معرفی بازیگران بازار فارکس

بازیگران اصلی فارکس چه کسانی هستند و چه نقشی در این بازار دارند؟ بازیگران بازار فارکس، شامل بانک‌های مرکزی، بانک‌ها و موسسات مالی بزرگ و شرکت‌های سرمایه‌گذاری هستند که روند‌ها و حرکات اصلی بازار فارکس را شکل می‌دهند. در کنار این بازیگران، با ظهور بروکرها، معامله‌گران خرد و نوسانگیران نیز وارد این بازار شدند. این دسته، در مقیاسی بسیار کوچک‌تر نسبت به بانک‌ها فعالیت می‌کنند و در ایجاد روندهای بازار نقشی ندارند.

در ادامه این مقاله، نقش و نحوه فعالیت هر یک از این بازیگران بازار فارکس را به‌صورت دقیق بررسی می‌کنیم تا در نهایت به درک این مهم برسید که شناخت شرکت‌کنندگان چه کمکی به تریدها می‌کند. پس تا انتهای این مقاله با ایران بروکر همراه باشید.

بازیگران بازار فارکس چه کسانی هستند؟

بازار فارکس از گذشته تحت‌تاثیر نهادهای مالی بزرگ به‌عنوان بازیگران اصلی بوده است. اما با گسترش تکنولوژی و توسعه اینترنت، بروکرهای فارکس شکل گرفتند و زمینه ورود معامله‌گران خرد نیز به این بازار فراهم شد. بااین‌حال، همچنان نهادهای مالی بزرگ بیشترین تاثیر را در بازار دارند و تصمیمات و معاملات آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در جریان نقدینگی و نوسانات بازار ایفا می‌کند.

برای درک بهتر، باید بدانید که میانگین حجم معاملات روزانه حدود 7.5 تا 8 تریلیون دلار است که باعث شده این بازار به بزرگترین بازار مالی دنیا تبدیل شود. ثبت چنین مقدار حجمی، بدون حضور بانک‌ها و موسسات مالی بزرگ جهان به‌عنوان اصلی‌ترین شرکت‌کنندگان فارکس عملا امکان‌پذیر نیست.

در جدول زیر، بازیگران بازار فارکس و هدف حضور هر یک به‌صورت خلاصه ارائه شده است.

بانک‌های مرکزی؛ تاثیرگذارترین بازیگران فارکس

بانک‌های مرکزی در فارکس قدرتمندترین بازیگران این بازار هستند. هدف این نهاد‌ها کسب سود یا مدیریت نقدینگی در بازار نیست؛ بلکه با مدیریت نرخ بهره و کنترل تورم، به‌دنبال حفظ ارزش پولی ملی و اجرای سیاست‌های پولی کشورها است.

نهاد‌هایی مانند فدرال رزرو آمریکا (Fed)، بانک مرکزی اروپا (ECB) و بانک مرکزی انگلستان (BoE) با اجرای سیاست‌های انقباضی و انبساطی می‌توانند میزان نقدینگی را تغییر دهند و در نهایت بر عرضه و تقاضای یک ارز تاثیر مستقیم بگذارند. همچنین در برخی موارد بانک مرکزی در فارکس، با خرید مستقیم ارز باعث تقویت آن می‌شوند یا با فروش مستقیم، از تقویت بیش از حد آن جلوگیری می‌کنند.

تاثیر اقدامات بانک‌های مرکزی معمولا کوتاه٬مدت نیست. این سیاست‌ها به‌صورت آهسته و پیوسته، روندهای بلندمدت بازار را شکل می‌دهند. به همین دلیل، تریدرها باید داده‌های اقتصادی کشورها و نوع سیاست‌های پولی آن‌ها را در دوره‌های مختلف بررسی کنند و معاملات خود را در همان راستا انجام دهند.

بانک‌های تجاری و موسسات مالی بزرگ

بخش بزرگی از حجم معاملات روزانه فارکس توسط بانک‌های تجاری بزرگ و مؤسسات مالی بین‌المللی (مثل جی پی مورگان، دویچه بانک و گلدمن ساکس) انجام می‌شود. نقش اصلی این نهادها تامین نقدینگی است و با اعلام مداوم قیمت‌های خرید و فروش (Bid / Ask) جفت ارزها، نقش بسیار حیاتی را در بازار ایفا می‌کنند.

همچنین این نهادها به نوعی مجری سیاست‌های پولی بانک مرکزی نیز هستند. یعنی هنگامی که بانک مرکزی نرخ بهره را اعلام یا سیاست پولی خاصی را اجرا می‌کند، این موسسات و بانک‌های بزرگ هستند که از طریق قیمت‌گذاری ارزها، آن را عملی می‌کنند.

شرکت‌های چندملیتی و تجاری

شرکت‌های بزرگ بین‌المللی یکی دیگر از بازیگران بازار فارکس هستند. این شرکت‌ها با هدف مدیریت منابع ارزی و کاهش ریسک نوسانات نرخ ارز در این بازار فعالیت می‌کنند.

