شمارش معکوس برای سقوط یا صعود بیت کوین؟ گزارش هفتگی گلسنود ۲۳ مهر

بازار بیت کوین این روزها دقیقاً در وضعیتی معلق و فشرده میان دو جبهه بزرگ گیر افتاده است. از یک سو قیمت زیر بهای تمام‌شده خریداران دو سال گذشته به دام افتاده، صندوق‌های ETF بار دیگر به سمت فروش متمایل شده‌اند و داده‌های تورم مصرف‌کننده ماه سپتامبر فراتر از انتظارات ظاهر شده‌اند. از سوی دیگر پایه‌های بنیادین بازار همچنان با قدرت ایستادگی می‌کنند: قیمت بالاتر از میانگین واقعی بازار و بهای تمام‌شده خریداران ETF قرار دارد، موج فروش با ضرر متوقف شده و این بازار خرسی در هیچ نقطه‌ای حتی کندل روزانه‌ای زیر قیمت محقق‌شده ثبت نکرده است.

گیر افتادن زیر سقف سنگین

دو گروه بزرگ از هولدرها اکنون بالای سر قیمت صف کشیده‌اند و مانند سدی محکم مانع پیشروی خریداران می‌شوند. گروه اول، سرمایه‌گذارانی هستند که کوین‌های خود را بین ۶ تا ۱۲ ماه پیش، یعنی در اواخر موج صعودی سال ۲۰۲۵ و ریزش پس از آن، خریده‌اند. میانگین قیمت تمام‌شده این گروه روی محدوده ۸۸ هزار دلار قرار دارد. گروه دوم، هولدرهای ۱ تا ۲ سال گذشته هستند که قیمت خریدشان بالاتر و نزدیک به مرز ۱۰۰ هزار دلار قرار گرفته است.

هر دو سطح قیمتی در طول سال جاری بارها مسیر صعود بیت کوین را سد کرده‌اند. بیت کوین در ماه ژانویه تا حوالی قیمت تمام‌شده هولدرهای ۶ تا ۱۲ ماهه بالا رفت اما بلافاصله با ریزش بیش از یک‌سومی مواجه شد. در ماه مه نیز بازار با قیمت تمام‌شده هولدرهای ۱ تا ۲ ساله برخورد کرد و حدود یک‌چهارم از ارزش خود را از دست داد.

این هولدرهای ۱ تا ۲ ساله همچنین در جریان موج صعودی ابتدای اکتبر دوباره دست به فروش‌های سنگین‌تری زدند. تا زمانی که بیت کوین نتواند یک کندل روزانه معتبر بالای ۸۸ هزار دلار ببندد، هر تلاش صعودی با فشار فروش کسانی روبرو می‌شود که به نقطه سربه‌سر خود رسیده‌اند و قصد خروج دارند.

حفظ سطوح کلیدی

با وجود این فشارهای سنگین از بالا، بیت کوین همچنان بالاتر از میانگین واقعی بازار، یعنی میانگین قیمت تمام‌شده سرمایه‌گذاران فعال در محدوده ۷۸ هزار دلار، معامله می‌شود و فاصله خود را با قیمت تمام‌شده هولدرهای کوتاه‌مدت حفظ کرده است. قیمت از تاریخ ۱۸ سپتامبر به بعد، همواره بالای این دو خط بنیادین جا خوش کرده، بازه‌ای که نمودارها از آن به عنوان آغاز موج صعودی یاد می‌کنند.

خط حمایتی سوم که فاصله کمتری با قیمت جاری دارد، بهای تمام‌شده صندوق‌های اسپات بیت کوین در آمریکا است که میانگین خرید آن‌ها در محدوده ۸۱.۵ هزار دلار برآورد می‌شود. بیت کوین در روزهای ۸ و ۱۳ اکتبر و حتی امروز برای لحظاتی به زیر این سطح نفوذ کرد، اما در هر دو روز خریداران توانستند کندل روزانه را بالای آن برگردانند و باید دید امروز نیز برمی‌گردد یا خیر. در حقیقت از ۲۱ سپتامبر تاکنون، تمام کندل‌های روزانه بالای این مرز بسته شده‌اند. بسته شدن یک کندل روزانه زیر این سطح می‌تواند خریداران صندوق‌ها را به محدوده زیان ببرد و نزدیک‌ترین حمایت آنچین بازار را از کار بیندازد.

