انواع کندل های برگشتی در تحلیل تکنیکال که باید بدانید!

اگر تا به حال وارد معامله‌ شده‌‌اید و بارها با خود گفته‌اید که کاش زودتر می‌فهمیدم روند بازار قرار است برگردد، این مقاله دقیقاً همان چیزی خواهد بود که دنبالش هستید! در بازارهای مالی، گاهی فقط یک کندل می‌تواند نقطه شروع یک سود بزرگ یا جلوگیری از یک ضرر سنگین باشد. شناخت انواع کندل برگشتی به شما کمک می‌کند قبل از این‌که بازار مسیرش را عوض کند، یک قدم جلوتر باشید.

در این مقاله از ایران بروکر با مهم‌ترین کندل های برگشتی آشنا می‌شوید؛ الگوهایی که می‌توانند زمان ورود، خروج و شکار بهترین موقعیت‌ها را برایتان مشخص کنند. اگر می‌خواهید حرفه‌ای‌تر معامله کنید و از بازار سود بگیرید، با ما تا پایان این مطلب همراه بمانید.

کندل برگشتی چیست و چه کاربردی دارد؟

کندل های برگشتی، اشکالی روی نمودار قیمتی هستند که به ما می‌گویند احتمال دارد روند بازار تغییر و قیمت در جهت مخالف حرکت کند. این الگو‌، مانند یک هشدار زودهنگام عمل می‌کند و زمانی ظاهر می‌شود که روان‌شناسی بازار عوض شود.

کندل های برگشتی در واقع نبرد میان خریداران و فروشندگان را روی چارت نشان می‌دهند و مشخص می‌کنند که معامله‌گران حرفه‌ای، خلاف جهت جمعیت وارد بازار شده‌اند. از ویژگی‌های مثبت این نوع کندل‌ها قابل استفاده بودنشان برای انواع بازار‌ها مثل ارز دیجیتال، فارکس، سهام و کالا است.

وقتی کندل‌ها همراه با ابزار‌های دیگر مثل حجم معاملات یا‌ اندیکاتور‌ها تأیید شوند، می‌توانند فرصت‌های ورود با احتمال موفقیت بالا و زمان‌بندی دقیق برای تغییر روند بازار فراهم کنند. بااین‌حال برای آنکه بتوانیم از آن‌ها، سیگنال درستی دریافت کنیم، ابتدا باید انواع آن‌ها را بشناسیم.

انواع کندل های برگشتی در تحلیل تکنیکال

کندل‌ های برگشتی می‌توانند صعودی یا نزولی باشند که هر کدام پیام خاصی را به تحلیلگران می‌دهد. به‌عنوان مثال، کندل برگشتی صعودی نشان داده که روند نزولی قیمت احتمالاً به پایان رسیده و ممکن است قیمت شروع به بالارفتن کند.

از طرفی کندل های برگشتی نزولی، برعکس عمل می‌کند و در انتهای روند صعودی، شروع یک حرکت رو به پایین را نشان می‌دهند. براساس این نوع تقسیم‌بندی، انواعی از کندل های برگشتی وجود دارند که در ادامه این بخش، هرکدام را توضیح خواهیم داد.

الگوهای برگشتی صعودی (Bullish Reversal Patterns)

همان‌طور که در بالا گفتیم، کندل های برگشتی صعودی نشان می‌دهند که بعد از یک روند نزولی، احتمال افزایش قیمت وجود دارد. این الگو‌ها به معامله‌گران کمک می‌کنند تا زمان مناسب را برای ورود به معاملات خرید پیدا کنند.
در واقع این کندل‌ها لحظه‌ای را نشان می‌دهند که فشار فروش تمام می‌شود و خریداران دوباره کنترل بازار را به‌دست می‌گیرند. در بخش زیر، معتبرترین کندل های برگشتی صعودی را برای شما بررسی خواهیم کرد.

چکشی (Hammer)

قدرت کندل چکشی برای نشان دادن برگشت صعودی، زمانی خیلی بیشتر می‌شود که بعد از یک روند نزولی شدید ظاهر شود؛ یعنی زمانی که حداقل ۷ تا ۱۰ کندل نزولی پشت‌سر هم وجود داشته باشد. چنین شرایطی معمولاً نشانه‌ کم‌شدن فشار فروش است و رشد قیمت را نوید می‌دهد.

