چرخش سیاست پولی در کشورهای ثروتمند؛ دوران کاهش نرخ‌ بهره رو به پایان است

نشانه‌ها حاکی از آن است که روند کاهش نرخ بهره در اقتصادهای پیشرفته جهان که از ابتدای سال ۲۰۲۵ آغاز شده بود، در ماه‌های پایانی سال شتاب خود را از دست داده و بانک‌های مرکزی اکنون با احتیاط بیشتری مسیر سیاست پولی را دنبال می‌کنند.

در حالی که سال ۲۰۲۵ با انتظار کاهش‌های پیاپی اما محدود نرخ بهره در اقتصادهای ثروتمند آغاز شد، اکنون بسیاری از بانک‌های مرکزی به نقطه‌ای رسیده‌اند که ترجیح می‌دهند اثر اقدامات قبلی خود را بر رشد اقتصادی و تورم ارزیابی کنند. فضای کلی سیاست پولی نشان می‌دهد که چرخه تسهیل پولی یا به پایان نزدیک شده یا دست‌کم نیازمند توقف و بازبینی است.

تصمیم اخیر فدرال رزرو آمریکا (Federal Reserve) برای کاهش ۰,۲۵ درصدی نرخ بهره، اگرچه مطابق انتظار بازارها بود، اما اظهارات پس از نشست تصویر مبهمی از ادامه این مسیر ارائه داد. مقامات این نهاد تأکید کردند که تصمیم‌های بعدی به داده‌های اقتصادی وابسته خواهد بود و هیچ تعهدی برای کاهش‌های بیشتر وجود ندارد. این رویکرد همزمان با آن است که اقتصاد جهانی فشارهای تعرفه‌ای دولت دونالد ترامپ (Donald Trump) را بهتر از پیش‌بینی‌ها تحمل کرده است.

در اروپا، توجه‌ها به بانک مرکزی انگلستان (Bank of England) معطوف شده است. انتظار می‌رود این نهاد نرخ بهره را کاهش دهد، اما سرمایه‌گذاران این تصمیم را به‌عنوان نشانه‌ای از آخرین مراحل چرخه کاهش نرخ‌ها زیر نظر دارند. همزمان بانک مرکزی اروپا (European Central Bank) با ارائه پیش‌بینی‌های رشد بالاتر، احتمال تثبیت نرخ‌ها را تقویت کرده است. پرسش اصلی در نشست‌های آینده، زمان احتمالی تغییر جهت به سمت سیاست انقباضی خواهد بود.

در دیگر اقتصادهای پیشرفته اروپا، سیاستگذاران عمدتاً در مسیر حفظ نرخ‌های فعلی حرکت می‌کنند، در حالی که بانک مرکزی ژاپن (Bank of Japan) برخلاف جریان جهانی، به افزایش نرخ بهره نزدیک شده است. این واگرایی نشان می‌دهد که شرایط اقتصادی و تورمی در مناطق مختلف جهان مسیرهای متفاوتی را رقم زده است.

در آمریکای شمالی، انتشار داده‌های اقتصادی به‌ویژه گزارش بازار کار آمریکا نقش مهمی در شکل‌دهی انتظارات سال ۲۰۲۶ خواهد داشت. پیش‌بینی‌ها از رشد محدود اشتغال و نرخ بیکاری حدود ۴,۵ درصد حکایت دارد که نشان‌دهنده بازاری ضعیف اما نه بحرانی است. در کانادا نیز تورم نزدیک به هدف ۲ درصدی باقی مانده و بانک مرکزی این کشور تمایل دارد نرخ‌ها را ثابت نگه دارد.

در مجموع، تصویر سیاست پولی در جهان ثروتمند نشان می‌دهد که تمرکز بانک‌های مرکزی از کاهش سریع نرخ بهره به سمت مدیریت محتاطانه تورم و رشد تغییر کرده است. این تغییر فضا می‌تواند پیامدهای مهمی برای بازارهای مالی، ارزها و دارایی‌های پرریسک در سال ۲۰۲۶ به همراه داشته باشد.