جریان فروش همراه با ضرر

یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها برای درک کف‌های قیمتی، بررسی رفتار هولدرهای قدیمی و بلندمدت است. داده‌های آنچین نشان می‌دهند موج سنگین فروش با ضرر در میان این سرمایه‌گذاران فروکش کرده و آن‌ها دیگر تمایلی به حراج دارایی‌هایشان در قیمت‌های پایین ندارند. اوج فروش‌های همراه با زیان این گروه در ۱۲ آگوست ثبت شد، اما از آن زمان تا امروز این شاخص افتی چشمگیر و نزدیک به ۸۵ درصدی را تجربه کرده است.

این رفتار در تاریخ بازار معنای ویژه‌ای دارد؛ در چرخه نزولی سال ۲۰۲۲ نیز دقیقاً چند هفته بعد از اینکه میزان زیان‌های محقق‌شده به نقطه اوج رسید، کف قیمتی نهایی بیت کوین شکل گرفت و روند بازیابی آغاز شد. حالا با تمام شدن بخش عمده این فروش‌های سراسیمه و تخلیه فشار عرضه، بخش اعظم کوین‌هایی که در بازار جابه‌جا می‌شوند نه با ضرر، بلکه با سود به فروش می‌رسند که نشانه اولیه‌ای از بازگشت تعادل و سلامت به معاملات است.

پیشتازی دوباره فروشندگان در سود

شاخص SOPD کوین‌های جابه‌جاشده در هر روز را بر اساس قیمتی که آخرین بار انتقال یافته‌اند دسته‌بندی می‌کند و منشأ عرضه فعلی را نشان می‌دهد. تاریخچه بازار از سال ۲۰۱۱ نشان می‌دهد که در تمام بازارهای خرسی، کوین‌های جابه‌جاشده در ضرر بیشتر از کوین‌های در سود بوده‌اند و در بازارهای گاوی این موازنه کاملاً برعکس بوده است. در کف قیمتی ماه ژوئن، تعداد کوین‌های خرج‌شده با ضرر تقریباً دوازده برابر کوین‌های در سود بود.

این تراز در اواخر ماه آگوست دچار چرخش شد. در حال حاضر به ازای هر کوین جابه‌جاشده در ضرر، تقریباً چهار کوین در سود به فروش می‌رسد. شاید سیو سود در کوتاه‌مدت سرعت موج صعودی را کم کند، اما حضور چنین تعادلی نشانه بارز تمام روندهای صعودی در گذشته بوده است.

بازگشت صندوق‌های ETF به موقعیت فروش

صندوق‌های اسپات آمریکا در اواخر سپتامبر و هم‌زمان با عبور بیت کوین از مرز ۸۵ هزار دلار، دست به خریدهای سنگینی زدند. این صندوق‌ها در فاصله بین ۲۱ سپتامبر تا ۶ اکتبر نزدیک به ۳ میلیارد دلار ورود سرمایه ثبت کردند که سریع‌ترین نرخ خرید آن‌ها از نوامبر ۲۰۲۵ به شمار می‌رفت.

با این حال، این تقاضای پرشور پایدار نماند. از روز ۷ اکتبر تاکنون، حدود ۷۶۰ میلیون دلار خروج خالص سرمایه از این صندوق‌ها به ثبت رسیده است. وقتی خریداران سازمانی دست به فروش می‌زنند و هولدرهای قدیمی‌تر در محدوده سربه‌سر عرضه‌های خود را روانه بازار می‌کنند، سوخت تازه‌ای پشت سر قیمت باقی نمی‌ماند. بازگشت جریان مداوم ورود سرمایه به این صندوق‌ها، بدون شک شفاف‌ترین نشانه‌ای خواهد بود که بازگشت تقاضای واقعی را تأیید می‌کند.