در این نوع الگو، معامله‌گران حرفه‌ای بیشتر به شدو پایین توجه می‌کنند تا بدنه چکش. در واقع قوی‌ترین الگو‌های چکش زمانی دیده می‌شوند که سایه‌ یا شدوی پایینی حداقل سه برابر بدنه باشد؛ این یعنی بازار در طول روز قیمت‌های پایین را قبول نکرده و آن‌ها را به‌شدت رد کرده است.

چکشی معکوس (Inverted Hammer)

کندل چکشی معکوس معمولاً در پایان یک روند نزولی ظاهر شده و جزو الگوهای برگشتی صعودی محسوب می‌شود. از ویژگی‌های این کندل می‌توان به بدنه کوچک، شدوی بالایی بلند (حداقل دو برابر طول بدنه) با سایه پایینی کم یا تقریباً بدون سایه اشاره کرد.

این الگو نشان می‌دهد که خریداران در طول جلسه معاملاتی توانسته‌اند قیمت را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهند؛ هرچند قیمت پایانی نزدیک به قیمت بازشدن قرار دارد. همین فشار خرید می‌تواند اولین نشانه تضعیف روند نزولی باشد، بااین‌حال تأیید الگو معمولاً با کندل صعودی بعدی انجام می‌شود.

الگوی پوشای صعودی (Bullish Engulfing)

در الگوی پوشای صعودی، دو کندل پشت‌سر هم شکل می‌گیرد؛ کندل نزولی اولی نشان می‌دهد فروشندگان، بازار را کنترل می‌کنند و قیمت آن پایین‌تر از باز شدنش بسته می‌شود. کندل دوم نیز یک کندل صعودی بزرگ است که بدنه آن کل بدنه کندل اول را می‌پوشاند.

معمولاً کندل دوم با فاصله در پایین کندل قبلی باز می‌شود؛ یعنی قیمت پایین‌تر از بسته شدن کندل قبلی شروع شده تا نشان دهد که فروشندگان تلاش می‌کنند قیمت را پایین نگه دارند. سپس خریداران وارد بازار می‌شوند و قیمت را بالا می‌برند. درنهایت، کندل دوم بالاتر از قیمت بازشدن کندل اول بسته می‌شود و بدنه کندل اول را کاملاً می‌پوشاند.

این الگو نشان می‌دهد که فشار فروشندگان کم‌تر شده و خریداران نه تنها جلوی افت قیمت را می‌گیرند؛ بلکه بازار را به سمت بالا برمی‌گردانند تا افت قبلی را کاملاً جبران کنند.

الگوی نفوذی (Piercing Pattern)

الگوی نفوذی (Piercing Pattern) یک الگوی برگشتی صعودی دو کندلی است که معمولاً در انتهای روند نزولی شکل می‌گیرد. کندل اول نزولی بوده و نشان‌دهنده تسلط فروشندگان است. کندل دوم پایین‌تر از قیمت بسته‌شدن کندل اول باز می‌شود، اما با ورود خریداران، قیمت افزایش یافته و بالاتر از ۵۰٪ بدنه کندل قبلی بسته می‌شود.

هرچه نفوذ کندل دوم به بدنه کندل اول عمیق‌تر و اندازه کندل‌ها بزرگ‌تر باشد، اعتبار الگو افزایش می‌یابد. این الگو معمولاً در پایان ریزش‌های سریع و هیجانی عملکرد بهتری دارد. افزایش حجم معاملات در کندل دوم می‌تواند تأیید قدرتمندی برای تغییر مومنتوم بازار باشد.

برای اطمینان بیشتر و کاهش ریسک، معامله‌گران اغلب منتظر می‌مانند تا الگو نزدیک سطوح حمایت مهم یا سطوح فیبوناچی اصلاحی، حرکت صعودی قبلی تشکیل شود. حدضرر معمولاً زیر کف کندل دوم قرار می‌گیرد و هدف سود اولیه روی آخرین سقف نوسانی تعیین می‌شود.

