چرا هر اونس طلا ۳۱.۱ گرم است؟ تاریخچه اونس تروا و راز معیار جهانی قیمت طلا

هر اونس طلا چند گرم است؟ پاسخ دقیق این سوال، ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. این عدد هیچ اشاره‌ای به ویژگی فیزیکی طلا ندارد؛ بلکه حاصل تعریف یک واحد تاریخی وزن به نام اونس تروا است. همان واحدی که برای بیان وزن اونس جهانی طلا و بسیاری از قیمت‌های بین‌المللی به کار می‌رود.

برای فهمیدن اینکه چرا اونس طلا ۳۱ گرم است، باید کتاب تاریخ را باز کنیم و به نمایشگاه‌های تجاری قرون وسطی برسیم؛ جایی که شهر تروا (Troyes) فرانسه میزبان بازرگانان اروپایی بود. اگر شما هم کنجکاو هستید که درباره جزئیات تاریخچه اونس طلا اطلاعات بیشتری کسب کنید، ادامه این مطلب را از دست ندهید.

چرا هر اونس طلا دقیقا ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است؟

براساس اسناد مقررات اندازه‌گیری در برتانیا، هر اونس تروا طبق تعریف استاندارد معادل ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم وزن دارد و عدد ۳۱.۱ گرم، شکل گرد‌شده این مقدار است. دقت داشته باشید که اونس تروا فقط برای طلا به‌کار نمی‌رود؛ بلکه از این واحد برای نقره یا هر فلز دیگری نیز می‌توان استفاده کرد.  

اونس تروا چیست و چه تفاوتی با اونس معمولی دارد؟

اونس تروا (Troy ounce) واحد وزن رایج در معاملات فلزات گران‌بها و برابر با ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. در مقابل، اونس معمولی یا آوواردوپوا (avoirdupois ounce) که برای بسیاری از کالاهای روزمره به کار می‌رود، بر اساس اسناد موسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا معادل ۲۸.۳۴۹۵۲۳۱۲۵ گرم است.

اگر در خبری قیمت هر اونس طلا را دیدید، باید توجه داشته باشید که منظور اونس تروا است و نباید برای تبدیل آن به قیمت گرم، عدد ۲۸.۳۵ را به کار ببرید. به‌طور‌کلی در قراردادهای رایج بازار شمش، منظور از اونس طلا همان اونس ترواست.

عدد ۳۱.۱ گرم چگونه به دست آمده است؟

موسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا در قالب یک سند نحوه تبدیل واحد‌های اندازه‌گیری فلزات گران‌بها را توضیح داده است. بر اساس این سند، هر اونس تروا ۴۸۰ گرین (grain) و هر گرین دقیقا ۰.۰۶۴۷۹۸۹۱ گرم است. حاصل‌ضرب این دو مقدار، ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم می‌شود.

این محاسبه توضیح می‌دهد عدد امروزی 31.1 گرم برای اونس طلا چگونه به دست آمده است؛ اما به این معنا نیست که بازرگانان قرون وسطی ابتدا عدد ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم را انتخاب کرده بودند. نظام وزن تروا بسیار قدیمی‌تر است و در ادامه پیرامون آن توضیح می‌دهیم.

تاریخچه اونس طلا؛ از بازارهای قرون وسطی تا معاملات جهانی

ریشه اونس تروا به نظام‌های قدیمی وزن‌کشی در تجارت فلزات گران‌بها برمی‌گردد؛ اما مسیر پیدایش دقیق آن کاملا روشن نیست. در ادامه، کاربرد این نظام در انگلستان رسمیت یافت و اونس تروا در معاملات شمش به واحدی ماندگار تبدیل شد. پژوهش تاریخی موسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا درباره ابهام منشأ آن و قانون اوزان و مقیاس‌های ۱۸۲۴ بریتانیا درباره تعریف رسمی آن شواهد دست‌اول ارائه می‌کنند. این سند که در 40 صفحه تدوین شده در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.

ارتباط اونس تروا با شهر تروا (Troyes) فرانسه چیست؟

در دوران قرون وسطی، کاروان‌های بازرگانان با کیسه‌های پر از سکه و شمش در جاده‌های اروپا جابه‌جا می‌شدند. در آن زمان، هر شهر و منطقه‌ای، معیارهای وزنی مخصوص به خود داشت و به‌همین دلیل، تجار برای خرید و فروش نقره و طلا مدام بر سر مقیاس‌ها دچار اختلاف می‌شدند. در این میان، نام شهر تروا در فرانسه بر سر زبان‌ها افتاد؛ جایی که بازارچه‌های منظم و پررونقش میزبان معامله‌گرانی از سراسر قاره بود و سیستمی معتبر برای سنجش فلزات گران‌بها به کار می‌گرفت.

