کشورهای اتحادیه اروپا از زمان آغاز جنگ ایران، بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو، معادل حدود ۱۱۳.۵ میلیارد دلار، هزینه اضافه برای واردات انرژی پرداخت کردهاند؛ جهشی که حالا دولتهای اروپایی را به فکر کاهش سریعتر وابستگی به نفت، گاز و سوخت وارداتی انداخته است.
به گزارش آسوشیتدپرس، بستهشدن تنگه هرمز و جهش قیمت انرژی باعث شده فشار هزینهها مستقیماً به مصرفکنندگان اروپایی منتقل شود. در برخی کشورهای این قاره، قیمت سوخت در جایگاهها نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته و در بعضی نقاط معادل بیش از ۱۱ دلار برای هر گالن شده است.
دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، در نشست وزیران انرژی ۲۷ کشور عضو در دوبلین گفت شرایط فعلی جدی است. به گفته او، اروپا با وجود پرداخت بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه اضافی، عملاً نفت یا گاز بیشتری دریافت نکرده است. این وضعیت بار دیگر آسیبپذیری اروپا در برابر شوکهای خارجی انرژی را برجسته کرده؛ بهویژه بعد از آنکه این قاره پس از حمله روسیه به اوکراین، وابستگی تاریخی خود به انرژی روسیه را کاهش داد و برای تأمین بخشی از نیاز خود بیشتر به آمریکا و سایر عرضهکنندگان خارجی متکی شد.
یکی از نگرانیهای جدی اروپا در آستانه زمستان، وضعیت عرضه دیزل است. فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، گفته اروپا یکی از آسیبپذیرترین مناطق جهان در بازار دیزل محسوب میشود؛ زیرا حجم بالایی از این سوخت را وارد میکند. در حال حاضر حدود نیمی از دیزل وارداتی اروپا مستقیماً از آمریکا تأمین میشود.
همزمان، برخی جمهوریخواهان در ایالتهای مهم آمریکا خواستار محدودکردن یا ممنوعیت صادرات دیزل شدهاند تا عرضه داخلی افزایش پیدا کند. هنوز تصمیم نهایی در این زمینه گرفته نشده، اما مطرحشدن چنین گزینهای برای اروپایی که بخشی قابلتوجه از نیاز خود را از آمریکا تأمین میکند، نگرانی تازهای ایجاد کرده است.
مقامهای اروپایی از واشنگتن خواستهاند چنین محدودیتی اعمال نشود. وزیر انرژی ایرلند نیز احتمال اجرای ممنوعیت کامل را پایین دانسته، اما تأکید کرده اروپا باید برای سناریوهای سختتر آماده باشد.
بحران جدید باعث شده بحث قدیمی «استقلال انرژی اروپا» دوباره جدیتر شود. وزیران انرژی اتحادیه اروپا درباره سرعتبخشیدن به برقیسازی اقتصاد، توسعه شبکههای برق و افزایش تولید انرژی در داخل این قاره گفتوگو کردهاند. یورگنسن معتقد است وابستگی به منابعی که عرضه آنها میتواند با جنگ و تحولات سیاسی مختل شود، برای اروپا پایدار نیست.
در همین راستا، برخی کشورهای اتحادیه خواستار تعیین اهداف بلندمدت جدید برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر شدهاند؛ هرچند میان کشورهای عضو درباره نقش انرژی هستهای در این مسیر اختلافنظر وجود دارد.
فنلاند یکی از نمونههایی است که مقامهای اروپایی در این نشست به آن اشاره کردهاند. وزیر محیط زیست این کشور گفته حدود ۹۵ درصد برق فنلاند از ترکیبی از انرژی هستهای، بادی، برقآبی و منابع داخلی تأمین میشود و همین موضوع به کنترل بهتر قیمت برق کمک کرده است.
نگرانی اصلی حالا به ماههای سرد سال برمیگردد. کمیسیون اروپا پیشتر نیز هشدار داده بود که قیمت بالای انرژی و پایینتر بودن ذخایر گاز نسبت به سال گذشته میتواند زمستان دشواری برای مصرفکنندگان ایجاد کند. در عین حال، فعلاً نشانهای از کمبود گسترده فیزیکی انرژی گزارش نشده و بحث اصلی بیشتر بر قیمت و هزینه تأمین متمرکز است.
بحران فعلی یکبار دیگر همان مسئلهای را مقابل اروپا قرار داده که پس از بحران انرژی روسیه نیز مطرح بود: تغییر تأمینکننده، لزوماً به معنای پایان وابستگی نیست. اروپا حالا تلاش میکند بخشی از این ریسک را با تولید بیشتر انرژی در داخل، توسعه شبکه برق و کاهش مصرف سوختهای وارداتی کم کند.
نظرات کاربران