صندوق بخشی چیست؟ معرفی بهترین صندوق سرمایه گذاری بخشی

صندوق‌های بخشی نوعی صندوق سهامی هستند که فقط روی یک صنعت خاص مانند بانکی، پتروشیمی، دارویی یا فلزات اساسی سرمایه‌گذاری می‌کنند. به همین دلیل، بازدهی آن‌ها کاملا وابسته به عملکرد همان صنعت است؛ یعنی اگر صنعت رشد کند، صندوق بخشی می‌تواند سود قابل‌توجهی بدهد و اگر صنعت وارد رکود شود، صندوق هم دچار افت می‌شود. بنابراین قبل از انتخاب صندوق بخشی، اولین قدم این است که صنعت مناسب را تشخیص دهید؛ چون مقایسه صندوق بخشی زراعتی با یک صندوق خودرویی هیچ مبنای تحلیلی ندارد.

در این مقاله به زبان ساده توضیح می‌دهیم که صندوق بخشی چیست، چه مزایا و معایبی دارد، چه صنایعی دارای صندوق بخشی هستند و بر چه معیارهایی باید هنگام انتخاب بهترین صندوق بخشی تمرکز کنید تا با دانش خودتان پرسودترین صندوق را پیدا کنید.

صندوق بخشی چیست؟

صندوق‌های بخشی (Sector Funds)، از نوع سهامی هستند که حداقل ۷۰٪ کل دارایی‌های خود را به سهام و حق ‌تقدم شرکت‌های فعال در یک صنعت خاص اختصاص می‌دهند. این صندوق‌ها می‌توانند مابقی دارایی‌ها را در سایر صنایع یا ابزارهایی مانند اوراق با درآمد ثابت یا طلا سرمایه‌گذاری کنند. به‌این‌ترتیب، ترکیبی از تمرکز صنعتی و تنوع نسبی در پرتفوی فراهم می‌شود.

عملکرد صندوق‌های بخشی به وضعیت همان صنعت وابسته است.

مزایای صندوق های بخشی

مهم‌ترین مزیت این صندوق‌ها امکان بهره‌مندی از رشد یک صنعت خاص است. در دوره‌هایی که یک صنعت به دلایل بنیادی، سیاستی یا شرایط جهانی با رشد مواجه می‌شود، صندوق بخشی آن حوزه می‌تواند بازدهی بالاتری نسبت به سایر صندوق‌های دیگر داشته باشد.

اگر به صنعت خاصی علاقه‌مند باشید، این صندوق‌ها دقیقاً امکان تمرکز بر همان حوزه را (بدون نیاز به تحلیل تک‌تک سهام) فراهم می‌کنند. همچنین ساختار ETF‌ای این صندوق‌ها مزیت نقدشوندگی بالا و انعطاف‌پذیری در خرید و فروش را به‌همراه دارد.

معایب صندوق های سرمایه گذاری بخشی

بزرگ‌ترین ریسک صندوق‌های بخشی، همان وابستگی کامل به یک صنعت است. در صورت افت یا رکود در آن صنعت، عملکرد صندوق نیز به‌شدت منفی می‌شود؛ بنابراین، این صندوق‌ها نسبت به صندوق‌های سهامی متنوع، ریسک بالاتری دارند. همچنین تمرکز بیش‌ازحد ممکن است سرمایه‌گذار را در معرض نوسانات مقطعی بازار قرار دهد.

صنایع مختلف در صندوق بخشی

لیست صنایعی که صندوق‌های بخشی مرتبط با آن‌ها در بازار بورس فعال هستند به شرح زیر است:

• فرآورده‌های نفتی
• صنایع غذایی
• فلزات اساسی
• خودرو و ساخت قطعات
• محصولات شیمیایی
• بانک‌ها و بیمه
• استخراج کانه‌های فلزی
• صنایع دارویی
• سیمان

اسامی صندوق‌های بخشی

در ادامه لیست برخی از صندوق‌های بخشی در صنایع مختلف را همراه با نماد آنها آورده‌ایم.

تفاوت صندوق بخشی و سهامی

صندوق‌های سهامی همان‌طور که از نامشان مشخص است، در سهام شرکت‌های متنوع صنایع مختلف سرمایه‌گذاری می‌کنند تا ریسک کاهش یابد. در مقابل، صندوق‌های بخشی تمرکز بالایی بر یک صنعت خاص دارند؛ بنابراین، صندوق سهامی ریسک کمتر و بازده متوسط‌تری دارد، اما صندوق بخشی در صورت رشد صنعت می‌تواند سود بیشتری نصیب سرمایه‌گذار کند و بالعکس.

معیارهای انتخاب بهترین صندوق بخشی

قبل از آنکه به توضیح معیارهای انتخاب پرسودترین صندوق بخشی بپردازیم، باید بدانید که اولین قدم انتخاب صنعت موردنظر برای سرمایه‌گذاری است. برای مثال مقایسه بازدهی صندوق بخشی غذایی با صندوق بخشی پتروشیمی کاری اشتباه است. پس ابتدا باید بررسی کرد که درحال‌حاضر زمان سرمایه‌گذاری در کدام صنعت بوده (مخصوصاً اگر دیدگاهی کوتاه‌مدت دارید) سپس در آن صنعت به‌دنبال بهترین صندوق سرمایه‌گذاری بگردید.

