گزارش هفتگی گلسنود ۲۹ مرداد | آیا فاز تسلیم بیت کوین پایان یافته است؟

امیر مهراد
گزارش هفتگی گلسنود ۲۹ مرداد | آیا فاز تسلیم بیت کوین پایان یافته است؟

بازار در روز گذشته و ساعات اخیر چرخش چشمگیری را تجربه کرده است. طلای جهانی با شکستن مرز ۴,۵۰۰ دلار به سطوح بالاتری دست یافته و بازار کریپتو هم پس از گذراندن یک فاز تحکیم فشرده، بالاخره بازگشت پرقدرتی را به ثبت رسانده است. صعود اخیر بیت کوین نشان می‌دهد که موتور محرک دارایی‌های ریسکی دوباره روشن شده است.

اما برای درک پایداری این رشد، بررسی داده‌های کلان و زیرساختی گزارش گلسنود اهمیت زیادی دارد تا مشخص شود این صعود تا چه اندازه از پشتیبانی بازارهای جهانی برخوردار است.

در این مقاله چه می‌خوانید؟ (خلاصه به زبان ساده)

  • چرا طلا و بیت کوین گران شدند؟ افت ارزش دلار آمریکا باعث شد طلا به بالای ۴,۵۰۰ دلار برسد و بیتکوین هم دوباره وارد کانال ۷۰ هزار دلار شود.
  • وضعیت فعلی بیتکوین: قیمت بیت کوین از میانگین خرید معامله‌گران کوتاه‌مدت (۶۸.۵ هزار دلار) بالاتر رفته و ترس بازار کمتر شده است اما برای خروج کامل از حالت رکود، قیمت باید بالای ۷۵.۸ هزار دلار محکم شود.
  • فشار روانی کمتر روی سرمایه‌گذاران: برخلاف دوره‌های نزولی قبلی که ضررهای سنگینی به بازار وارد می‌شد (بالای ۶۰ درصد)، این بار فشار و ترس معامله‌گران بسیار کمتر و در حد ۲۵ درصد بوده است.
  • تفاوت رفتار تریدرها: تریدرهای ریسک‌پذیر در بازار معاملاتیِ اهرم‌دار دوباره با هیجان وارد شده‌اند، اما خریداران معمولی و بزرگ در آمریکا هنوز با احتیاط رفتار می‌کنند.
  • وضعیت آرام اما حساس بازار: معامله‌گران نوسان شدیدی را برای چند روز آینده پیش‌بینی نمی‌کنند، اما جمع شدن حجم سنگینی از معاملات روی قیمت ۶۵,۰۰۰ دلار نشان می‌دهد که این سطح یک منطقه نبرد حیاتی است.

سوخت صعود کریپتو از کجا تامین شد؟

عامل کلیدی در جریان صعودی اخیر، عقب‌نشینی شاخص دلار (DXY) از سقف‌های قبلی خود بوده است. در دنیای اقتصاد کلان، ریزش دلار همیشه فضای تنفس بی‌نظیری برای دارایی‌های ریسکی ایجاد می‌کند و جریان سرمایه را به سمت بازارهایی مثل کریپتو سوق می‌دهد.

البته در سوی دیگر میدان، بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا همچنان در سطوح بالایی (حوالی ۴.۷ درصد) نوسان می‌کند. نرخ بالای بازدهی واقعی اوراق معمولاً هزینه فرصت نگهداری دارایی‌های بدون بهره را افزایش می‌دهد؛ با این حال، فشار ناشی از تضعیف دلار آن‌قدر قوی بوده که توانسته سرمایه‌گذاران را به سمت خریدهای تهاجمی‌ و ریسکی‌تر در بیت کوین ترغیب کند.

برای اینکه صعود تازه بیت کوین به یک روند پایدار تبدیل شود، بازار نیازمند آن است که ریزش شاخص دلار با عقب‌نشینی بازدهی اوراق قرضه همراه شود تا شرایط نقدینگی در سطح کلان تسهیل گردد.

سوخت صعود کریپتو از کجا تامین شد؟

همراهی بیت کوین با موج صعودی دارایی‌های سخت

تا پیش از این حرکت اخیر، بیت کوین مقداری از رشد خیره‌کننده سایر دارایی‌ها عقب مانده بود. طلا با عبور از ۴,۵۰۰ دلار رکوردشکن ظاهر شد و نفت هم تا بالای ۸۰ دلار پیش رفت.