هرچند حتی در اسناد شهرداری تروا نیز تاریخ دقیق و نقطه‌ی آغاز روشنی از چگونگی تولد این واحد ثبت نشده است، اما این نظامِ وزن‌کشی کم‌کم راه خود را به جزیره بریتانیا باز کرد.

چگونه اونس تروا به استاندارد وزن طلا در انگلستان تبدیل شد؟

قرن‌ها بعد، پادشاهی انگلستان تصمیم گرفت به نظام تروا شکل رسمی دهد. در سال ۱۸۲۴، قانون رسمی اوزان و مقیاس‌ها وارد میدان شد و با استناد به سنت‌های کهن، مهر تأییدی بر اعتبار این واحد زد. پوند تروای معیار و اونس‌های مشتق‌شده از آن تعریف شدند تا دیگر هیچ تاجر و صرافی نتواند با وزن‌های دلخواه خود بازی کند. قانون ۱۸۲۴ بریتانیا یک پوند تروای معیار را مبنا قرار داد و آن را به ۱۲ اونس و ۵۷۶۰ گرین تقسیم کرد؛ در نتیجه هر اونس برابر با ۴۸۰ گرین بود.

در ادامه نیز قانون ۱۸۷۸ بریتانیا نیز صریحا اعلام کرد که ۴۸۰ گرین برابر یک اونس تروا است. این اسناد نشان می‌دهند استانداردسازی اونس تروا چگونه در قوانین انگلستان تثبیت شد؛ نه اینکه این واحد برای نخستین بار در همان سال‌ها به وجود آمد.

چرا این واحد قدیمی هنوز در بازار جهانی طلا استفاده می‌شود؟

علی‌رغم سپری شدن قرن‌ها و رایج شدن واحدهای اندازه‌گیری مانند گرم، همچنان اونس طلا در بازار جهانی برای این فلز گران‌بها رایج است. انجمن بازار شمس لندن یا LMMA، قیمت‌گذاری رایج طلا بر اساس دلار آمریکا را به ازای هر اونس تروا انجام می‌دهد. اونس تروا هنوز زبان مشترکِ بخشی از معاملات، قراردادها و گزارش‌های بازار شمش است. تداوم استفاده از آن امکان می‌دهد فعالان بازار وزن و قیمت طلا را بر مبنایی شناخته‌شده بیان کنند.

چرا قیمت جهانی طلا بر اساس اونس تروا اعلام می‌شود؟

اونس تروا واحد قراردادی رایج برای بیان قیمت طلا در بازار بین‌المللی شمش است؛ این قرارداد اجازه می‌دهد قیمت‌ها با یک مبنای وزنی مشخص مقایسه شوند، اما به این معنی نیست که قیمت طلا فقط برحسب اونس قابل اعلام است. شورای جهانی طلا نیز همواره در گزارش‌های خود تصریح می‌کند قیمت‌های اعلامی این نهاد (به جز در موارد خاص) همواره به‌ازای هر اونس تروا ارائه می‌شوند.

نکته مهم‌تر، تفاوت وزن کل یک قطعه با وزن طلای خالص موجود در آن است. در واقع باید توجه داشته باشید که اونس تروا، میزان وزن طلای خالص در قطعه را مشخص می‌کند.

نقش انجمن بازار شمش لندن (LBMA) در قیمت‌گذاری طلا چیست؟

خیلی‌ها فکر می‌کنند انجمن بازار شمش لندن (LBMA) لحظه ‌به ‌لحظه قیمت طلا را در دنیا تعیین می‌کند؛ اما واقعیت چیز دیگری است. در واقع LBMA قیمت را تعیین نمی‌کند، بلکه مسئولیت برگزاری و مدیریت حراج روزانه طلا را به یک سازمان مستقل دیگر به نام IBA (اداره معیار آیس) سپرده است. کار IBA این است که در روزهای کاری بازار لندن، دقیقا دو بار در روز (ساعت ۱۰:۳۰ و ۱۵:۰۰ به وقت لندن)، جلسه حراجی برگزار کند تا قیمت رسمی و استاندارد طلا به دلار برای هر اونس تروا مشخص شود.

به این نرخ رسمی، اصطلاحا قیمت مرجع LBMA می‌گویند. حواستان باشد که این قیمت مرجع با قیمت لحظه‌ای و نوسانی بازار آزاد (Spot) فرق دارد؛ قیمت لحظه‌ای در طول شبانه‌روز بر اساس عرضه و تقاضای جهانی تغییر می‌کند؛ اما قیمت مرجع LBMA یک شاخص رسمی و ثابت است که بانک‌ها و فعالان بزرگ بازار از آن به عنوان ملاک اصلی در نظر می‌گیرند.

