با گسترش بحرانهایی مانند جنگ یا همه گیری، کریپتو میتواند فرصتی برای انتقال پول بهعنوان جایگزینی برای بانکها باشد و هم بازاری بسیار پرریسک و ناپایدار. بنابراین بسیار مهم است که نسبت به رفتار و عملکرد ارزهای دیجیتال بهویژه بیت کوین در چنین شرایطی آشنا شویم تا بتوانیم در بحرانهای آینده، عملکرد بهتری در این بازار پرریسک داشته باشیم. در این مطلب از ایران بروکر میخواهیم به بررسی تأثیر جنگ بر بازار کریپتو، برندگان و بازندگان بازار در شرایط جنگی، آینده اقتصاد غیرمتمرکز و بیت کوین بپردازیم. با ما همراه باشید.
تاثیر جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل بر بازار کریپتو در 1405
صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با انتشار اخبار مربوط به حملات ایالات متحده آمریکا به ایران، قیمت بیت کوین حدود ۲,۴۰۰ دلار کاهش یافت و قیمت طلا حدود ۴۵ دلار افزایش پیدا کرد. این تحولات نشاندهنده افزایش تمایل بخشی از سرمایهگذاران به داراییهای امنتر مانند طلا در شرایط تنش و نااطمینانی بود. درگیری میان ایران، آمریکا و اسرائیل نهتنها بر بازار کریپتو و سایر بازارهای مالی، بلکه بر رفتار سرمایهگذاران و کاربران عادی نیز تأثیر گذاشت.
در چنین شرایطی، نوسانات شدید قیمتی میتواند نگرانی سرمایهگذاران را افزایش داده و سطح عدمقطعیت در بازار را بیشتر کند. با این حال، همین بحرانها گاهی توجه به داراییهای غیرمتمرکز را نیز افزایش میدهند. در مناطقی که تحت تأثیر درگیری قرار میگیرند، برخی افراد به کریپتو روی میآورند؛ زیرا این داراییها امکان انجام تراکنشها و دسترسی به خدمات مالی را فراهم میکنند، بهویژه زمانی که سیستم بانکی بیثبات شده یا با اختلال مواجه میشود.
واکنش بازار کریپتو به جنگ
یکی از نخستین بخشهایی که در بحرانها و شرایط جنگی تحت تأثیر قرار میگیرد، بازارهای مالی، بهویژه بازار ارزهای دیجیتال است. هر زمان که جنگ یا یک درگیری بزرگ ژئوپلیتیکی رخ میدهد، بازارهای جهانی معمولاً با افزایش عدمقطعیت و نوسانات شدید مواجه میشوند و بازار کریپتو نیز از این قاعده مستثنی نیست.
دلیل این موضوع آن است که بازار کریپتو تا حد زیادی تحت تأثیر احساسات سرمایهگذاران قرار دارد و اخبار مربوط به جنگ یا تنشهای ژئوپلیتیکی میتواند باعث افزایش فروش ناشی از ترس یا شکلگیری رفتارهای پرریسک در بازار شود. با این حال، کریپتو در برخی بحرانهای جهانی نوعی تابآوری نیز از خود نشان داده است. در بعضی موارد، درگیریها باعث افزایش آگاهی نسبت به نظامهای مالی غیرمتمرکز شدهاند؛ زیرا افراد بیش از گذشته به استقلال مالی و مقاومت در برابر سانسور توجه میکنند.
نقش سرمایهگذاران بزرگ و فرار سرمایه از بازارهای سنتی
جنگها در کوتاهمدت میتوانند موجب نوسانات شدید قیمتی شوند؛ زیرا سرمایهگذاران برای مدیریت ریسک، بخشی از داراییهای خود را جابهجا میکنند. در شرایطی که تنشهای جهانی افزایش مییابد، رفتار سرمایهگذاران معمولاً محتاطتر میشود و برخی از آنها بخشی از سرمایه خود را به داراییهای امنتری مانند طلا یا دلار منتقل میکنند. این موضوع میتواند بهصورت موقت بر بازار کریپتو تأثیر گذاشته و موجب کاهش قیمت برخی داراییهای دیجیتال شود.
البته جنگ فقط بر بازار کریپتو تأثیر نمیگذارد. صنایع و بازارهای دیگری نیز وجود دارند که در نتیجه درگیریهای نظامی ممکن است با سود یا زیانهای قابلتوجهی مواجه شوند که در بخش بعدی به آنها خواهیم پرداخت.
