صرافی‌ها معامله می‌شود. همچنین ممکن است این اختلاف قیمتی در برخی موارد به صدها دلار نیز برسد.

عدم قطعیت مقرراتی

مانند سایر ارزهای دیجیتال، قوانین و مقررات حاکم بر طلای توکنیزه شده در حال شکل‌گیری است و از آن‌جاکه طلا نسبت به سایر دارایی‌ها محبوبیت بیشتری دارد، ممکن است توجه بیشتری را هم از سمت نهادهای نظارتی به خود جلب کند. قوانین جدید و یا تغییراتی در آن‌ها باعث می‌شود در فعالیت سرمایه‌گذاران تغییراتی به‌وجود آید و پیچیدگی‌هایی ایجاد کند.

نحوه خرید و نگهداری توکن طلا

خرید توکن طلا تفاوتی با خرید و فروش سایر ارزهای دیجیتال بر بستر بلاک چین ندارد و برای شروع، باید از یک صرافی معتبر خارجی و یا داخلی استفاده کنید. قبل از انتخاب صرافی، به موارد زیر دقت کنید:

• لیست شدن توکن‌های طلای موردنظر در صرافی
• میزان نقدینگی توکن‌های طلا در صرافی
• سابقه امنیتی و عملکردی صرافی

ما در این بخش، از صرافی داخلی تبدیل برای آموزش خرید و انتقال توکن ‌PAXG استفاده می‌کنیم. اگر در این صرافی حساب کاربری ندارید، می‌توانی از طریق لینک زیر به صفحه ثبت‌نام رفته و حساب خود را بسازید.

پس از آنکه حساب کاربری خود را ساختید، طبق مراحل زیر کیف پول خود را شارژ می‌کنیم. در بالای صفحه گزینه (واریز به کیف پول) را بزنید.

سپس نوع واریز را تومان را انتخاب کنید.

در پنجره باز شده، شماره کارتی که قصد انتقال از آن دارید را انتخاب کرده، سپس براساس مبلغ واریز، روش واریز را انتخاب کرده و دکمه دریافت اطلاعات واریز را بزنید. در مرحله بعدی اطلاعات کارت مقصد را دریافت می‌کنید و می‌توانید با استفاده از همراه بانک یا خودپردازها اقدام به انتقال مبلغ کنید.

در پرداخت کارت به کارت می‌توانید تا سقف ۱۵ میلیون تومان در ۱۰ دقیقه واریز کنید. درحالی که در روش (واریز با شبا) می‌توانید تا سقف ۱۰ میلیارد تومان در سیکل‌های بانکی به کیف پول انتقال دهید.

توکن طلا را در صرافی جستجو کرده و مانند مراحل زیر، وارد صفحه خرید آن شوید. ما توکن طلا PAXG را انتخاب می‌کنیم.

در صفحه جدید باز شده، می‌توانید در کادر اول قیمت لحظه‌ای توکن را مشاهده کنید. همچنین می‌توانید در این بخش، قیمت خرید را دستی تغییر دهید. سپس در کادر دوم مقدار توکنی که قصد خرید دارید را وارد کرده تا مبلغ کل خرید در کادر سوم به شما نمایش داده شود. پس از بررسی کارمزد، دکمه خرید را بزنید تا سفارشتان به بازار اضافه شود.

انتقال توکن طلا به کیف پول شخصی

نگهداری دارایی در صرافی می‌تواند ریسک بزرگی برای امنیت دارایی‌ها محسوب شود. بنابراین باید از کیف پول‌های گرم و یا سرد (آفلاین) استفاده کرد تا ریسک‌ها کاهش داد. جهت انتقال توکن‌های طلای خود از صرافی تبدیل به کیف پول مدنظر، مانند تصویر زیر در صفحه اصلی گزینه (برداشت) را بزنید.

توجه داشته باشید که جهت انقال دارایی دیجیتال از صرافی به کیف پول، نیازمند تکمیل احراز هویت پیشرفته و فعال‌سازی برنامه Authenticator هستید.

شبکه انتقال ارز را انتخاب کرده و پس از آن آدرس کیف پول، مقدار برداشت و کد دوعاملی را با دقت زیاد وارد کرده و انتقال را بزنید.

نکات امنیتی مهم برای نگهداری توکن طلا

جهت نگهداری دارایی‌های دیجیتالی خود مانند توکن‌های طلا در کیف پول، رعایت برخی نکات امنیتی الزامی است.

• فعالسازی احراز هویت دومرحله‌ای: 2FA می‌تواند یک لایه امنیت اضافی به حساب‌های شما اضافه کند. بنابراین احراز هویت دو مرحله‌ای را در تمام کیف پول‌ها و حساب‌های صرافی که استفاده می‌کنید، فعال کنید.
• نگهداری امن عبارات بازیابی: عبارت بازیابی (Seed Phrase) خود را یادداشت کنید و آن را به‌صورت آفلاین در مکانی امن نگه دارید.
• استفاده از رمزعبور قوی: به‌جای استفاده تکراری از یک رمز عبور در چند حساب، از رمزهای عبور منحصربه‌فرد و پیچیده استفاده کنید.
• به‌روزرسانی نرم‌افزارهای خود: همیشه نرم‌افزارهای کیف پول و صرافی خود را آپدیت نگه دارید.
• استفاده نکردن از وای فای عمومی: هنگام انجام تراکنش‌ها هرگز از وای فای‌های عمومی و رایگان در مکان‌های عمومی استفاده نکنید.
• استفاده از کیف پول‌های معتبر: همیشه از کیف پول‌های گرم معتبر و یا در صورت لزوم از کیف پول‌های سرد و آفلاین استفاده نمایید تا امنیت دارایی‌هایتان تضمین شود.
• کلیک نکردن روی لینک‌های ناشناس: روی لینک‌های ناشناس کلیک نکرده و اطلاعات خود را در پلتفرم‌های ناشناس وارد نکنید.

