در حالی که شاخص‌های اصلی بورس آمریکا در سال ۲۰۲۶ چندین بار رکورد تاریخی ثبت کرده‌اند، یکی از شاخص‌های پرکاربرد ارزش‌گذاری بازار دوباره به سطحی رسیده که در گذشته به‌ندرت دیده شده است. براساس گزارشی که Motley Fool روز ۲۰ اکتبر منتشر کرده، نسبت شیلر CAPE برای شاخص S&P 500 اکنون بالاتر از ۴۰ قرار دارد و از ماه مه تاکنون در این محدوده باقی مانده است.
این نسبت، قیمت سهام را در مقایسه با میانگین سود تعدیل‌شده با تورم شرکت‌ها طی ۱۰ سال گذشته اندازه‌گیری می‌کند و معمولاً برای سنجش ارزش‌گذاری بلندمدت بازار استفاده می‌شود. طبق این گزارش، تنها دوره دیگری که CAPE برای چند ماه متوالی بالاتر از ۴۰ باقی مانده بود، به دوران حباب دات‌کام در سال‌های ۱۹۹۹ و ۲۰۰۰ بازمی‌گردد.
CAPE در ژانویه ۱۹۹۹ از سطح ۴۰ عبور کرد و در دسامبر همان سال به حدود ۴۴ رسید. چند ماه بعد، بازار سهام آمریکا وارد دوره نزولی شد. این شاخص در اواخر سال ۲۰۲۱ نیز تا محدوده ۳۸ افزایش یافته بود؛ پیش از آنکه بازار سهام در بخش زیادی از سال بعد تحت فشار قرار گیرد.
با این حال، قرار گرفتن CAPE بالای ۴۰ به معنای آغاز قطعی یا قریب‌الوقوع یک بازار نزولی نیست. خود گزارش نیز تأکید می‌کند هیچ شاخصی نمی‌تواند زمان دقیق شروع اصلاح یا سقوط بازار را پیش‌بینی کند.
Motley Fool در این گزارش به اظهارات وارن بافت در مصاحبه‌ای با CNBC در اوایل سال جاری نیز اشاره کرده است. بافت در آن گفت‌وگو درباره افزایش رفتارهای سفته‌بازانه در بازار هشدار داده و بازار را به «کلیسایی با یک کازینو در کنار آن» تشبیه کرده بود.
او گفته بود فضای قمارگونه در بازار بسیار جذاب شده و قیمت بسیاری از دارایی‌ها ممکن است بعدها غیرمنطقی به نظر برسد. این اظهارات تازه نیستند، اما همزمان با بالا ماندن CAPE و ثبت رکوردهای جدید در شاخص‌های سهام، دوباره مورد توجه قرار گرفته‌اند.
S&P 500، نزدک و داوجونز در سال جاری میلادی چندین بار سقف تاریخی جدید ثبت کرده‌اند. در سوی دیگر، افزایش بازده اوراق قرضه، هزینه استقراض را برای مصرف‌کنندگان و شرکت‌ها بالاتر برده است.
این موضوع به‌ویژه برای شرکت‌هایی اهمیت دارد که سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در حوزه هوش مصنوعی و زیرساخت‌های مرتبط با آن انجام می‌دهند. نگرانی از میزان بدهی و هزینه تأمین مالی پروژه‌های AI نیز اخیراً فشارهایی بر سهام فناوری وارد کرده و نزدک یکی از ضعیف‌ترین هفته‌های چند ماه اخیر خود را پشت سر گذاشته است.
نسبت بالای CAPE در درجه نخست نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران در مقایسه با سود تاریخی شرکت‌ها، قیمت بالایی برای سهام پرداخت می‌کنند. این وضعیت می‌تواند حساسیت بازار را در برابر کاهش سود شرکت‌ها، افزایش نرخ بهره یا تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران بیشتر کند.
اما سابقه تاریخی نیز نشان می‌دهد ارزش‌گذاری بالا می‌تواند برای مدت قابل‌توجهی ادامه پیدا کند و به‌تنهایی نشانه‌ای برای تعیین زمان خروج از بازار یا شروع سقوط نیست. بنابراین داده فعلی بیشتر از آنکه پیش‌بینی‌کننده یک سقوط فوری باشد، نشان می‌دهد ارزش‌گذاری بازار سهام آمریکا در یکی از بالاترین محدوده‌های تاریخی قرار گرفته است.
نظرات کاربران