تقابل سطوح لیکوییدیشن در دو سمت بازار

آرایش معامله‌گران در بازار مشتقه و قراردادهای فیوچرز، فضایی باز برای جهش یا افت شدید ایجاد کرده است. بررسی نقشه حرارتی لیکوییدیشن دو ماهه، یعنی محدوده‌ای که پوزیشن‌های لوریج‌دار ناچار به بسته‌شدن می‌شوند، نشان می‌دهد تراکم سطوح پیرامون قیمت فعلی در طول یک هفته بیش از یک‌پنجم سبک‌تر شده است. بزرگ‌ترین محدوده‌های انباشت لیکوییدیتی اکنون در دو نقطه دورتر متمرکز شده‌اند که از نظر اندازه تقریباً با یکدیگر برابرند: یکی درست زیر ۸۰ هزار دلار و دیگری حوالی ۸۸ هزار دلار.

اگر قیمت به زیر ۸۰ هزار دلار برسد، پوزیشن‌های لانگ بسته می‌شوند و فروش‌های ناشی از آن می‌تواند روند نزولی را سریع‌تر کند. در مقابل، صعود قیمت به سمت ۸۸ هزار دلار، فروشندگان پوزیشن‌های شورت را مجبور به خرید برای بستن معاملاتشان می‌کند و می‌تواند جهش قیمتی ایجاد کند. مسئله اصلی اینجاست که محدوده ۸۸ هزار دلار دقیقاً نقطه بهای تمام‌شده خریداران ۶ تا ۱۲ ماه گذشته است؛ یعنی اگر هم‌زمان با این جهش، خرید واقعی در بازار اسپات شکل نگیرد، فشار فروش سرمایه‌گذاران قدیمی مانع از حفظ و تثبیت این رشد خواهد شد.

اردرهای خرید روی ۸۰ هزار دلار

در گزارش هفته گذشته به انباشت اردرهای خرید روی سطح ۸۱ هزار دلار در دفتر سفارشات (Order Book) اسپات صرافی بایننس اشاره شده بود. بیت کوین در ۸ اکتبر از این سطح عبور کرد و حالا بزرگ‌ترین بلاک سفارشات خرید یک پله پایین‌تر، یعنی در سطح ۸۰ هزار دلار مستقر شده است. این دیوار خرید در اواخر روز ۸ اکتبر رشدی چشمگیر پیدا کرد و تا کنون به قوت خود باقی مانده است.

این بلاک خرید دقیقاً زیر قیمت تمام‌شده خریداران ETF قرار دارد، بنابراین محدوده بین ۸۰ تا ۸۱.۵ هزار دلار، منطقه هم‌پوشانی حمایت اردر بوک و داده‌های آنچین است. اگر این محدوده حمایتی از دست برود، ابتدا فعال شدن تله لیکوییدیشن درست زیر ۸۰ هزار دلار رقم می‌خورد و پس از آن، میانگین واقعی بازار در حوالی ۷۸ هزار دلار هدف در دسترس قیمت خواهد بود.

بازار خرسی کم‌عمق در مقایسه با دوره‌های تاریخی

در روندهای خرسی سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲، بیت کوین ماه‌ها زیر قیمت محقق‌شده یعنی میانگین کل کوین‌های در گردش دست‌وپا زد. با این حال چرخه خرسی کنونی هرگز کندل روزانه‌ای زیر این سطح ثبت نکرده است. حتی در پایین‌ترین کلوز روزانه در ۳۰ ژوئن، بیت کوین حدود یک‌دهم بالاتر از قیمت محقق‌شده و بسیار بالاتر از بهای تمام‌شده هولدرهای بلندمدت قرار داشت.

ثبت چنین کف کم‌عمقی نشان می‌دهد که میانگین فعالان بازار هرگز به طور جدی وارد فاز زیان‌های سنگین نشدند. با قرار گرفتن دوباره قیمت بالاتر از میانگین واقعی بازار و بهای تمام‌شده هولدرهای کوتاه‌مدت، وضعیت فعلی بیشتر شبیه به مراحل اولیه یک دوره بازیابی به نظر می‌رسد.