مقایسه توکن طلا با سایر روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا

سرمایه‌گذاری در طلا فقط به یک روش محدود نمی‌شود و شما می‌توانید از طریق روش‌های مختلف و با سرمایه‌های متفاوت اقدام به سرمایه‌گذاری روی طلا کنید. این روش‌ها عبارت‌اند از:

• سرمایه‌گذاری از طریق خرید توکن طلا
• سرمایه‌گذاری از طریق خرید طلای فیزیکی
• سرمایه‌گذاری از طریق ETF طلا

این روش‌ها هرکدام باهم تفاوت‌هایی دارند که در ادامه بیشتر به آن‌ها خواهیم پرداخت.

مسائل مربوط به مالکیت

خرید توکن طلای توکنیزه و خرید سنتی طلای فیزکی به شما این امکان را می‌دهد که مالکیتی بر معادل میزان طلایی که در اختیار دارید، داشته باشید. این درحالی است که در روش سرمایه‌گذاری روی ETF طلا، شما مالک خود طلای فیزیکی نیستید، بلکه سهام یک صندوق را در اختیار دارید.

کارمزدها و هزینه‌ها

سرمایه‌گذاری در طلا از طریق سه روش بالا، تفاوت‌هایی باهم در هزینه‌ها و کارمزد دارند. به‌عنوان مثال خرید توکن طلا شامل کارمزد شبکه و صرافی می‌شود، سرمایه‌گذاری در ETF طلا نیز شامل کارمزد مدیریت می‌شود. این درحالی است که هنگام خرید طلای فیزیکی باید هزینه‌هایی مانند اجرت، مالیات و هزینه‌های مربوط به بسته‌بندی را پرداخت کنید.

نقدشوندگی و دسترسی به بازار

طلای توکنیز‌شده رامی توانید در هر ساعت از شبانه‌روز در صرافی‌ها خرید کرده و یا بفروشید. برخلاف خرید توکن طلا، هنگام خرید طلای فیزیکی به فروشندگان در ساعات و روزهای کاری نیاز دارید. ETFهای طلا نیز نقدشوندگی مبتنی بر بورس را در ساعات کاری بازار ارائه می‌دهند.

عملکرد دارایی

علاوه‌بر موارد بالا، عملکرد دارایی به میزان زیادی به نوع سرمایه‌گذاری بستگی دارد. به‌عنوان مثال قیمت توکن طلا می‌تواند با توجه به میزان نقدینگی صرافی موردنظر برای معامله، با قیمت طلای فیزیکی تفاوت داشته باشد. همچنین قیمت ETF طلا نیز مستقیم به عملکرد و قیمت طلا وابسته نیست و عملکرد صندوق و تیم پروژه نیز در آن تأثیراتی دارد.

آینده توکنیزه سازی طلا و نقش آن در اقتصاد دیجیتال

با اینکه خرید فیزیکی طلا همچنان یکی از روش‌های محبوب برای سرمایه‌گذاری است، اما توکن‌های طلا سعی دارند روشی کارآمدتر، مقرون‌به‌صرفه‌تر و شفاف‌تر برای خرید و فروش طلا ارائه دهند. با طلای دیجیتال، می‌توان بسیاری از روش‌های قدیمی نگهداری طلای فیزیکی مانند استفاده از گاوصندوق‌ و یا پرداخت کارمزدهای زیاد را حذف کرد. این موضوع می‌تواند باعث شود سرمایه‌گذاران طلا از بازارهای سنتی به سمت طلای توکنیزه‌شده گرایش پیدا کنند.

طلای دیجیتال همچنین چالشی تازه و مهم برای ساختارهای کنونی تجارت جهانی در بازارهای کالایی ایجاد می‌کند. طلای دیجیتال می‌تواند انجام تراکنش‌های بین‌المللی را سریع‌تر و شفاف‌تر کند و به کسب‌وکارها و کشورها امکان دهد به‌جای تکیه بر روش‌های قدیمی و سنتی مانند حواله‌های بانکی یا اعتبارات اسنادی، از دارایی‌های دیجیتال پشتوانه‌دار با طلا در مبادلات اقتصادی خود استفاده کنند. این روند می‌تواند به تسویه‌حساب سریع‌تر و کاهش هزینه‌های تراکنش در تجارت بین‌المللی طلا منجر شود.

کلام پایانی | توکنیزه‌سازی طلا چیست؟

توکنیزه‌سازی طلا توانسته با ترکیب فناوری بلاک چین و محبوبیت طلای فیزیکی، توکن طلا را خلق کند. این توکن‌ها با پشتوانه‌های طلای فیزیکی در خزانه‌های امن در کشورهای مختلف، توانسته‌اند مزایایی همچون امنیت بالا و هزینه‌ها و کارمزدهای کم را برای سرمایه‌گذاران خرد فراهم آورد. بااین حال نمی‌توان از معایبی مانند نوسان قیمتی زیاد و یا ریسک‌های مرتبط به قوانین و مقررات چشم‌پوشی کرد.