ستاره صبحگاهی (Morning Star)

الگوی ستاره صبحگاهی شامل سه کندل است که بدنه بلندتری نسبت به شدو دارند. این الگو زمانی ارزش و اعتبار بیشتری به‌عنوان یک سیگنال برگشتی صعودی پیدا می‌کند که نزدیک یک سطح حمایتی مهم شکل گیرد؛ به‌ویژه وقتی این حمایت با میانگین‌های متحرک بلندمدت یا کف‌های قبلی قیمت هم‌زمان باشد.

یکی از نکات مهم در تحلیل این الگو، رابطه‌ کندل اول و کندل سوم است. هرچه کندل سوم بیشتر وارد بدنه‌ کندل اول شود و آن را پوشش دهد، احتمال برگشت روند صعودی نیز افزایش می‌یابد. همچنین حجم معاملات نقش مهمی در تأیید الگو دارد؛ معمولاً در کندل وسط حجم کاهش می‌یابد که نشان‌دهنده عدم اطمینان بازار بوده، اما در کندل سوم حجم افزایش می‌یابد و قدرت خریداران تأیید می‌شود.

الگوهای برگشتی نزولی (Bearish Reversal Patterns)

کندل های برگشتی نزولی معمولاً در نزدیکی سطوح مقاومتی ظاهرشده و نشان می‌دهند که بعد از یک روند صعودی، احتمال حرکت به سمت پایین وجود دارد. این نوع از الگو‌ها به تحلیلگران و معامله‌گران کمک می‌کند که خود را برای معاملات فروش آماده کنند. در واقع کندل های برگشتی نزولی لحظه‌ای را نشان می‌دهند که قدرت خریداران کم شده و فروشندگان، کنترل بازار را به‌دست می‌گیرند. در بخش زیر، برخی از معتبرترین آن‌ها را بررسی خواهیم کرد.

ستاره دنباله‌دار (Shooting Star)

کندل ستاره دنباله‌دار یک سیگنال نزولی قوی است که معمولاً بعد از رشد قیمت شکل می‌گیرد و هشداری برای پایان روند صعودی خواهد بود. این کندل یک شدو بلند در بالا و یک بدنه کوچک دارد. برای این‌که این الگو قابل اعتماد باشد، معامله‌گران معمولاً منتظر حرکت نزولی بعد از آن می‌مانند یا از‌ اندیکاتور‌هایی مثل RSI یا MACD استفاده می‌کنند تا شرایط خرید بیش از حد (Overbought) را تأیید کنند.

حجم معاملات هم اهمیت زیادی دارد؛ اگر در هنگام شکل‌گیری ستاره دنباله‌دار حجم بالا باشد، یعنی فشار فروش قوی و الگو معتبرتر است. این الگو در سطوح مقاومت کلیدی یا نقاط روانی قیمت بهترین عملکرد را دارد؛ زیرا رد شدن بازار از این سطوح را نشان می‌دهد.

تایم‌فریم هم اهمیت زیادی دارد، ستاره دنباله‌دار موجود در چارت‌های روزانه یا هفتگی معمولاً اهمیت بیشتری نسبت به تایم‌فریم‌های کوتاه دارند. همچنین برای مدیریت ریسک، معامله‌گران محتاط معمولاً حدضرر را کمی بالاتر از سقف شدو کندل ستاره دنباله‌دار قرار می‌دهند و سطوح حمایتی قبلی را به‌عنوان هدف سود انتخاب می‌کنند.

الگوی پوشای نزولی (Bearish Engulfing)

الگوی پوشای نزولی بیشترین اهمیت را زمانی دارد که در اوج یک روند صعودی طولانی به‌ویژه نزدیک سطوح مقاومت کلیدی یا مناطق اشباع خرید شکل بگیرد. این الگو از دو کندل تشکیل شده که اولی رنگ سبز و دومی رنگ قرمز دارد. اعتبار این الگو وقتی بیشتر می‌شود که کندل پوشاننده دارای حجم بسیار بالایی باشد. معامله‌گران باید روند قبل از الگو را بررسی کنند؛ هرچه کندل‌های صعودی پیش از الگو بیشتر باشند، احتمال برگشت روند بیشتر است.