رشد اخیر کریپتو و حرکت صعودی بیت کوین نشان می‌دهد که فاصله بازدهی میان کریپتو و سایر دارایی‌های ضدتورمی در حال پر شدن است. بیت کوین بار دیگر نشان داد که وقتی جریان تقاضا برای دارایی‌های کمیاب فعال می‌شود، پتانسیل بالایی برای جبران عقب‌ماندگی‌های قیمتی دارد.

پر شدن این شکاف بازدهی میان بیت کوین و طلا، سیگنال مثبتی برای کل بازار است و تایید می‌کند که خریداران بزرگ دوباره با قدرت به گردونه رقابت بازگشته‌اند.

همراهی بیت کوین با موج صعودی دارایی‌های سخت

تحلیل داده‌های آنچین بیت کوین

اگر از زاویه داده‌های آنچین به بازار نگاه کنیم، تصویر کلی بیت کوین از اوایل فوریه امسال دچار یک چرخش شد. در آن زمان، قیمت به زیر دو شاخص حیاتی یعنی میانگین واقعی بازار (True Market Mean) و میانگین قیمت خرید خریداران کوتاه‌مدت سقوط کرد. این شکست نشان داد که بیت کوین زیر قیمتی معامله می‌شود که هم خریداران جدید و هم سرمایه‌گذاران فعال برای کوین‌هایشان پرداخته بودند.

با ریزش‌های قبلی بازار، میانگین قیمت خرید خریداران کوتاه‌مدت تا ۶۸.۵ هزار دلار پایین آمد و حتی زیر میانگین واقعی بازار در ۷۵.۸ هزار دلار قرار گرفت. وقتی قیمت بازار پایین‌تر از میانگین خرید این گروه‌ها معامله می‌شود، یعنی کوین‌ها در نرخ‌هایی کمتر از هزینه ورود آن‌ها دست به دست می‌شوند؛ وضعیتی که نشانه‌ کلاسیک «فاز تسلیم» در چرخه بازار است.

اما حالا با بازگشت پرقدرت بیت کوین و ورود قیمت به کانال ۷۰ هزار دلار، شرایط در حال تغییر است. قیمت دوباره بالاتر از میانگین خرید بخش زیادی از معامله‌گران کوتاه‌مدت (۶۸.۵ هزار دلار) قرار گرفته که این موضوع فشار فروش ناشی از ترس را تا حد زیادی تخلیه کرده است. با این حال، تا زمانی که قیمت نتواند میانگین واقعی کل بازار (۷۵.۸ هزار دلار) را پس بگیرد، مدل‌های آنچین همچنان هشدار می‌دهند که بازار به‌طور کامل از فاز خستگی و آسیب‌پذیری در برابر اخبار کلان خارج نشده است.

میانگین واقعی بازار (True Market Mean)

فشار مالی کم‌عمق‌تر اما حرکت فرسایشی‌تر

با وجود اینکه بازار ماه گذشته را در محدوده تسلیم سپری کرد، یک ویژگی مهم این دوره، شدت کمتر فشار روانی روی سرمایه‌گذاران بود. شاخص «زیان تحقق‌نیافته نسبی» که میزان کل زیان‌ها را نسبت به ارزش کل بازار می‌سنجد، در ریزش اخیر حداکثر تا محدوده ۲۵ درصد بالا رفت. این رقم در مقایسه با فازهای تسلیم در دوره‌های نزولی قبلی که بالای ۶۰ درصد ثبت می‌شد، بسیار کمتر است. این یعنی دارنگان کوین‌ها، فشار سنگینی مشابه دوره‌های گذشته را تحمل نکردند.

دلیل این موضوع را باید در دو چیز دید: اول ریزش قیمت نسبتاً کم‌عمق‌تر و دوم اینکه بخش زیادی از کوین‌ها در دوره انتخابات در قیمت‌هایی بسیار پایین‌تر خریداری شده بودند. همین مسئله باعث شد عرضه بالای سر بازار به شکل یکنواخت‌تری پخش شود و در سقف‌های قیمتی متراکم نباشد.