شرایط کلان اقتصادی سخت‌تر میشود

آمارهای شاخص بهای مصرف‌کننده (CPI) ماه سپتامبر فراتر از پیش‌بینی‌ها ظاهر شد؛ تورم کلی روی ۳.۷ درصد و تورم هسته بدون در نظر گرفتن خوراک و انرژی روی ۲.۶ درصد قرار گرفت. بیت کوین دقایقی پس از این گزارش با ریزشی سریع مواجه شد. در همین حال، انتظارات تورمی خانوارها باز هم بالاتر رفته و فاصله آن با تورم هسته به بیشترین حد خود در سه سال اخیر رسیده است.

فدرال رزرو پیش‌تر در ۱۶ سپتامبر نرخ بهره را یک‌چهارم درصد بالا برده بود که نخستین افزایش نرخ از سال ۲۰۲۳ محسوب می‌شد. بیت کوین در آن مقطع بدون تنش خاصی از کنار این تصمیم عبور کرد؛ طی سه روز بعد نوسان منفی بسیار اندکی داشت و یک هفته بعد بیش از ده درصد رشد کرد. اما پس از انتشار داده‌های تورمی تازه، معامله‌گران بازار فیوچرز شانس افزایش دوباره نرخ بهره را در جلسه ۲۸ اکتبر بالا برده‌اند، نشستی که بلافاصله با انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر دنبال خواهد شد.

شکل گیری حباب‌ در دل آلتکوین‌ها

شاخص حباب آلتکوین‌ها از ترکیب دو بخش به دست می‌آید: بخش اول، میزان اهرم یا لوریج روی تک‌تک آلت کوین‌ها را نسبت به سابقه خودشان بررسی می‌کند و بخش دوم، همین ریسک را برای کلیت بازار آلتکوین‌ها می‌سنجد. داده‌ها نشان می‌دهند که از ۲۸ سپتامبر، شاخص اهرم در تک‌کوین‌ها وارد محدوده بسیار پرریسک یعنی بیست درصد بالایی تاریخچه خود شده است. در سمت مقابل، شاخص حباب کل بازار همچنان پایین و آرام است و از روزهای قبل از ریزش اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون به این محدوده‌های بالا نرسیده است.

این ناهمخوانی یعنی آرام بودن کلیت بازار در کنار هیجانی شدن اهرم‌ها روی برخی کوین‌های خاص نشان می‌دهد که معاملات شکننده و پرریسک در چند نقطه محدود بازار انباشته شده است. اگر بیت کوین به سمت حمایت ۸۰ هزار دلاری ریزش کند، همین آلتکوین‌های اهرمی زودتر از بقیه سقوط می‌کنند و بیشترین زیان را به همراه خواهند داشت.

وضعیت نهایی بازار

بیت کوین اکنون میان یک حمایت قوی در پایین و یک محدوده سنگین عرضه در بالا گیر افتاده است. در کوتاه‌مدت کفه ترازو به سمت احتیاط سنگینی می‌کند، چرا که خروج سرمایه از صندوق‌های ETF آغاز شده، گزارش تورم بالاتر از حد انتظار بوده و بازار با دو رویداد حساس یعنی تصمیم نرخ بهره فدرال رزرو و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا روبرو است. از طرفی خریداران متضرر دو سال گذشته در مرز ۸۸ هزار دلار به نقطه سربه‌سر می‌رسند و صف فروش تشکیل می‌دهند.

با این حال، داده‌های میان‌مدت و بلندمدت امیدوارکننده مانده‌اند: هولدرها دیگر در ضرر نمی‌فروشند، بخش اعظم معاملات در سود انجام می‌شود و بیت کوین در کل این دوره رکود حتی یک بار هم زیر قیمت محقق‌شده بسته نشده است. برای ادامه صعود، تثبیت کندل روزانه بالای ۸۸ هزار دلار همراه با بازگشت خریدهای ETF ضروری است تا اطمینان پیدا کنیم این عرضه‌ها هضم شده‌اند. در صورت از دست رفتن پله حمایتی ۸۰ تا ۸۱.۵ هزار دلار، میانگین واقعی بازار در محدوده ۷۸ هزار دلار ایستگاه بعدی قیمت خواهد بود.