مرکز آمار ایران در تازه‌ترین گزارش‌های شاخص قیمت تولیدکننده تابستان ۱۴۰۵ از ادامه فشار قیمتی در بخش‌های مختلف اقتصاد خبر داده است. داده‌ها نشان می‌دهد اگرچه سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به فصل قبل در برخی بخش‌ها کمتر شده، اما در مقایسه با تابستان سال گذشته، قیمت دریافتی تولیدکنندگان همچنان با شتاب بالایی افزایش یافته است.
برجسته‌ترین تغییر مربوط به بخش صنعت است؛ جایی که تورم نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵ به ۱۴۷.۳ درصد رسیده است. این نرخ در بهار ۱۰۹ درصد بود؛ بنابراین در فاصله یک فصل، تورم نقطه‌ای تولیدکننده صنعت ۳۸.۳ واحد درصد افزایش داشته است.
به بیان ساده، میانگین قیمتی که تولیدکنندگان صنعتی برای محصولات خود در داخل کشور دریافت کرده‌اند، در تابستان امسال حدود ۱۴۷ درصد بیشتر از تابستان سال گذشته بوده است.
این شاخص با تورم مصرف‌کننده تفاوت دارد و مستقیماً نشان‌دهنده قیمت کالاها برای خانوار نیست؛ بلکه تغییرات قیمت در سطح تولیدکننده را اندازه‌گیری می‌کند.
تورم فصلی صنعت کاهش یافت، اما فشار سالانه بیشتر شد. در نگاه کوتاه‌مدت، سرعت افزایش قیمت تولیدکننده صنعت نسبت به بهار کمتر شده است. تورم فصلی این بخش از ۳۶.۲ درصد در بهار به ۲۸ درصد در تابستان کاهش یافته است.
این کاهش به معنای ارزان‌شدن محصولات صنعتی نیست. قیمت‌ها همچنان نسبت به فصل قبل ۲۸ درصد افزایش داشته‌اند؛ فقط سرعت رشد آنها کمتر از بهار بوده است. در مقابل، شاخص‌های بلندمدت‌تر از تشدید فشار قیمتی حکایت دارند. تورم سالانه تولیدکننده صنعت از ۷۰.۹ درصد در بهار به ۹۷.۳ درصد در تابستان رسیده است.
در میان گروه‌های صنعتی، بیشترین افزایش قیمت فصلی به «ساخت کک و فرآورده‌های حاصل از پالایش نفت» تعلق داشته که شاخص قیمت آن تنها در یک فصل ۸۰.۲ درصد افزایش یافته است.
از نظر مقایسه با سال قبل نیز گروه «ساخت فرآورده‌های توتون و تنباکو» با تورم نقطه‌ای ۲۱۶.۸ درصد بالاترین نرخ را میان گروه‌های صنعتی ثبت کرده است.
تورم تولیدکننده معدن از ۱۰۰ درصد عبور کرد. فشار قیمت فقط به بخش صنعت محدود نبوده است. تورم نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده بخش معدن در تابستان به ۱۰۷.۷ درصد رسیده؛ در حالی که این رقم در بهار ۷۷.۴ درصد بود.
تورم فصلی معدن نیز برخلاف صنعت افزایش یافته و از ۱۸.۲ درصد در بهار به ۲۵.۴ درصد در تابستان رسیده است. در این بخش، کانه‌های فلزی بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند. تورم فصلی این گروه ۲۶.۹ درصد و تورم نقطه‌ای آن ۱۱۵.۹ درصد گزارش شده است.
تورم سالانه بخش معدن نیز از ۵۸.۷ درصد در بهار به ۷۷.۴ درصد در تابستان افزایش یافته است. قیمت تولیدکننده برق نسبت به پارسال بیش از دو برابر شد. در بخش برق نیز تورم نقطه‌به‌نقطه به ۱۱۱.۲ درصد رسیده است. به این معنا که میانگین قیمت دریافتی نیروگاه‌ها برای فروش برق به شرکت‌های توزیع، نسبت به تابستان سال گذشته بیش از دو برابر شده است.
در عین حال، تورم فصلی برق از ۶۵.۷ درصد در بهار به ۲۴.۴ درصد کاهش یافته است. این یکی از نمونه‌های روشن تفاوت میان کاهش «سرعت رشد قیمت‌ها» و کاهش خود قیمت است؛ چراکه سطح قیمت تولیدکننده برق همچنان نسبت به فصل قبل افزایش قابل توجهی داشته است. تورم سالانه برق نیز از ۶۷.۸ درصد در بهار به ۷۶.۸ درصد در تابستان رسیده است.
بخش خدمات در مقایسه با سه بخش دیگر افزایش قیمت ملایم‌تری داشته، اما در این بخش نیز تورم همچنان صعودی است. تورم نقطه‌ای تولیدکننده خدمات از ۵۸ درصد در بهار به ۶۷.۵ درصد در تابستان و تورم سالانه آن از ۴۹.۳ درصد به ۵۵.۹ درصد رسیده است.
تورم فصلی خدمات ۱۶.۴ درصد بوده که تفاوت چندانی با رقم ۱۶.۹ درصدی بهار ندارد. در میان فعالیت‌های خدماتی، «تأمین جا و غذا» بیشترین تورم نقطه‌ای را با ۱۰۴.۸ درصد ثبت کرده است. در مقابل، فعالیت‌های بیمه با تورم نقطه‌ای ۳۳.۵ درصد کمترین نرخ را در میان گروه‌های خدماتی داشته‌اند.
کنار هم قرار دادن گزارش‌های صنعت، معدن، برق و خدمات نشان می‌دهد فشار قیمت در سطح تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵ همچنان گسترده بوده است. تورم نقطه‌ای در صنعت به ۱۴۷.۳ درصد، در برق به ۱۱۱.۲ درصد و در معدن به ۱۰۷.۷ درصد رسیده و حتی در خدمات نیز نرخ ۶۷.۵ درصدی ثبت شده است.
در عین حال، کاهش تورم فصلی صنعت و برق نشان می‌دهد سرعت رشد قیمت‌ها در مقایسه با جهش فصل بهار کمتر شده است. بنابراین داده‌های تابستان را نمی‌توان صرفاً به‌عنوان «کاهش تورم تولیدکننده» تعبیر کرد؛ زیرا شاخص‌های نقطه‌ای و سالانه در هر چهار بخش نسبت به بهار افزایش یافته‌اند.
پیش‌تر گزارش تورم تولیدکننده بهار ۱۴۰۵ را بررسی کرده بودیم. داده‌های جدید تابستان نشان می‌دهد پس از آن گزارش، فشار قیمت در مقایسه سالانه نه‌تنها فروکش نکرده، بلکه در صنعت، معدن، برق و خدمات بیشتر شده است.
نظرات کاربران