پایین‌تر بودن میانگین قیمت خرید در میان دارندگان در زیان، شدت درد کل بازار را کاهش داد. البته از طرف دیگر، جذب شدن این عرضه‌های پراکنده به زمان بیشتری نیاز داشت و همین موضوع باعث شد بازار مدتی حرکت‌های فرسایشی داشته باشد.

شاخص «زیان تحقق‌نیافته نسبی»

آیا به پایان خستگی فروشندگان رسیده‌ایم؟

تحمل یک فشار مالی ملایم در فاز تسلیم، این سوال کلیدی را پیش می‌آورد که نقطه پایان فروشندگان کجاست و کف چرخه چه زمانی شکل می‌گیرد؟ هیچ‌کس نمی‌تواند زمان دقیق کف‌سازی را پیش‌بینی کند، اما مسیر رسیدن به تخلیه کامل فروشندگان همیشه از دو راه می‌گذرد: سپری شدن زمان در بازار، یا اصلاح بیشتر قیمت.

در این چرخه، ما شاهد ریزش‌های قیمتی در ژانویه و می بودیم. با این حال، فرق اصلی این دوره، کوتاه‌تر و کم‌عمق‌تر بودن فاز تسلیم نسبت به گذشته است.

با اینکه نشانه‌های اولیه برای کف‌سازی دیده می‌شود، اما نمی‌توان احتمال واکنش بازار به شوک‌های کلان را کاملاً رد کرد. از طرفی، نسبت سود به زیان تحقق‌یافته (در میانگین ۹۰ روزه) معمولاً قبل از خستگی کامل فروشندگان به زیر عدد ۰.۵ سقوط می‌کرد، اما در حال حاضر روی ۰.۷۵ قرار دارد. تا زمانی که این متریک با رشد اخیر قیمت نتواند دوباره سطح ۲ را پس بگیرد، صعودهای فعلی را باید صرفاً یک رالی پرقدرت کوتاه‌مدت دانست، نه تغییر رسمی و کامل ساختار کلی بازار.

آیا به پایان خستگی فروشندگان رسیده‌ایم؟

تحلیل داده‌های آفچین (Off-chain) بیت کوین

یک شاخص مهم در بازار وجود دارد به نام شاخص پریمیوم جهت‌دار ۳۰ روزه در بازار پرپچوال (Perpetual Market Directional Premium). این شاخص میزان تمایل معامله‌گران را نشان می‌دهد. در جریان آخرین افت قیمت، این شاخص ریزش شدیدی داشت و کاملاً منفی شد. اما حالا با یک پرش قدرتمند، دوباره وارد محدوده مثبت شده است.

این مثبت شدن شاخص یک معنی واضح دارد: معامله‌گرانی که از ابزارهای اهرمی استفاده می‌کنند، دوباره حاضر شده‌اند پول و هزینه بیشتری بدهند تا پوزیشن خرید (Long) باز کنند. این رفتار نشان می‌دهد که روحیه ریسک‌پذیری و هیجان خرید دوباره در بازار جان گرفته است.

البته اگر عدد امروز این شاخص را با زمان‌هایی که بازار در گذشته رشدهای خیلی بزرگی داشته مقایسه کنیم، می‌بینیم که عدد فعلی هنوز پایین‌تر است. این یعنی رفتار معامله‌گران بازار مشتقات مثبت و امیدوارکننده شده، اما هنوز دچار هیجان کاذب، زیاده‌روی یا حباب نشده است.

در نهایت، این وضعیت یک پیام مهم دارد: اگر قیمت بیت کوین بتواند راه صعودی خودش را محکم‌تر و با قاطعیت ادامه دهد، این بخش از بازار هنوز ظرفیت و فضای زیادی برای رشد بیشتر دارد.

شاخص پریمیوم جهت‌دار ۳۰ روزه در بازار پرپچوال

تقاضای اسپات در بازار آمریکا

برعکس بهبود شرایط در بازار معاملات اهرمی، شاخص پریمیوم کوینبیس (Coinbase Premium Index) همچنان در محدوده منفی باقی مانده است. این منفی بودن مداوم نشان می‌دهد خریداران واقعی و سرمایه‌گذاران بازار اسپات در آمریکا هنوز با قدرت وارد میدان نشده‌اند. این پریمیوم حتی در بازه‌ای که بیت کوین در محدوده ۶۰ تا ۶۵ هزار دلار ثبات پیدا کرده بود و پس از آن حرکت خود را شروع کرد، زیر خط صفر باقی ماند.