برندگان بازار در شرایط جنگی
وقتی تنشهای ژئوپلیتیکی بالا میگیرد، بازار کریپتو نیز میتواند هم بهعنوان یک دارایی پرریسک رفتار کند و هم تقاضای بیشتری جذب کند. همین موضوع، محیط کریپتو را پیچیدهتر کرده است. کریپتو بهطور کلی پرریسک و یا بدون ریسک نیست و بخشهای مختلف آن بسته به اینکه سرمایهگذاران بهدنبال نقدشوندگی، امنیت، سرعت یا ذخیرههای ارزش جایگزین باشند، واکنشهای متفاوتی نشان میدهند. از همین رو این بازار به اصطلاح برندگان و بازندگانی دارد که در ادامه این بخش به برندگان بازار در این بحران اشاره خواهیم کرد.
- بیت کوین
- استیبل کوینها
- توکنهای طلا با پشتوانه طلا
- صرافیها و پلتفرمهای معاملاتی
- نقره و توکنهای آن
- نفت
- طلا
بیت کوین (Bitcoin)
در دورههایی که تنشهای سیاسی و اقتصادی افزایش مییابد، بیت کوین میتواند در هر دو جهت حرکت کند. در کوتاهمدت، افزایش نااطمینانی معمولاً موجب نوسانات شدید و حتی کاهش قیمت میشود. با این حال، زمانی که سرمایهگذاران انتظار تضعیف ارزهای فیات، سیاستهای پولی انبساطیتر یا افزایش تقاضا برای ذخیرههای جایگزین ارزش را داشته باشند، بیت کوین میتواند با رشد تقاضا مواجه شود. در واقع، بیت کوین لزوماً در همه بحرانها عملکرد مثبتی ندارد، اما همچنان یکی از مهمترین داراییهای دیجیتال برای سرمایهگذاران جهانی محسوب میشود.
استیبل کوینها (Stablecoins)
استیبل کوینها به کاربران این امکان را میدهند که دارایی خود را در قالب دلار دیجیتال یا سایر ارزهای باثبات نگهداری و بهسرعت جابهجا کنند. همچنین کاربران میتوانند بدون نیاز به بسیاری از واسطههای مالی سنتی، پرداختها و انتقالهای بینالمللی خود را انجام دهند.
در دورههایی از این دست، تقاضا برای استیبل کوینهای متصل به دلار ممکن است افزایش یابد؛ زیرا معاملهگران و کاربران بهدنبال نقدشوندگی بالاتر و دسترسی سریعتر به داراییهای باثبات هستند. این موضوع بهویژه در مناطقی اهمیت بیشتری پیدا میکند که با کاهش ارزش پول ملی، محدودیتهای بانکی، کنترل سرمایه یا فشارهای تورمی مواجه هستند.
در چنین شرایطی، استیبل کوینها میتوانند نقش یک پل مالی را ایفا کنند و دسترسی به دلار دیجیتال را برای کاربران تسهیل کنند. به همین دلیل، این داراییها در برخی بحرانهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی با افزایش تقاضا مواجه میشوند.
توکنهای طلا با پشتوانه طلا
از دیگر داراییهایی که ممکن است در شرایط جنگی مورد توجه قرار گیرند، توکنهای دارای پشتوانه طلا هستند. هنگامی که تنشهای ژئوپلیتیکی افزایش مییابد، سرمایهگذاران معمولاً بهدنبال داراییهای امنتر میروند. این توکنها تلاش میکنند ویژگیهای طلا را با مزایای فناوری بلاک چین، از جمله دسترسی آسانتر و انتقال سریعتر، ترکیب کنند.
البته این موضوع به معنای جایگزین شدن آنها با طلای فیزیکی نیست. با این حال، این داراییها میتوانند برای افرادی که قصد دارند بدون خروج از اکوسیستم کریپتو، در معرض قیمت طلا قرار بگیرند، گزینهای قابل توجه باشند.
میتوانید از طریق سایت کوین مارکت کپ (لینک سایت)، لیست توکنهای طلا را مشاهده کنید.
صرافیها و پلتفرمهای معاملاتی
صرافیهای ارز دیجیتال و سایر پلتفرمهای معاملاتی نیز ممکن است در برخی دورههای پرتنش بهصورت غیرمستقیم از افزایش فعالیت بازار منتفع شوند. در شرایطی که نوسانات افزایش پیدا میکند، حجم معاملات نیز معمولاً رشد میکند و این موضوع میتواند به افزایش درآمدهای کارمزدی برخی پلتفرمها منجر شود.
