مقام‌های ارشد آمریکا و روسیه در هفته‌های اخیر درباره احتمال بازگشت گاز روسیه به اروپا و ورود یک سرمایه‌گذار آمریکایی به پروژه Nord Stream گفت‌وگو کرده‌اند؛ مذاکراتی که در صورت پیشرفت می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات بازار انرژی اروپا از زمان آغاز جنگ اوکراین باشد.
رویترز به نقل از پنج منبع آگاه گزارش داده جرد کوشنر، فرستاده ویژه آمریکا و داماد دونالد ترامپ، و کریل دیمیتریف، نماینده اقتصادی نزدیک به ولادیمیر پوتین، از جمله افرادی بوده‌اند که درباره این موضوع گفت‌وگو کرده‌اند.
یکی از سناریوهای مطرح‌شده، ورود یک سرمایه‌گذار آمریکایی به خطوط لوله Nord Stream است؛ خطوطی که پیش از جنگ اوکراین بخش بزرگی از گاز روسیه را مستقیماً به آلمان منتقل می‌کردند. ایده این است که در صورت پایان جنگ و فراهم‌شدن شرایط سیاسی، سرمایه‌گذاران آمریکایی بتوانند از بازگشت جریان انرژی میان روسیه و اروپا منتفع شوند. کوشنر پیش‌تر نیز بر نقش توافق‌های اقتصادی در ایجاد انگیزه برای پایان درگیری‌ها تأکید کرده بود. با این حال، این مذاکرات هنوز به معنی نزدیک‌بودن بازگشایی Nord Stream نیست.
یک مقام آمریکایی به رویترز گفته با توجه به موانع موجود، دستیابی به توافق در میان‌مدت بعید به نظر می‌رسد. خطوط Nord Stream در حال حاضر تحت تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارند و ازسرگیری فعالیت آن‌ها بدون تغییر این محدودیت‌ها قانونی نخواهد بود.
کاخ سفید نیز در واکنش به گزارش مذاکرات گفته هرگونه توافق احتمالی باید میان روسیه، نهادهای مالی دولت آمریکا و وزارت خزانه‌داری مذاکره شود و برای مالیات‌دهندگان و شرکت‌های آمریکایی منفعت داشته باشد. یک مقام کاخ سفید در عین حال گفته اخیراً مذاکره‌ای مشخص درباره Nord Stream انجام نشده است.
مانع مهم دیگر، مخالفت خود اروپاست. وزارت اقتصاد و انرژی آلمان اعلام کرده گاز روسیه و خطوط Nord Stream تحت تحریم هستند و آلمان در سال‌های گذشته منابع جایگزین برای تأمین انرژی پیدا کرده است. دولت برلین نیز تمایلی به بازگشایی این خطوط ندارد و هرگونه راه‌اندازی دوباره آن‌ها به تأیید دولت نیاز خواهد داشت.
پیش از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، بیش از نیمی از گاز مصرفی آلمان از روسیه تأمین می‌شد. Nord Stream یکی از اصلی‌ترین مسیرهای انتقال این گاز بود، اما جریان آن پس از آغاز جنگ متوقف شد و بخش‌هایی از خطوط لوله نیز در سپتامبر ۲۰۲۲ در انفجارهای زیر آب آسیب دیدند.
بحث بازگشت گاز روسیه به اروپا در شرایطی مطرح می‌شود که قیمت انرژی همچنان یکی از مسائل مهم اقتصاد اروپا است. با این حال، کشورهای اروپایی بر سر ازسرگیری روابط انرژی با مسکو اختلاف جدی دارند. لهستان و کشورهای حوزه بالتیک از مخالفان سرسخت بازگشت وابستگی انرژی به روسیه هستند، در حالی که حزب آلترناتیو برای آلمان خواستار احیای روابط انرژی با مسکو شده است.
موضوع مالکیت Nord Stream نیز پیچیدگی دیگری به مذاکرات اضافه می‌کند. شرکت کنترل‌کننده این خطوط ۵۱ درصد در اختیار گازپروم روسیه است، حدود ۳۱ درصد آن میان دو شرکت آلمانی تقسیم شده و باقی سهام در اختیار شرکت‌هایی از فرانسه و هلند قرار دارد.
بر اساس گزارش رویترز، گفت‌وگوهای آمریکا و روسیه فقط به Nord Stream محدود نبوده است. کوشنر و دیمیتریف همچنین درباره فروش مجموعه‌ای از دارایی‌های شرکت انرژی روسی لوک‌اویل، از پالایشگاه‌ها تا جایگاه‌های سوخت در اروپا و سایر مناطق، مذاکره کرده‌اند. در یکی از سناریوهای مطرح‌شده، کنسرسیومی شامل نهاد سرمایه‌گذاری دولت آمریکا و سرمایه‌گذارانی از قطر و امارات این دارایی‌ها را خریداری می‌کند و در مقابل، بخشی از تحریم‌های آمریکا برداشته می‌شود.
در مجموع، گفت‌وگوهای تازه نشان می‌دهد موضوع انرژی به یکی از محورهای مذاکرات اقتصادی میان واشنگتن و مسکو تبدیل شده است، اما بازگشت گاز روسیه از طریق Nord Stream فعلاً با مجموعه‌ای از موانع سیاسی، حقوقی و تحریمی روبه‌رو است و هیچ توافق نهایی برای ازسرگیری جریان گاز شکل نگرفته است.
نظرات کاربران