این وضعیت، یک واگرایی شفاف میان تمایل ریسک در بازار اهرمی و بی‌میلی نسبی در بازار اسپات ایجاد کرده است. اگر این شاخص بتواند به بالای صفر برگردد و تثبیت شود، تایید بسیار محکم‌تری خواهد بود مبنی بر اینکه صعود اخیر نه فقط با اهرم‌های مشتقه، بلکه با انباشت واقعی و سنگین در بازار اسپات آمریکا پشتیبانی می‌شود.

شاخص پریمیوم کوینبیس (Coinbase Premium Index)

ثبات در جریان ورودی ETFها

وضعیت جریان سرمایه در صندوق‌ ETFهای اسپات آمریکا نسبت به دوره توزیع و خروج شدید سرمایه در ژوئن و اوایل جولای، به شکل قابل‌توجهی بهتر شده است. در آن دوره، میانگین ۷ روزه خروج سرمایه به نزدیک ۵ هزار بیت کوین در روز رسیده بود. اما از آن زمان به بعد، جریان ورودی بارها مثبت شده و حتی در اوایل ماه اوت شاهد یک موج انباشت پرقدرت بودیم.

آمارهای اخیر نشان می‌دهند که پس از یک بازگشت کوتاه به خروج سرمایه، اعداد دوباره کمی مثبت شده‌اند. این اتفاق تایید می‌کند که فشار فروش موسسات مالی و بزرگ تا حد زیادی تخلیه شده، اما هنوز یک جریان انباشت مداوم و سرسخت شکل نگرفته است. تداوم ورودی‌های مثبت به این صندوق‌ها می‌تواند فرض بازسازی تقاضای ساختارمند و قانونی را قوی‌تر کند.

ثبات در جریان ورودی ETFها

آرامش قبل از طوفان

شاخص نوسان ضمنی بیت کوین (DVOL) دوباره تا محدوده اواسط کانال ۳۰ درصد افت کرده و نوسانات ضمنی را در نزدیکی پایین‌ترین سطح دو سال اخیر خود قرار داده است. با این حساب، بازار آپشن (اختیار معامله) چشم‌انداز آرام و کم‌نوسانی را برای قیمت در کوتاه‌مدت پیش‌بینی و قیمت‌گذاری می‌کند.

این حجم از فشرده‌شدن نوسانات به این معنی است که بازار انتظار جهش‌های قیمتی ناگهانی در کوتاه‌مدت را ندارد. البته پایین بودن نوسان ضمنی به خودی خود جهت حرکت قیمت را مشخص نمی‌کند، اما فشرده‌شدن طولانی‌مدت این شاخص، بازار را در برابر هرگونه محرک جدید به‌شدت حساس می‌کند و می‌تواند زمینه را برای یک انفجار قیمتی آماده سازد.

شاخص نوسان ضمنی بیت کوین (DVOL)

کاهش هزینه‌های پوشش ریسک در کوتاه‌مدت

یک شاخص مهم در بازار آپشن (Options) وجود دارد به نام «شاخص Skew با دلتای ۲۵» که میزان ترس یا خوش‌بینی معامله‌گران را نشان می‌دهد. مثبت بودن این شاخص در تمام بازه‌های زمانی به این معنی است که قیمت قراردادهای فروش (Put) هنوز از قراردادهای خرید (Call) گران‌تر است. به زبان ساده، سرمایه‌گذاران همچنان حاضرند برای بیمه کردن دارایی خود در برابر ریزش قیمت، پول بپردازند.

اما نکته مهم اینجاست که این هزینه پوشش ریسک در سررسیدهای کوتاه‌مدت کاهش خیلی شدیدی داشته است تا جایی که قیمت بیمه برای سررسید یک‌هفته‌ای به پایین‌ترین حد خود در چند وقت اخیر رسیده است. این در حالی است که برای سررسیدهای طولانی‌تر، این عدد همچنان در محدوده ۱۰ تا ۱۳ درصد بالا باقی مانده است.

این افت ناگهانی در کوتاه‌مدت یک پیام روشن دارد: ترس معامله‌گران از ریزش فوری و ناگهانی قیمت در چند روز آینده تا حد زیادی از بین رفته است، اما آن‌ها برای ماه‌ها و بازه‌های زمانی طولانی‌تر، همچنان محتاط رفتار می‌کنند.

