فدرالرزرو آمریکا اعلام کرده است که تداوم شوک نفتی ناشی از تنش خاورمیانه میتواند سیاست پولی این کشور را تغییر دهد و اگر قیمت انرژی بالا بماند احتمال واکنش این نهاد افزایش خواهد یافت.
جروم پاول رئیس فدرالرزرو، هفته گذشته گفت تصمیمگیری این نهاد درباره افزایش یا ثبات نرخ بهره به مدت زمان ادامه شرایط فعلی و اثر آن بر قیمتها و رفتار مصرفکنندگان بستگی دارد. او تأکید کرد پیامدهای اقتصادی این شوک میتواند بسیار بزرگ یا کوچک باشد و هنوز مشخص نیست چه روندی در پیش خواهد بود.
بر اساس تحلیل کارشناسان، فدرالرزرو در گذشته معمولاً مستقیماً به جهش قیمت نفت واکنش نشان نداده است. پاول اخیرا گفت استاندارد رفتاری فدرالرزرو به شکلی است که از کنار شوکهای انرژی عبور کند مشروط بر اینکه انتظارات تورمی مهار شده باقی بماند. او یادآور شد که تورم پنج سال است بالاتر از هدف ۲ درصدی این نهاد قرار دارد و همین موضوع انتخابهای سیاستی را حساستر میکند.
نگاهی به پنج دهه گذشته نشان میدهد واکنش فدرالرزرو به شوکهای نفتی بسته به شرایط اقتصادی آن دوره متفاوت بوده است. در بحران نفتی سالهای ۱۳۵۲ و ۱۳۵۳ شمسی قیمت نفت چهار برابر شد و رئیس وقت فدرالرزرو آرتور برنز (Arthur Burns) ابتدا نگران رشد اقتصادی بود اما با افزایش تورم به سیاست افزایش شدید نرخ بهره روی آورد. در انقلاب ایران نیز پل ولکر (Paul Volcker) نرخ بهره را تا ۲۰ درصد افزایش داد تا تورم افسارگسیخته را مهار کند.
در تنشهای قبلی خلیج فارس نیز بانک مرکزی ابتدا روی کنترل تورم تمرکز کرد و تنها زمانی نرخ بهره را پایین آورد که رکود آغاز شد. آخرین نمونه جهش نفتی در سال ۲۰۲۲ بود که همزمان با حمله روسیه به اوکراین قیمت نفت از ۱۰۰ دلار عبور کرد و فدرالرزرو یکی از تهاجمیترین چرخههای افزایش نرخ بهره را آغاز کرد.
کریس والر (Chris Waller) عضو هیئتمدیره فدرالرزرو گفت در صورت طولانی شدن تنشهای فعلی در خاورمیانه و افزایش ماندگار قیمت نفت، خطر افزایش تورم هسته (Core CPI) بالا میرود. او هشدار داد شوکهای نفتی زمانی خطرناک میشوند که موقتی نباشند و اثر آنها در اقتصاد تثبیت شود.
مری دیلی (Mary Daly) رئیس فدرالرزرو سانفرانسیسکو نیز دو سناریو را مطرح کرد. در سناریوی اول تنشها سریعتر پایان یابد و قیمت انرژی کاهش پیدا کند که در این صورت اثر شوک محدود خواهد بود. اما اگر تنشها طولانی شود فشارهای تورمی و اختلالات عرضه میتواند رشد اقتصادی و بازار کار را تضعیف کند.
نظرات کاربران