قدرت نزولی الگو زمانی افزایش می‌یابد که کندل پوشای نزولی نزدیک کف خود بسته شود و شدوهای کمی داشته باشد؛ این نشان‌دهنده فشار فروش پایدار در طول جلسه است. برای تأیید بیشتر، معامله‌گران حرفه‌ای به واگرایی نزولی اندیکاتورها یا شکست میانگین‌های متحرک کوتاه‌مدت نگاه می‌کنند.

الگوی ابر سیاه (Dark Cloud Cover)

الگوی ابر سیاه پوشاننده، یک سیگنال نزولی است که از دو کندل به‌ترتیب سبز و قرمز تشکیل شده و زمانی قوی‌تر می‌شود که کندل نزولی دوم، بخش زیادی از بدنه کندل صعودی قبلی را بپوشاند. طبق اصول سنتی کندل‌های ژاپنی، کندل دوم باید از بالای سقف کندل قبلی باز شود و یک فاصله قیمتی کوتاه ایجاد کند که همین باعث شوکه شدن معامله‌گران در روند صعودی می‌شود.

این الگو معمولاً زمانی معتبر خواهد بود که بعد از یک روند رشد طولانی و حداقل ۵ تا ۷ کندل صعودی پشت‌سر هم شکل بگیرد؛ چون نشان‌دهنده‌ کاهش قدرت خریداران است. همچنین الگو‌های ابر سیاه پوشاننده روی نمودار‌های هفتگی نسبت به نمودار‌های روزانه یا ساعتی اعتبار بیشتری دارند.

ستاره شامگاهی (Evening Star)

الگو ستاره شامگاهی شامل سه کندل است و معمولاً در انتهای یک روند صعودی ظاهر می‌شود تا احتمال برگشت را نشان دهد. تحلیلگران تکنیکال معتقد هستند این الگو زمانی قوی‌تر و قابل اعتمادتر است که کندل سوم بخش زیادی از بدنه کندل اول را در بر گیرد و ترجیحاً زیر نیمه بدنه کندل اول بسته شود.

قدرت نزولی این کندل زمانی بیشتر می‌شود که حجم معاملات بالاتر از حد معمول باشد، مخصوصاً روی کندل سوم که نشان‌دهنده‌ فشار فروش قوی است. کندل دوم یا ستاره معمولاً بدنه کوچک دارد، اما اگر به شکل دوجی (Doji) تقریباً بدون بدنه باشد، نشان‌دهنده‌ احتمال برگشت قوی‌تر خواهد بود.

اما سوال مهم این است که چگونه کندل‌ها را تشخیص دهیم؟

نحوه تشخیص کندل های برگشتی در چارت

قابل اعتمادترین الگو‌های برگشتی معمولاً بعد از یک روند مشخص شکل می‌گیرند و وقتی در سطوح مهم حمایت یا مقاومت ظاهر شوند، سیگنال بسیار قوی ایجاد می‌کنند. ابتدا باید جهت فعلی بازار را بررسی کنید؛ زیرا یک کندل فقط می‌تواند روند موجود را تغییر دهد. سپس به‌دنبال نشانه‌های فرسایشی مانند شدوهای بلند خلاف جهت روند، فاصله بین کندل‌ها یا تغییرات ناگهانی در اندازه کندل نسبت به کندل‌های قبلی باشید.

قوی‌ترین سیگنال‌های برگشتی زمانی دیده می‌شوند که بدنه کندل در خلاف جهت روند بزرگ بوده و حجم معاملات هم افزایش یابد؛ چون نشان‌دهنده ورود فعال معامله‌گران سمت مخالف خواهد بود. بررسی این کندل‌ها در چند تایم‌فریم مثل ساعتی و روزانه کمک می‌کند تشخیص دهیم الگو واقعی یا فقط نوسان کوتاه‌مدت است. اگر همین الگو در تایم‌فریم‌های بالاتر همراه با تغییر مومنتوم باشد، اعتبار آن بسیار بیشتر خواهد بود.

از طرفی همیشه به زمینه و موقعیت الگو توجه کنید. برای مثال، یک الگوی چکشی در یک سطح حمایتی بلندمدت اهمیت بسیار بیشتری دارد نسبت به همان الگو که به‌صورت تصادفی در یک دوره تثبیت قیمت ظاهر شود.