البته انتخاب بهترین صندوق بخشی فقط به بررسی بازدهی چند ماه گذشته محدود نمی‌شود. شما باید با یک نگاه چندبُعدی سراغ این صندوق‌ها بروید. در ادامه معیارهای اصلی برای انتخاب بهترین صندوق بخشی را توضیح می‌دهیم:

1. بررسی بازدهی تاریخی و عملکرد صنایعی که صندوق در آن فعال است:

درحال‌حاضر تعداد صندوق‌های بخشی موجود در هر صنعت بورسی زیاد است و شما امکان انتخاب بین آن‌ها را دارید؛ بنابراین باید با استفاده از سایت‌های مقایسه‌ای و استفاده از چارت تکنیکال، بررسی کنید که کدام صندوق در بازه زمانی مشخص، بازدهی بیشتری داشته است. در اینجا باید موارد زیر را در نظر بگیرید:

• بررسی کنید صندوق در ۳ ماهه، ۶ ماهه و ۱ ساله اخیر چه بازدهی داشته است.
• بازدهی را با شاخص همان صنعت مقایسه کنید؛ مثلاً اگر صندوق بخشی بانکی مدنظر است، آن را با شاخص صنعت بانک‌ها بسنجید.
• ثبات عملکرد مهم‌تر از یک رشد مقطعی است. صندوقی که در دوره‌های مختلف سود پایدار داشته، می‌تواند قابل اعتمادتر باشد.

2. توجه به حباب قیمتی، مقایسه قیمت معاملاتی با قیمت NAV:

هر صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) دارای ارزش خالص دارایی هر واحد یا NAV (Net Asset Value) است. NAV نشان می‌دهد اگر مجموع دارایی‌های صندوق شامل سهام، اوراق و سپرده‌ها را بر تعداد واحدهای منتشرشده تقسیم کنیم، ارزش واقعی هر واحد صندوق چقدر است.

حال وقتی قیمت معاملاتی در بورس بالاتر از NAV باشد. اصطلاحاً صندوق وارد حباب مثبت شده است. در این حالت شما دارید واحد صندوق را گران‌تر از ارزش واقعی‌اش می‌خرید. به همین صورت زمانی که قیمت معاملاتی کمتر از NAV باشد، به آن حباب منفی می‌گویند. اینجا شما عملاً واحد صندوق را ارزان‌تر از دارایی واقعی‌اش می‌خرید.

چرا این موضوع مهم است؟ چون زمانی که بدون توجه به NAV، فقط به دلیل ترس از جاماندن از سود و بدون تحلیل وارد صندوق شوید، درحالی‌که قیمت معاملاتی صندوق در بورس با اختلاف زیادی نسبت به ارزش واقعی‌اش معامله می‌شود. حتی اگر صنعت رشد کند، ممکن است شما سود چندانی نبرید چون قبلاً بر اثر هیجانات در قیمت‌های گران خریده‌اید و اگر ریزش کند بیشتر از حد عادی متضرر می‌شوید.

3. تیم‌های مختلف در ارکان صندوق باید فعال باشد. برای مثال فعال‌بودن بازارگردان باعث ایجاد نقدشوندگی در صندوق می‌شود. نقدشوندگی یعنی اگر امروز واحدی بخرید، بتوانید به‌راحتی آن را بفروشید. برای صندوق‌های ETF، حجم معاملات روزانه در سایت tsetmc نشان می‌دهد نقدشوندگی صندوق چقدر است.

همچنین داشتن تیم مدیریتی با سابقه باعث انتخاب سهام بهتر در زمان مناسب خواهد شد که مجدداً نتیجه آن افزایش بازدهی صندوق بخشی می‌شود.

نحوه خرید در صندوق‌های بخشی ETF

برای سرمایه‌گذاری در صندوق ‌های ETF بخشی، باید کد بورسی داشته و در یک کارگزاری بورس هم ثبت‌نام کنید. سپس وارد سامانه معاملاتی کارگزاری خود شوید، نماد صندوق مدنظر را جست‌وجو کرده و مانند خرید یک سهم، سفارش خود را ثبت کنید.

شرایط معاملاتی همه صندوق‌های سهامی بخشی مشابه با هم بوده و در جدول زیر آورده شده است:

جمع بندی | شرایط خرید بهترین صندوق بخشی

صندوق‌های بخشی نوعی از صندوق‌های سهامی هستند که بخش عمده سرمایه خود را در سهام یک صنعت خاص سرمایه‌گذاری می‌کنند. این تمرکز می‌تواند در دوره‌های رونق آن صنعت بازدهی بالاتری ایجاد کند، اما درعین‌حال ریسک آن نیز به عملکرد همان بخش وابسته است. به همین دلیل برای انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری بخشی، ابتدا باید صنعت مناسب را انتخاب کرد. سپس باید معیارهای کلیدی نظیر عملکرد گذشته، نقدشوندگی، مدیریت حرفه‌ای، ارزش کل صندوق (بزرگی صندوق)، نسبت قیمت به NAV و ریسک‌های موجود در صنعت هدف را بررسی کرد.

در نهایت در زمان مجاز معاملاتی نماد صندوق را در حساب کارگزاری خود جست‌وجو کرده و سفارش خریدتان را ثبت کنید. اگر در رابطه با صندوق‌های بخشی سوالی برایتان باقی مانده است، در کامنت‌ها با ما در ارتباط باشید.