البته این شرایط برای کاربران همواره مثبت نیست. افزایش معاملات احساسی و تصمیمگیریهای هیجانی میتواند ریسک معاملات را بیشتر کرده و احتمال لیکویید شدن داراییهای افراد را افزایش دهد.
همچنین تجربه دو جنگ تیر و اسفند 1404 نیز نشان میدهد که تنها برخی از صرافی های بزرگ از این شرایط میتوانند نفع ببرند و برخی صرافیهای دیگر ممکن است تا مرز ورشکستی نیز پیش بروند.
نفت
از دیگر برندگان این بحرانها میتوان به منابع انرژی مانند نفت و گاز اشاره کرد. در این شرایط نفت با جهش شدید قیمت مواجه شد و همین موضوع نیز ارزشگذاری شرکتهای بزرگ تولیدکننده انرژی را افزایش داده است. به گفته اقتصاددان ارشد، حاشیه سود تولیدکنندگان افزایش یافته؛ زیرا با بالا رفتن قیمت نفت، هزینههای استخراج تقریباً ثابت مانده است.
در نتیجه، سرمایهگذاران پول خود را به سمت شرکتهایی سرازیر کردهاند که به نظر میرسد از تداوم قیمتهای بالا سود خواهند برد. در بازارهای اروپایی، BP در بازه یکماهه از ۲۷ فوریه، یعنی آخرین روز معاملاتی پیش از آغاز حملات، تا ۲۷ مارس، با رشد ۲۲.۳ درصدی در صدر جهشها قرار گرفت. در همین دوره، TotalEnergies نیز ۱۶.۷ درصد رشد کرد و Shell با ۱۳.۳ درصد افزایش همراه شد.
طلا
طلا یکی از شناختهشدهترین داراییهای امن در جهان محسوب میشود. در دورههای بحران، جنگ و افزایش نااطمینانی اقتصادی، بسیاری از سرمایهگذاران بخشی از سرمایه خود را به سمت طلا منتقل میکنند. به همین دلیل، طلا در بسیاری از بحرانهای ژئوپلیتیکی عملکردی بهتر از بسیاری از داراییهای پرریسک داشته است. افزایش تقاضا برای حفظ ارزش داراییها و کاهش ریسک سرمایهگذاری از جمله عواملی است که میتواند از قیمت طلا در دورههای پرتنش حمایت کند.
نقره
نقره نیز در دورههای افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی و نااطمینانی اقتصادی میتواند مورد توجه سرمایهگذاران قرار گیرد. این فلز گرانبها علاوه بر آنکه بهعنوان یک دارایی ذخیره ارزش شناخته میشود، کاربردهای صنعتی گستردهای نیز دارد. به همین دلیل، رفتار قیمتی آن گاهی ترکیبی از ویژگیهای داراییهای امن و کالاهای صنعتی است.
در شرایطی که سرمایهگذاران بهدنبال تنوعبخشی به داراییهای خود هستند، نقره میتواند بهعنوان جایگزینی ارزانتر نسبت به طلا مورد توجه قرار گیرد. با این حال، عملکرد آن همواره مشابه طلا نیست و قیمت آن علاوه بر تحولات ژئوپلیتیکی، تحت تأثیر وضعیت اقتصاد جهانی و تقاضای صنعتی نیز قرار دارد. از این رو، نقره را میتوان یکی از داراییهایی دانست که در برخی شرایط جنگی و بحرانی با افزایش تقاضا مواجه میشود.
بازندگان بازار در شرایط جنگی
بااین حال بخشهایی از بازار هستند که از شرایط فعلی آسیبهای زیادی دیدهاند. درگیریهای اخیر باعث شده است که حاشیه سود برخی از شرکتهای صنایع مهم کاهش یابد. در ادامه این بخش به برخی از آنها اشاره خواهیم داشت.
- صنعت هوایی
- صنعت سفر و گردشگری
صنعت هوایی
صنعت هوایی در این دوران یکی از آسیبدیدهترین بخشهای بازار است؛ زیرا جنگ باعث لغو گسترده پروازها و تغییر مسیرهای قابلتوجه برای دور زدن حریم هوایی مورد درگیری شده است. علاوهبر این موضوع، قیمت سوخت جت نیز با جهش زیادی مواجه شده که حاشیه سود شرکتها را در سراسر این صنعت تحت فشار قرار داده است.