به‌عنوان مثال، فرض کنید شرکتی مانند اپل محصولات خود را در اروپا و آسیا به فروش می‌رساند. این شرکت برای تبدیل ارزهای حاصل از فروش در کشورهای مختلف به دلار آمریکا، به یک بستر امن، نقدشونده و قابل اعتماد نیاز دارد. در چنین شرایطی، اپل از بازار فارکس استفاده می‌کند تا ارزهای دریافتی خود را به‌راحتی و با کمترین ریسک به دلار آمریکا تبدیل کند.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری

یکی دیگر از بازیگران مهم بازار فارکس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند. همان‌طور که از نام آن‌ها پیدا است، این صندوق‌ها سرمایه سرمایه‌گذاران را جمع‌آوری کرده و با استفاده از آن در بازار فارکس فعالیت می‌کنند. هدف اصلی این صندوق‌ها صرفا مدیریت سرمایه و کسب سود از بازار است. آن‌ها معمولا معاملات خود را بسته به استراتژیشان بر اساس تحلیل‌های اقتصاد کلان و سیاست‌های پولی انجام می‌دهند. این صندوق‌ها با حجم بالای معاملات خود، نقدینگی قابل‌توجهی وارد بازار می‌کنند و در نتیجه باعث می‌شوند روندهای کوتاه‌مدت و میان‌مدت با سرعت بیشتری شکل بگیرند.

بلک‌راک (BlackRock) و سیتادل (Citadel) از معروف‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری فعال در بازار فارکس هستند.

دلالان یا سفته بازان

دلالان، سفته‌بازان یا نوسان‌گیران از جمله بازیگران فارکس هستند که هدف آن‌ها صرفا معامله روی نوسانات و موج‌های کوتاه‌مدت بازار است. این دسته می‌توانند شامل شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری کوچک و بزرگ مقیاس باشند یا حتی اشخاص حقیقی که سرمایه قابل‌توجهی در اختیار دارند. این گروه بسته به میزان سرمایه و سبک معاملاتی خود، از تحلیل‌های اقتصاد کلان و تحلیل تکنیکال برای انجام معاملاتشان استفاده می‌کنند.

شاید در نگاه اول تصور شود که دلالان فارکس تاثیر چندانی بر بازار ندارند، اما در واقع فعالیت همین گروه است که نوسانات لحظه‌ای و روندهای کوتاه‌مدت را شکل می‌دهد و به بازار هیجان و تحرک می‌بخشد.

معامله‌گران خرد

معامله‌گران خرد به اشخاص حقیقی یا حقوقی مانند من و شما گفته می‌شود که سرمایه نسبتا کمی در اختیار دارند و از طریق پلتفرم‌های معاملاتی (مانند متاتریدر که بروکرها در اختیارشان قرار می‌دهند) وارد بازار فارکس می‌شوند. فعالیت اصلی این گروه معمولا نوسان‌گیری و موج‌سواری روی حرکات قیمت است و به‌طور کلی تاثیر قابل‌توجهی بر نوسانات قیمت و روندهای اصلی بازار ندارند.

باوجوداینکه تعداد معامله‌گران خرد بسیار زیاد و در حد چند میلیون نفر است، اما مجموع معاملات آن‌ها در بهترین حالت کمتر از 10 درصد از حجم روزانه بازار فارکس را تشکیل می‌دهد.

بروکرهای فارکس چه نقشی در بازار دارند؟

بروکرهای فارکس واسطه‌ای هستند که معامله‌گران خرد را به بازار اصلی ارز متصل می‌کنند. این بروکرها از طریق پلتفرم‌هایی مانند متاتریدر ۴ و ۵، سی تریدر، نینجا تریدر و دیگر پلتفرم‌های معاملاتی، دسترسی معامله‌گران خرد به بازار فارکس را فراهم می‌کنند.

درآمد بروکرها از طریق کمیسیون و اسپرد معاملات تامین می‌شود. همچنین آن‌ها ابزاری به نام لوریج در اختیار معامله‌گران قرار می‌دهند تا افراد بتوانند با سرمایه کم نیز سفارشاتی با حجم‌های معاملاتی بزرگتر ثبت کنند.

البته باید به این نکته توجه داشت که بروکرهای فارکس به‌طور کلی به دو دسته بروکرهای مارکت میکر (Market Maker) و بروکرهای پردازش مستقیم ( STP و ECN) تقسیم می‌شوند. هر یک از این مدل‌ها عملکرد، ساختار اجرایی و نحوه اتصال متفاوتی به بازار دارند که آشنایی با آن‌ها برای هر معامله‌گر ضروری است.

بروکر مارکت میکر

در بروکرهای مارکت میکر، طرف مقابل معاملات تریدرها، خود بروکر است. به این معنا که این بروکرها قیمت‌ها را از نرخ‌های بازار اصلی دریافت می‌کنند، اما سفارشات معامله‌گران را مستقیما به بازار اصلی ارسال نمی‌کنند. در واقع معاملات در داخل ساختار خود بروکر انجام می‌شود که احتمال تظاد منافع را افزایش می‌دهد.