«شاخص Skew با دلتای ۲۵»

تمرکز سنگین معاملات آپشن روی قیمت ۶۵ هزار دلار

بررسی هزینه‌های معامله شده در بازار آپشن در ۲۴ ساعت گذشته نشان می‌دهد که بیشترین حجم معامله‌ها روی قیمت ۶۵,۰۰۰ دلار جمع شده است. در این قیمت، خریدهای سنگین آپشن فروش (Put) دقیقاً در برابر فروش‌های بزرگ آپشن فروش قرار گرفته‌اند. این رویداد نشان می‌دهد معامله‌گران در این منطقه قیمتی وارد یک نبرد دوطرفه و فعال شده‌اند و هنوز نظر یکسان و شفافی درباره مسیر بعدی بازار ندارند.

در قیمت‌های بعدی، خریداران آپشن خرید (Call) بیشتر روی سطوح ۶۸,۰۰۰ دلار و ۱۳۰,۰۰۰ دلار فعال هستند. این موضوع نشان می‌دهد که تقاضا برای اهداف صعودی به صورت انتخابی وجود دارد.

از طرف دیگر، خریدهای چشمگیر آپشن فروش روی قیمت ۴۵,۰۰۰ دلار نشان می‌دهد که برخی معامله‌گران هنوز برای ریزش‌های عمیق‌تر، دارایی خود را بیمه کرده‌اند.

در مجموع، پوزیشن معامله‌گران ترکیبی از دیدگاه‌های مختلف است و بیشترین تمرکز آن‌ها روی کنترل ریسک در همین محدوده قیمتی فعلی معطوف شده است.

تمرکز سنگین معاملات آپشن روی قیمت ۶۵ هزار دلار

جمع بندی گزارش گلسنود

در بخش اقتصادی، شرایط کلان همچنان دست‌و‌پای بازار را بسته است. با اینکه تضعیف دلار فضا را باز کرده، اما صعود بازدهی اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا به سمت ۴.۷ درصد، سد راه مانده است. در همین حال، بیت کوین مقداری از تقاضای سنگینی که به سمت طلا و نفت روانه شده عقب مانده و نتوانسته پایاپای آن‌ها رشد کند.

مدل‌های آنچین تایید می‌کنند که قرار گرفتن قیمت زیر میانگین واقعی بازار و قیمت خرید خریداران کوتاه‌مدت، نشانه‌ای از حضور در فاز تسلیم است. البته رسیدن سقف زیان تحقق‌نیافته به محدوده ۰.۲۵ (در مقایسه با ارقام بالای ۰.۶ در چرخه‌های قبلی)، اثبات می‌کند که ریزیش اخیر کم‌عمق‌تر اما پراکنده‌تر بوده است، وضعیتی که حل‌وفصل آن به زمان بیشتری نیاز دارد تا اصلاح قیمتی شدیدتر.

سیگنال‌های خارج از زنجیره هم رفتاری دوگانه دارند. از یک طرف تقاضا در بازار پرپچوال مثبت شده و خروج سرمایه از ETFها آرام گرفته است، اما از طرف دیگر پریمیوم کوین بیس منفی باقی مانده و نوسانات ضمنی به کف‌های چرخه تکیه داده‌اند.

قرار گرفتن نسبت سود به زیان تحقق‌یافته روی عدد ۰.۷۵ تایید می‌کند که داده‌های آنچین هنوز تاییدیه قطعی برای پایان کامل فشار فروش ارائه نداده‌اند. با این حال، با توجه به تحرکات اخیر بازار و تثبیت‌های صورت‌گرفته، این احتمال وجود دارد که کف قبلی همان نقطه چرخش نهایی بازار بوده باشد.

برای تایید پایداری روند صعودی جدید و اطمینان از خروج از فاز کف‌سازی، معامله‌گران نگاهشان به دو فاکتور کلیدی خواهد بود: عقب‌نشینی بازدهی اوراق قرضه خزانه‌داری و پس گرفتن سطح کلیدی ۲ توسط نسبت سود به زیان تحقق‌یافته. تا زمان تحقق این نشانه‌ها، بازار در یک نقطه حساس عبور از فاز کف‌سازی قرار دارد و باید هردو سناریوی بازگشت پرقدرت یا نوسانات مقطعی را زیر نظر داشت.