از طرفی افزایش نگرانیها درباره ایمنی سفر و بازرسیهای امنیتی در فرودگاهها باعث شده که بسیاری از مردم سفرهای غیرضروری خود را کاهش دهند. بهعنوان مثال لوفتهانزا با افت شدید ۱۹ درصدی مواجه شد، در حالی که سهام گروه بینالمللی ایرلاینز (IAG، شامل بریتیش ایرویز و ایبریا) ۱۵.۹ درصد سقوط کرد. شرکت هواپیمایی ارزانقیمت رایانایر نیز ۱۰.۲ درصد کاهش داشت.
صنعت سفر و گردشگری
بهدلیل تنشها و شرایط حساس کنونی، صنعت سفر و گردشگری نیز تحتتأثیر قرار گرفته و در دسته بازندگان این بحران محسوب میشود. سهام شرکتهای کروز در پی نااطمینانی که بر سر بخش سفر و گردشگری در خاورمیانه سایه انداخته بود، سقوط کرد. دبی نیز، یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری لوکس جهان، پس از حملات، تحت تأثیر قرار گرفت. در این شرایط همچنین سهام هتلها نیز به واسطه کاهش سفرهای گردشگری جهانی کاهش یافت.
آینده اقتصاد غیرمتمرکز در شرایط بحران
در شرایط بحران، اقتصاد غیرمتمرکز مانند خدمات مالی غیرمتمرکز یا دیفای بهعنوان یکی از مهمترین تحولات مالی آینده شناخته میشود. دیفای بر پایه بلاک چین فعالیت میکند و امکان انتقال دارایی، پرداخت و انجام معاملات را بدون نیاز و وابستگی به بانکها فراهم میآورد. در چنین شرایطی، بیشتر مردم به سمت سیستمهای مالی غیرمتمرکز گرایش پیدا میکنند؛ زیرا این سیستمها محدودیتهای بانکی را دور میزنند.
با این حال کارشناسان هشدار میدهند که نوسانات ارزهای دیجیتال، نبود نظارت کافی و حملات سایبری در زمان بحران، میتواند بیثباتی و ریسکهای بیشتری ایجاد کند. از طرفی دیگر، در جنگها و تحریمهای بینالمللی، ارزهای دیجیتال میتوانند ابزاری برای انتقال سرمایه و یا حفظ ارزش دارایی باشند.
در واقع بسیاری از اقتصاددانان معتقد هستند که آینده اقتصاد جهانی به سمت ترکیبی از نظام مالی سنتی و فناوریهای غیرمتمرکز حرکت خواهد کرد. در مجموع اقتصاد غیرمتمرکز در شرایط بحران میتواند هم فرصتی برای استقلال مالی باشد و هم درصورت نبود قوانین و امنیت کافی، میتواند به منبع جدیدی از ریسک اقتصادی تبدیل شود.
تشدید نظارت دولتها و فشار بر صرافیها و کیف پولها
ارزهای دیجیتال و سایر بازارهای مالی، تنها مواردی نیستند که تحتتأثیر شرایط بحرانی قرار میگیرند. در دورههای جنگ یا تنش، دولتها برای کنترل جریان پول، اجرای تحریمها و جلوگیری از دور زدن محدودیتها، نظارت خود بر تراکنشهای مالی را تشدید میکنند. از آنجاکه کریپتو نیز ابزاری برای جابهجایی ارزش بوده، طبیعی است که بیش از پیش زیر ذرهبین قرار بگیرد.
بنابراین سختگیریها روی صرافیهای ارز دیجیتال نیز افزایش مییابد تا قوانین مبارزه با پولشویی را شدیدتر اجرا کنند. از طرفی حساسیتها نسبت به تراکنشهای کاربران نیز بیشتر شده و دولتها و نهادهای نظارتی تلاش میکنند مسیر انتقال داراییها را بیشتر بررسی کنند تا از استفاده کریپتو برای دور زدن تحریمها یا تأمین مالی غیرقانونی جلوگیری شود.
