مدیرعامل شورون هشدار داده است که ذخایر و ظرفیت‌های مازادی که در ماه‌های گذشته بخشی از شوک جنگ ایران را جذب کرده بودند، اکنون تا حد زیادی تخلیه شده‌اند و بازار جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی در برابر اختلال‌های جدید آسیب‌پذیرتر شده است.
مایک ورث، مدیرعامل Chevron، گفته جهان وارد سال ۲۰۲۶ با سطح بالایی از ذخایر تجاری و ذخایر راهبردی شد، اما از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه، شرکت‌ها بخشی از موجودی تجاری خود را مصرف کرده‌اند، دولت‌ها از ذخایر اضطراری برداشت کرده‌اند و بخشی از نفت تحریم‌شده نیز دوباره وارد بازار شده است.
به گفته او، این ابزارها فقط توانسته‌اند برای بازار زمان بخرند و مشکل اصلی همچنان محدودیت جریان نفت از برخی از بزرگ‌ترین مناطق تولیدکننده جهان است. ورث شرایط فعلی را «بسیار جدی» توصیف کرده و گفته سطح پایین‌تر ذخایر باعث شده سیستم جهانی انرژی در برابر شوک‌های بعدی شکننده‌تر شود.
شدت بحران در بازار دیزل بیشتر از سایر فرآورده‌هاست. براساس داده‌های AAA که در گزارش Fortune به آن استناد شده، متوسط قیمت دیزل در آمریکا در ۲۲ سپتامبر به رکورد ۶.۵۳ دلار در هر گالن رسید؛ در حالی که پیش از آغاز جنگ این رقم حدود ۳.۷۶ دلار بود. در کالیفرنیا نیز قیمت متوسط دیزل از ۸ دلار در هر گالن عبور کرده است.
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماه اکتبر خود هشدار داده است که بازار دیزل احتمالاً تا بخش قابل‌توجهی از سال ۲۰۲۷ همچنان تحت فشار باقی می‌ماند و بازگشت تعادل به میزان عرضه سوخت از خاورمیانه بستگی دارد.
قیمت شاخص دیزل هرچند از رکوردهای بالای ۲۰۰ دلار در هر بشکه در ماه سپتامبر عقب‌نشینی کرده، اما همچنان نزدیک به دو برابر قیمت نفت خام و سطح پیش از بحران است. آژانس بین‌المللی انرژی همچنین پیش‌بینی کرده ذخایر دیزل، به‌جز نوسانات فصلی معمول، احتمالاً پیش از نیمه دوم سال ۲۰۲۷ به‌طور کامل بازسازی نخواهند شد.
این نهاد انتظار دارد عرضه جهانی نفت در سال جاری به‌طور متوسط ۵.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به ۱۰۰.۷ میلیون بشکه در روز برسد، پیش از آنکه در سال ۲۰۲۷ دوباره افزایش پیدا کند. همچنین پیش‌بینی شده بازار نفت تا پایان سال در وضعیت کسری باقی بماند.
قیمت‌های بالا نیز در سمت تقاضا اثر گذاشته‌اند. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی می‌کند مصرف جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یابد که تقریباً یک‌چهارم این افت مربوط به دیزل خواهد بود.
افزایش شدید قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر به یکی از چالش‌های سیاسی کاخ سفید تبدیل شده است. دونالد ترامپ در اواخر سپتامبر احتمال ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا را مطرح کرد، اما پالایشگاه‌ها نسبت به پیامدهای این سیاست هشدار دادند. به گفته فعالان صنعت، چنین محدودیتی می‌توانست باعث کاهش تولید پالایشگاه‌ها و در نهایت محدودتر شدن عرضه در داخل آمریکا شود.
مدیرعامل شورون نیز ممنوعیت صادرات را اقدامی «غیرعاقلانه» توصیف کرده و گفته است محدودکردن صادرات در آمریکا یا هر کشور دیگری می‌تواند عرضه جهانی را کاهش دهد و شرایط بازار را بدتر کند.
ترامپ در ۲ اکتبر از این ایده عقب‌نشینی کرد؛ پس از آنکه کشورهای گروه هفت با آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و دیزل از ذخایر اضطراری طی چهار ماه موافقت کردند.
چند روز بعد، ترامپ با صدور یک فرمان اجرایی اجازه داد کامیون‌داران و کشاورزان به‌طور موقت از دیزل رنگ‌شده که معمولاً برای مصارف خارج از جاده استفاده می‌شود، در جاده‌های عمومی نیز استفاده کنند. مالیات فدرال ۲۴.۴ سنتی هر گالن این سوخت نیز تا پایان سال به تعویق افتاده است.
با این حال، تحلیلگران تأکید کرده‌اند که این اقدام عرضه جهانی دیزل را افزایش نمی‌دهد و بنابراین تأثیر آن بر ریشه اصلی بحران محدود خواهد بود.
ترامپ در ۹ اکتبر اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با عرضه بیش از ۴ میلیون تن دیزل به بازار جهانی موافقت کرده است. همزمان وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز بخشی از تحریم‌های مربوط به صادرات دیزل روسیه را تا ۷ آوریل ۲۰۲۷ تعلیق کرد.
این تصمیم با مخالفت‌هایی در کنگره آمریکا و انتقاد شدید اوکراین مواجه شد. با این حال، تردیدهایی درباره توان روسیه برای تأمین حجم اعلام‌شده وجود دارد. حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه ظرفیت تولید سوخت این کشور را کاهش داده و صادرات دیزل و گازوئیل روسیه در سپتامبر به حدود ۱۴۴ هزار بشکه در روز رسیده که پایین‌ترین سطح در یک دهه گذشته است.
آژانس بین‌المللی انرژی نیز اعلام کرده کاهش محدودیت‌های صادراتی روسیه احتمالاً تغییر چشمگیری در تراز جهانی دیزل ایجاد نخواهد کرد، زیرا مشکل اصلی کمبود ظرفیت عملیاتی پالایشگاه‌هاست.
در مجموع، هشدار مدیرعامل شورون این است که آزادسازی ذخایر راهبردی، تعلیق تحریم‌ها و تخفیف‌های مالیاتی می‌توانند فقط برای مدتی فشار بازار را کاهش دهند، اما جای نفت و سوختی را که از خاورمیانه وارد بازار نمی‌شود پر نمی‌کنند. با کاهش شدید ذخایر و ظرفیت‌های ضربه‌گیر، بازار جهانی انرژی اکنون حاشیه امن بسیار کمتری برای مقابله با اختلال‌های تازه دارد.
نظرات کاربران