نماد XAU/USD چه ارتباطی با اونس طلا دارد؟

وقتی در بازارهای مالی و صرافی‌ها نماد XAU/USD را می‌بینید، یعنی دارید قیمت طلا را به دلار آمریکا نگاه می‌کنید:‌

• XAU در این نماد کد بین‌المللی طلا است.
• USD نیز کد بین المللی دلار آمریکا است.

این نماد به ما می‌گوید یک اونس تروا از طلا الان دقیقا چند دلار آمریکا قیمت دارد. بنابراین هر زمان عدد روبه‌روی XAU/USD بالا و پایین می‌شود، یعنی ارزش یک اونس تروا طلا در برابر دلار تغییر کرده است.

تفاوت اونس تروا، اونس معمولی و گرم چیست؟

یکی از اشتباهاتی که افراد در بازار طلا مرتکب می‌شوند، جابه‌جا گرفتن دو مفهوم «اونس طلا» با «اونس معمولی» است. هر دو اونس هستند، اما وزن‌های متفاوتی دارند. اونس معمولی (Avoirdupois Ounce) حدود ۲۸.۳۵ گرم است. این همان واحدی است که روی بسته‌بندی چیپس، قهوه یا کالاهای روزمره خارجی می‌بینید. در مقابل، اونس تروا (Troy Ounce) دقیقا ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است و فقط برای فلزات گران‌بها مثل طلا، نقره و پلاتین استفاده می‌شود. گرم نیز واحد اصلی اندازه‌گیری طلا در معاملات رایج در بازار ایران است.

جدول مقایسه وزن، کاربرد و تفاوت واحدها

در جدول زیر، به مقایسه سه شاخص اندازه‌گیری فوق می‌پردازیم.

چگونه قیمت هر اونس طلای جهانی را به قیمت هر گرم تبدیل کنیم؟

تبدیل قیمت انس جهانی به قیمت گرم بسیار ساده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید. کافی است یک اصل را به خاطر بسپارید:

• هر اونس جهانی یعنی ۳۱.۱۰۳۵ گرم طلا

پس برای اینکه بفهمید یک گرم طلای خالص چند دلار است، فقط باید قیمت اونس را بر ۳۱.۱۰۳۵ تقسیم کنید.

فرمول تبدیل قیمت اونس به گرم طلای ۲۴ عیار

طلایی که در بازار جهانی با اونس سنجیده می‌شود، طلای ۲۴ عیار (خلوص 99.9 درصد) است. بنابراین فرمول محاسبه قیمت هر گرم طلای 24 عیار به صورت زیر است:

حالا اگر می‌خواهید قیمت تومانی آن را به دست بیاورید، عدد به دست آمده از فرمول بالا را در قیمت روز دلار آزاد ضرب می‌کنید.

فرض کنید قیمت انس جهانی طلا 4100 دلار است و قیمت دلار در بازار ایران 270 هزار تومان باشد. بنابراین قیمت هر گرم طلای 24 عیار با تقسیم 4100 بر 31.1035 معادل 131.82 دلار می‌شود. از ضرب این عدد در 270000، قیمت هر گرم طلای 24 عیار به تومان معادل 35 میلیون و 590 هزار و 850 تومان می‌شود.

محاسبه قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار با استفاده از اونس جهانی

عمده معاملات زیورآلات طلا و همچنین خرید و فروش آنلاین طلا در ایران بر اساس طلای 18 عیار انجام می‌شود. طلای ۱۸ عیار یعنی از هر ۲۴ بخش، ۱۸ بخش آن طلای خالص و ۶ بخش دیگر فلزات دیگری مثل مس یا نقره است. برای به دست آوردن قیمت هر گرم طلای 18 عیار با استفاده از اونس جهانی می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:‌

بار دیگر مثال فوق را در نظر بگیرید. با ضرب 0.75 در 35590850، قیمت هر گرم طلای 18 عیار معادل 26 میلیون و 693 هزار و 137 تومان به دست می‌آید.

جمع‌بندی

در این مطلب بررسی کردیم هر اونس طلا چند گرم است. هرگاه اصطلاح اونس طلا را شنیدید، منظور همان واحد اونس تروا با وزن دقیق ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. این استاندارد وزنی یادگاری از سیستم‌های تجاری قرون وسطی است که امروزه به زبان مشترک و معیار اصلی بازارهای مالی جهان برای فلزات گران‌بها تبدیل شده است.