همچنین سعی کنید به‌دنبال تأیید از سایر اندیکاتورها باشید. معامله‌گران معمولاً برای تأیید کندل های برگشتی از اندیکاتورهایی مثل RSI یا MACD استفاده می‌کنند. برای مثال، اگر هم‌زمان با تشکیل الگوی ستاره دنباله‌دار (Shooting Star)، اندیکاتور RSI وضعیت اشباع خرید را نشان دهد، این هم‌زمانی می‌تواند احتمال برگشت قیمت به سمت پایین را تقویت کند. بااین‌حال کندل های برگشتی تمام ماجرا نیستند و شناخت سایر الگوها، به ما کمک می‌کند تا سیگنال صحیح‌تری دریافت کنیم.

تفاوت کندل برگشتی با کندل ادامه‌دهنده

در تحلیل تکنیکال، کندل‌ها به‌طور کلی به دو دسته برگشتی و ادامه‌دهنده تقسیم می‌شوند که پیش‌بینی آینده بازارهای مالی را ممکن می‌سازد. همان‌طور هم که در بالا گفتیم، ظاهر شدن الگوهای برگشتی در نمودار به ما نشان می‌دهند که احتمالاً روند فعلی بازار قرار است تغییر کند. در واقع روند کنونی چه صعودی باشد چه نزولی، قدرت خود را از دست داده و احتمال دارد به سمت خلاف جهت موجود حرکت کند. معامله‌گران از انواع کندل برگشتی برای شناسایی نقاط مناسب برای ورود و خروج به معامله استفاده می‌کنند.

در مقابل، کندل ادامه‌دهنده (Continuation Patterns) نشان می‌دهد که روند فعلی پس از یک توقف کوتاه یا تثبیت قیمت، احتمالاً ادامه خواهد داشت. در واقع الگوی ادامه‌دهنده برخلاف الگوهای برگشتی که نشان‌دهنده تغییر جهت روند هستند، به ما می‌گویند که بازار فعلاً کمی استراحت کرده است.

اما احتمال بسیار زیاد پس از این تثبیت، همان روند قبلی را دوباره ادامه خواهد داد. بااین‌حال آشنایی با تمامی کندل‌ها کافی نیست و شناخت اشتباهات این مسیر می‌تواند کمک بزرگی به بهبود تصمیمات معاملاتی ما کند، موردی که در بخش بعدی بیشتر آن را بررسی خواهیم کرد.

اشتباهات رایج در تفسیر کندل های برگشتی

تفسیر نادرست کندل های برگشتی می‌تواند باعث تصمیمات اشتباه و ضرر در معاملات شود، حتی اگر الگو به‌ ظاهر معتبر به‌نظر برسد. بنابراین شناخت اشتباهات رایج و نحوه جلوگیری از آن‌ها برای معامله‌گران به‌ویژه تازه‌کارها، اهمیت زیادی دارد تا بتوانند از سیگنال‌های گمراه‌کننده اجتناب کنند.

اتکا بیش از حد به یک الگو

یکی از رایج‌ترین اشتباهات در تحلیل و تفسیر کندل های برگشتی، تکیه بیش از حد بر یک الگو برای پیش‌بینی روند بازار و دریافت سیگنال است. به‌عنوان مثال، بسیاری از معامله‌گران وقتی یک چکشی (Hammer) یا ستاره دنباله‌دار (Shooting Star) می‌بینند، فوراً فرض می‌کنند که روند می‌خواهد معکوس شود.

اتکا به الگوهای کندلی می‌تواند به تفسیرهای اشتباه و تصمیم‌گیری‌های ضعیف معاملاتی منجر شود. در گزارشی از سایت آلتریدی (Altrady)، کارشناسان اشاره کرده‌اند که الگوهای کندلی زمانی بیشترین اثر را دارند که در کنار ابزارهای دیگر تحلیل تکنیکال مثل میانگین‌های متحرک، اندیکاتورهای حجمی، و خطوط روند استفاده شوند.