بروکر پردازش مستقیم

در بروکرهای STP و ECN، سفارشات معامله‌گران به‌صورت مستقیم به تامین‌کنندگان نقدینگی بازار اصلی ارسال می‌شود. این امر باعث افزایش شفافیت معاملات شده و به‌طور کلی قابل اعتمادتر است؛ زیرا بروکر نقش واسطه اجرایی را دارد و طرف مقابل نیز مستقیم معامله‌گر محسوب نمی‌شود.

کدام بازیگران بیشترین تاثیر را بر قیمت‌ها دارند؟

ساختار بازار فارکس به‌صورت غیر متمرکز است؛ یعنی هیچ نهاد مشخصی وجود ندارد که این بازار را کامل کنترل کند و همچنین مکان فیزیکی مشخصی هم برای آن وجود ندارد. بااین‌حال، حتی در بازارهای کاملا غیر متمرکز نیز همواره گروهی به‌عنوان بازیگران اصلی شناخته می‌شوند که بیشترین تاثیر را بر بازار دارند.

به‌طور قطع می‌توان گفت نهادهایی مانند بانک‌های تجاری و موسسات مالی بزرگ، در کنار بانک‌های مرکزی، بیشترین تاثیر را بر قیمت‌ها در بازار فارکس می‌گذارند. بانک مرکزی در فارکس با مدیریت نرخ بهره، جهت کلی و روند بلندمدت بازار را مشخص می‌کند و بانک‌های تجاری و موسسات مالی نیز با مدیریت نقدینگی، روندهای کوتاه‌‌مدت و میان‌‌مدت را شکل داده و نوسانات لحظه‌ای بازار را کنترل می‌کنند.

به‌عنوان مثال، فرض کنید یک شرکت نسبتا بزرگ اقدام به خرید یا فروش ۱۰ میلیارد دلار از یک ارز اصلی کند. شاید فکر کنید این حجم از معامله، قیمت آن ارز را دچار تغییر قیمت زیادی می‌کند، اما 10 میلیارد دلار در مقایسه با حجم معاملات چند تریلیون دلاری موسسات مالی و بانک‌های بزرگ، ناچیز است. بااین‌وجود در شرایط عادی، چنین حجمی معمولاً اثر کوتاه‌مدت دارد؛ اما در زمان کاهش نقدینگی یا روی جفت‌ارزهای کم‌حجم می‌تواند نوساناتی را ایجاد کند.

شناخت بازیگران فارکس چه کمکی به معامله‌گران می‌کند؟

بسیاری از افراد عادی و تریدرهای مبتدی تصور می‌کنند بازار فارکس شبیه قمار است و قیمت‌ها به‌صورت کاملا تصادفی حرکت می‌کنند. اما واقعیت این است که بازار فارکس بر پایه اصول اقتصادی و تحلیل‌های مشخص شکل گرفته و حرکات قیمتی در آن بدون دلیل نیست. اگر بازیگران بازار و شرکت‌کنندگان فارکس را بشناسید و داده‌های اقتصادی منتشرشده را به‌درستی مطالعه و تحلیل کنید، متوجه می‌شوید که تغییرات قیمت جفت ارزها منطق و علت مشخصی دارند.

به‌عنوان مثال، اگر فدرال رزرو قصد کاهش نرخ بهره را داشته باشد و سیاست‌های انبساطی مانند تزریق نقدینگی به اقتصاد را آغاز کند، باید انتظار داشت که قدرت دلار آمریکا در میان‌مدت کاهش پیدا کند. این موضوع مستقیم روی جفت‌ارزهایی که یک سمت آن‌ها USD است تاثیر می‌گذارد. در چنین شرایطی، معمولا جفت‌ ارز یورو به دلار (EUR/USD) با رشد مواجه می‌شود و جفت‌ ارز دلار به ین ژاپن کاهش قیمت را تجربه می‌کند.

در این مواقع، شما به‌عنوان یک تریدر باید جهت کلی بازار را تشخیص داده و معاملات خود را هم‌راستا با روند اصلی انجام دهید، نه برخلاف آن.

کلام پایانی | شرکت‌کنندگان فارکس

در این مقاله با شرکت‌کنندگان و بازیگران بازار فارکس آشنا شدیم. اکنون می‌دانیم که مهم‌ترین و تأثیرگذارترین بازیگران این بازار، بانک‌های مرکزی، بانک‌های تجاری و موسسات مالی بزرگ هستند؛ نهادهایی که هر کدام نقش مهمی در تشکیل روندها و کنترل نقدینگی دارند و می‌توان آن‌ها را به‌درستی غول‌های بازار فارکس نامید.

شما به‌عنوان تریدر، باید این بازیگران را بشناسید، رفتار آن‌ها را بررسی کرده و تصمیمات و اقداماتشان، به‌ویژه در حوزه سیاست‌های پولی و کنترل نقدینگی را به‌صورت مستمر دنبال کنید. در نهایت، می‌توانید هم‌جهت با حرکت این بازیگران بزرگ وارد معامله شوید. این امر به شما کمک می‌کند در مسیر روند اصلی بازار معامله کنید و ریسک معاملات خود را کاهش دهید.