در حالی که تنشهای نظامی در خلیج فارس به اوج خود رسیده و تهدیدات متقابل میان ایران و آمریکا، بازارهای جهانی را در بهت فرو برده است، یک سوال کلیدی ذهن تحلیلگران را مشغول کرده: آیا قیمت نفت میتواند اقتصاد آمریکا را زمینگیر کند؟ آیا قیمت نفت بالاتر از ۱۰۰ دلار تثبیت میشود؟
اگرچه اعداد و ارقام ممکن است نگرانکننده به نظر برسند، اما نگاهی عمیقتر به استراتژیهای انرژیمحور دونالد ترامپ نشان میدهد که او احتمالا ابزارهای لازم برای جلوگیری از یک فاجعه اقتصادی را در اختیار دارد.
دکترین «تسلط بر انرژی»
برخلاف دهههای گذشته، آمریکا اکنون بزرگترین تولیدکننده نفت خام در جهان است. بر اساس آمارهای سال ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶، تولید داخلی آمریکا به رکورد بیسابقه ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز رسیده است.
این حجم از تولید به این معناست که آمریکا دیگر مانند بحرانهای دهه ۷۰ میلادی، گروگان صادرات خاورمیانه نیست.
ترامپ با لغو محدودیتهای زیستمحیطی و آزادسازی حفاری در مناطق فدرال، سیگنال عرضه انبوه را به بازار مخابره کرده تا هرگونه کمبود ناشی از انسداد تنگه هرمز را با تولید داخلی و ذخایر استراتژیک جبران کند.
نکته مهمی که در جریان است، وابستگی قیمت کالاهای مصرفی آمریکا به هزینه تولید در چین و شرق آسیاست. اما استراتژی ترامپ در اینجا دوگانه است:
- ترامپ سابقه طولانی در استفاده از اهرمهای سیاسی برای وادار کردن عربستان و امارات به افزایش تولید دارد. در گزارشهای اخیر، اوپک پلاس برای جلوگیری از رکود جهانی، متعهد به افزایش عرضه شده است.
- با شعار «اول آمریکا»، ترامپ در حال تشویق شرکتها به انتقال تولید از چین به داخل آمریکا یا کشورهای نزدیکتر است تا حساسیت قیمت کالاها به هزینههای حملونقل دریایی و انرژیِ شرق آسیا کاهش یابد.
با این وجود، تنشهای نظامی کاملا بدون ضرر برای اقتصاد آمریکا نیستند و میتواند تورمی که ترامپ مدتها وعده پایین آوردنش را داده بود، دوباره صعودی کند و این یعنی شکست اقتصادی. این موضوع یکی از دلایلی است که باعث میشود ترامپ را مجبور به کاهش قیمت نفت کند.
از جزیره خارک تا اسکورت نفتکشها
اخبار مربوط به بررسی تصرف جزیره خارک توسط مقامات آمریکایی (طبق گزارش آکسیوس) و تهدیدات متقابل ایران، نشاندهنده یک بازی شطرنج خطرناک است. اما چرا این به نفع ثبات قیمت تمام میشود؟
کنترل مبدأ عرضه: اگر آمریکا به جای تحریم صرف، مدیریت فیزیکی یا نظارت مستقیم بر پایانههای صادراتی را مدنظر قرار دهد، قصد دارد از حذف ناگهانی نفت ایران از بازار جلوگیری کرده و در عین حال جریان آن را مدیریت کند.
عملیات اسکورت: بازگشت به مدل جنگ نفتکشها در دهه ۸۰ میلادی با تکنولوژی ۲۰۲۶، به معنای حضور سنگین نیروی دریایی آمریکا برای تضمین عبور و مرور در تنگه هرمز است. ترامپ نشان داده که برای حفظ امنیت تجارت جهانی، ابایی از مداخله مستقیم نظامی برای باز نگه داشتن شریانهای انرژی ندارد.
بنابراین در صورت بروز شوک نفتی، آمریکا کمتر از سایرین آسیب میبیند. این یک مزیت استراتژیک برای ترامپ است:
- وقتی قیمت نفت بالا میرود، اقتصاد چین (بزرگترین واردکننده نفت) با شوک هزینهای عظیمی روبرو میشود.
- در مقابل، ایالتهای نفتخیز آمریکا (تگزاس، داکوتای شمالی و …) ثروتمندتر میشوند. این تضاد، قدرت چانهزنی آمریکا در جنگهای تجاری را افزایش میدهد.
اظهارات ترامپ درباره نفت
ترامپ در صحبتهای اخیرش (مارس ۲۰۲۶) بر این نکته تأکید کرده که ایالات متحده اجازه نخواهد داد جریان انرژی در جهان متوقف شود. ترامپ مدعی است که افزایش فعلی قیمتها موقتی است.
او معتقد است با سیاستهای «حفاری کن، حفاری کن – Drill, Baby, Drill» بازگشت امنیت به تنگه، عرضه نفت به قدری زیاد میشود که قیمتها حتی از سطح قبل از جنگ هم پایینتر خواهد آمد. او گفته بود:
ممکن است قیمت کمی بالا برود، اما به محض پایان این وضعیت، قیمتها به سرعت فرو میریزند.
پیشبینی قیمت نفت برنت (Brent)
درحالحاضر قیمت نفت برنت به دلیل ترس از مسدود شدن کامل تنگه هرمز (که ۲۰٪ نفت جهان از آن میگذرد) در محدوده ۹۳ دلار نوسان میکند.
پیشبینی کوتاهمدت و میانمدت:
| سناریو | پیشبینی قیمت برنت | علت |
| تداوم درگیری | ۱۰۰ تا ۱۲۰ دلار | اگر ایران حملات به زیرساختهای انرژی در عربستان و امارات را تشدید کند. |
| کنترل تنش (برنامه ترامپ) | ۷۵ تا ۸۰ دلار | اگر اسکورت نظامی موفق باشد و بیمهها اعتماد را به بازار برگردانند. |
| پایان جنگ (نیمه دوم ۲۰۲۶) | ۵۵ تا ۶۵ دلار | بازگشت عرضه کامل اوپک و افزایش تولید آمریکا که ترامپ وعده آن را داده است. |
جمع بندی تحلیل نفت برنت
اگرچه تهدیدات مقامات ایرانی درباره نابود کردن توان تولید منطقه یا جلوگیری از عبور حتی یک لیتر سوخت جدی است، اما تاریخ نشان داده که سیاست و قدرت نظامی مستقیماً بر معادلات عرضه و تقاضا غلبه میکنند.
ترامپ میداند که بزرگترین دشمن سیاسی او، بنزین گران است. بنابراین، او احتمالاً ترکیبی از تولید زیاد در داخل، فشار نظامی برای باز نگه داشتن تنگهها و مذاکره از موضع قدرت را به کار خواهد بست تا قیمت نفت را در محدوده ۶۰ تا ۷۰ دلار نگه دارد.
هیچ تحلیل قطعی در مورد بازارهای مالی وجود ندارد. تمامی موارد ذکر شده صرفاً به منظور اطلاعرسانی منتشر گردیده و این مطلب هیچگونه پیشنهاد خرید یا فروشی برای معاملهگران محسوب نمیشود. افراد باید نسبت به ریسکهای ذاتی بازارهای مالی آگاهی داشته باشند و قبل از اقدام به هرگونه سرمایهگذاری از تصمیم خود مطمئن شوند. ایران بروکر نسبت به ضرر و زیان احتمالی شما هیچگونه مسئولیتی را نمیپذیرد.
نظرات کاربران