نادیده گرفتن شرایط فعلی بازار

الگوهای کندلی وقتی در چارچوب روند کلی بازار تحلیل شوند، ارزش واقعی خود را نشان می‌دهند. بسیاری از معامله‌گران مبتدی اشتباه کرده و الگوها را بدون توجه به روند بازار تحلیل می‌کنند. نادیده گرفتن این زمینه می‌تواند منجر به سیگنال‌های غلط و تصمیمات معاملاتی نادرست شود. بنابراین همیشه الگوهای کندلی را در چارچوب کلی بازار تفسیر کنید؛ یعنی روندهای فعلی بازار، اخبار، تغییرات مقرراتی و عوامل اقتصادی جهانی را مدنظر قرار دهید.

نادیده‌ گرفتن حجم معاملات

بسیاری از مبتدیان حجم معاملات را نادیده می‌گیرند و تنها روی حرکت قیمت تمرکز می‌کنند. اما حجم معاملات نقش بسیار مهمی در تأیید الگوهای کندلی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد قدرت و اعتبار حرکت قیمت چقدر است. یک الگوی کندلی که با حجم بالا همراه باشد، اهمیت بیشتری نسبت به الگویی با حجم کم خواهد داشت.

تحلیل کندل ها در تایم‌فریم‌های کوتاه

معامله‌گران مبتدی معمولاً روی تایم فریم‌های خیلی کوتاه مثل ۱ یا ۵ دقیقه تمرکز دارند، به امید اینکه از حرکات سریع قیمت سود بگیرند. اما در این‌گونه بازه‌‌های زمانی، نویز بازار بسیار زیاد است؛ بنابراین سیگنال‌ها قابل اعتماد نیستند.

معامله بر اساس الگوهای کندلی در تایم فریم‌های خیلی پایین اغلب باعث نوسانات شدید، ورود و خروج‌های مکرر و در نهایت ضرر می‌شود. از این رو فعالان بازارهای مالی پیشنهاد می‌کنند الگوهای کندلی را بیشتر در تایم فریم‌های بالاتر مثل روزانه یا هفتگی بررسی کنید تا سیگنال‌ها معتبرتر باشند.

معامله‌ احساسی

معامله‌ احساسی یکی از رایج‌ترین اشتباهات دیگر است. گاهی معامله‌گر به‌خاطر ترس یا طمع در چارت، الگوهایی می‌بیند و همین موضوع باعث می‌شود زیاده‌روی کرده، مدام معامله باز کند و تصمیم‌های عجولانه بگیرد. درصورتی‌که الگوهای کندلی باید در چارچوب یک استراتژی مشخص استفاده شوند، نه این‌که به هر حرکت کوچک بازار واکنش احساسی نشان داده شود.

بی‌توجهی به مدیریت ریسک

مدیریت ریسک بخش بسیار مهمی از معامله‌گری است، اما بسیاری از افراد به‌خصوص تازه‌کاران آن را نادیده می‌گیرند.
حتی اگر الگوها را درست تحلیل کنید، باز هم باید از ابزارهای مدیریت ریسک مانند تعیین حد ضرر (Stop loss) و اندازه پوزیشن مناسب (Position size) استفاده کنید تا از سرمایه‌تان محافظت شود.

اگر مدیریت ریسک را جدی نگیرید، حتی بهترین تحلیل‌ها هم می‌توانند به ضررهای سنگین منجر شوند. در واقع حد ضرر مثل یک کمربند ایمنی عمل می‌کند و معامله را وقتی قیمت به سطح مشخصی رسید می‌بندد.

کلام پایانی | آشنایی با انواع کندل های برگشتی در تحلیل تکنیکال

درنهایت، آشنایی با انواع کندل‌ برگشتی به معامله‌گران کمک می‌کند تا پایان روندهای فرسایشی و آغاز حرکت‌های جدید بازار را با دقت بیشتری تشخیص دهند. کندل های برگشتی مثل چکشی، ستاره شامگاهی و دیگر الگوهای معتبر، زمانی بیشترین ارزش را دارند که همراه با حجم، روند کلی، سطوح مهم و سایر ابزارهای تکنیکال تحلیل شوند. هرچقدر درک شما از رفتار این کندل‌ها عمیق‌تر باشد، تصمیم‌گیری‌تان هوشمندانه‌تر و ریسک معاملاتتان کمتر خواهد بود. در واقع، تسلط بر انواع کندل‌ برگشتی یکی از ابزارهای طلایی برای ورود و خروج دقیق‌تر در بازارهای مالی است.