این اثرات بر بازار کریپتو بسیار مهم است، زیرا باعث ایجاد ابهام و ترس نسبت به پلتفرمهای مالی شده و میتواند افت قیمت، خروج گسترده سرمایه و کاهش حجم معاملات یک صرافی را به همراه داشته باشد. همه اینموارد باعث میشود نقدینگی در برخی از بازارها کاهش یافته و احساسات منفی در بازار افزایش یابد. در نتیجه این فشارهای نظارتی و پیامدهای آن بر اعتماد، نقدینگی و رفتار سرمایهگذاران، بررسی آینده بیت کوین در جهان پرتنش ۲۰۲۶ اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آینده بیت کوین در جهان پرتنش 2026
ابتدای مطلب اشاره کردیم که با شروع درگیریهای میان ایران و امریکا، بیت کوین ۲,۴۰۰ دلار سقوط کرد اما پس از یک وقفه ۳۶ ساعته، ۹,۸۰۰ دلار رشد کرد. این همان معمای بنیادی بیت کوین بهعنوان یک دارایی ژئوپلیتیکی است و در زمان بحرانهای سیاسی و جنگی رفتار ثابتی ندارد و به سادگی نمیتوان آن را یک دارایی امن و یا حتی یک دارایی پرریسک دانست.
در چنین شرایطی بیت کوین ممکن است ابتدا مانند یک دارایی پرریسک سقوط کند؛ چون سرمایهگذاران میترسند و پولشان را خارج میکنند. اما پس از آن احتمال دارد بهخاطر افزایش تقاضا، فرار سرمایه، تحریمها یا نیاز به جابهجایی پول خارج از سیستم بانکی رشد کند. پس رفتار آن به شرایط بازار، تصمیم سرمایهگذاران بزرگ و فضای سیاسی بستگی دارد.
بااین حال هرچه درگیری نظامی و فشار تحریمی در ایران افزایش یابد، تقاضای بومی بیشتری برای بیت کوین بهعنوان ابزار حفظ ارزش و وسیله خروج سرمایه ایجاد میکند. این تقاضا از جنس معاملات پرریسک نیست؛ بلکه ناشی از ضرورت است و به همین دلیل برای بیت کوین یک کف تقاضا ایجاد میکند. در واقع بیت کوین مانند طلا رفتار نمیکند، بلکه مثل خود بیت کوین رفتار میکند.
معمولاً BTC در ۲۴ تا ۷۲ ساعت نخست یک بحران عملکرد ضعیفی دارد، چون فروش ناشی از کاهش ریسکپذیری نهادهای مالی غالب میشود؛ اما در ۴ تا ۸ هفته بعدی، همزمان با پررنگ شدن رویدادهایی مانند فرار سرمایه و پوشش ریسک تورم، اغلب عملکرد بهتری از خود نشان میدهد که در درگیری۲۰۲۶ میان ایران و امریکا، این الگو تا حد زیادی برقرار بوده است.
کلام پایانی | تأثیر جنگ بر بازار کریپتو
در نهایت، جنگها و بحرانهای جهانی میتوانند هم فرصتی برای رشد و هم تهدیدی جدی برای بازار کریپتو باشند. ارزهای دیجیتال نشان دادهاند که در زمانهای بحرانها و تحریمها، نقش مهمی در انتقال دارایی دارند. اما فشارهای قانونی، ریسکهای مربتط با فعالیتها و قوانین صرافیها و نوسانات شدید قیمتی، همچنان از اصلیترین ریسکهای این دوران خواهد بود که به مدیریت ریسک بیشتری میطلبد.
سوالات متداول
جنگ چگونه روی بازار کریپتو تأثیر میگذارد؟
جنگ با ایجاد شرایطی مانند عدم قطعیت، تغییرات قوانین دولتها، افزایش احساسات منفی و خروج گسترده داراییهای سرمایهگذاران میتواند روی بازار کریپتو تأثیر گذاشته و نوسانات شدید قیمتی را بهوجود آورد.
آیا سرمایهگذاری روی ارزهای دیجیتال در جنگ ریسک دارد؟
سرمایهگذاری در ارزهای دیجیتال بهطور کلی ریسکهای خاص خود را دارد، اما در دوران بحران، نوسانات قیمتی شدیدتر میشود که میتواند ریسک معاملات را افزایش دهد. بنابراین بهتر است که با تحلیل وارد معامله شوید نه صرفاً هیجان و یا قیمتهای روی صفحه نمایش.
آیا نگهداری دارایی در صرافی در دوران بحران ریسک دارد؟
بله، نگهداری دارایی در صرافی ریسک زیادی دارد، بهویژه در دوران بحران که تغییرات قوانین کشورها میتواند بر نحوه فعالیت صرافی و در نتیجه دارایی کاربران اثرات منفی بگذارد و منجر به مسدود شدن دارایی افراد شود.
نظرات کاربران