بررسی ناوگان | صندوق سرمایه‌گذاری بخشی زمرد نو ویرا

صندوق سرمایه‌گذاری بخشی زمرد نو ویرا در تاریخ 1398/05/30 با شماره 11665 نزد سازمان بورس و در تاریخ 1398/04/25 با شماره 47703 در سازمان اسناد ثبت شده است. مدیریت این صندوق را سبدگردان نو ویرا و بازارگردانی آن را صندوق اختصاصی بازارگردانی گسترش نوویرا بر عهده دارد.

این صندوق با نماد ناوگان در تابلوی بورس شناخته می‌شود، یک تحول ساختاری مهم را پشت‌سر گذاشته است. طبق مجوز شماره ۱۲۱/۳۲۰۰۱۴ از سازمان بورس و اوراق بهادار در تاریخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۶ ، این صندوق از ساختار «صدور و ابطالی» به ساختار «قابل معامله (ETF)» تغییر کرده است.

نکته حائز اهمیت این است که ناوگان اولین صندوق بخشی حمل و نقل در بورس ایران محسوب می‌شود. تمرکز اصلی این صندوق بر سهام شرکت‌های فعال در حوزه‌های حمل و نقل، انبارداری و ارتباطات است. باتوجه‌به استراتژی سبدگردانی، دارایی‌های این صندوق در زیرمجموعه‌های کلیدی زیر توزیع می‌شود:

• شرکت‌های حمل و نقل دریایی و کشتیرانی
• صنایع حمل و نقل ریلی و جاده‌ای
• هلدینگ‌های لجستیکی و خدمات بندری
• زیرگروه‌های مرتبط با انبارداری و توزیع

از نظر تاریخچه، تاریخ تأسیس اولیه صندوق ۱۳۹۸/۰۷/۱۷ بوده و تاریخ آغاز معاملات آن به‌صورت ETF با نماد ناوگان، بر اساس سایت TSETMC در ۱۴۰۵/۰۳/۱۱ است.

نحوه خرید واحدهای صندوق ناوگان

خرید صندوق ناوگان مانند خرید سهام از طریق سامانه معاملات آنلاین کارگزاری انجام می‌شود و نیازی به مراجعه حضوری ندارد. ازآنجاکه این صندوق از نوع ETF است، سرمایه‌گذار می‌تواند در ساعات معاملاتی بازار، واحدهای آن را با جستجوی نماد ناوگان در پنل کارگزاری خریداری کند. مراحل خرید به‌صورت کلی به شرح زیر است:

• ثبت‌نام در سامانه سجام و تکمیل احراز هویت
• دریافت کد بورسی و فعال‌سازی حساب کارگزاری
• ورود به درگاه معاملات آنلاین کارگزاری‌
• جستجوی نماد ناوگان
• ثبت سفارش خرید با تعداد واحد و قیمت مدنظر
• انتظار برای انجام معامله و تسویه نهایی

چون این صندوق ETF است، قیمت معامله آن می‌تواند در لحظه‌های مختلف، بر اساس عرضه و تقاضا نوسان داشته باشد. بنابراین بهتر است قبل از خرید، وضعیت تابلو، حجم معاملات، قیمت پایانی و فاصله قیمت بازار با NAV هم بررسی شود.

نکات و ریسک‌های قبل خرید نماد ناوگان در بورس

مهم‌ترین موضوع این است که این صندوق فعلاً تنها صندوق بخشی فعال در حوزه حمل‌ونقل است؛ بنابراین عملاً رقیب مستقیم قابل‌مقایسه‌ای در صنعت حمل‌ونقلِ بورسی ندارد تا بتوان بازدهی آن را با یک صندوق هم‌صنعت مقایسه کرد. در نتیجه، ارزیابی آن باید بیشتر بر اساس ساختار دارایی‌ها، چشم‌انداز صنعت و ریسک‌های کلان انجام شود، نه مقایسه با صندوق مشابه.

نکته مهم دیگر این است که صندوق‌های بخشی ذاتاً ریسک تمرکز دارند؛ چون دارایی‌های صندوق عمدتاً روی یک صنعت خاص متمرکز می‌شود، نوسان بازدهی آن می‌تواند از صندوق‌های سهامی متنوع بیشتر باشد. این تمرکز می‌تواند در دوره‌های رونق صنعت حمل‌ونقل، بازدهی را تقویت کند؛ اما در دوره‌های رکود یا فشار بر صنعت، ریسک افت ارزش واحدهای صندوق هم بیشتر می‌شود. به بیان ساده، تمرکز بیشتر روی یک صنعت، هم پتانسیل بازدهی را افزایش می‌دهد و هم ریسک را.

از منظر بازار سرمایه، قیمت واحد صندوق‌های ETF همیشه لزوماً برابر با NAV نیست. همین اختلاف می‌تواند فرصت یا ریسک ایجاد کند. اگر قیمت بازار بالاتر از NAV باشد، سرمایه‌گذار عملاً گران‌تر از ارزش ذاتی دارایی وارد می‌شود و اگر پایین‌تر باشد، ممکن است با تخفیف خرید انجام شود. بنابراین بررسی NAV و دامنه اختلاف آن با قیمت تابلو، قبل از خرید ضروری است.

نقدشوندگی نیز موضوع بسیار مهمی است. هرچند وجود بازارگردان برای این صندوق یک مزیت محسوب می‌شود، اما در عمل کیفیت بازارگردانی، حجم معاملات و شرایط عمومی بازار روی سهولت خرید و فروش اثر مستقیم دارد. اگر بازار کم‌عمق باشد، ممکن است ورود و خروج در قیمت مناسب دشوارتر شود.

از طرف دیگر، برای صندوقی که روی حمل‌ونقل متمرکز است، ریسک‌های ژئوپلیتیک و شرایط جنگی باید حتماً لحاظ شود. صنعت حمل‌ونقل، به‌ویژه بخش دریایی و لجستیکی، به‌شدت تحت‌تأثیر تنش‌های منطقه‌ای، وضعیت تنگه هرمز، تحریم‌ها، بیمه حمل‌ونقل، امنیت مسیرهای تجاری و محدودیت‌های بین‌المللی قرار دارد.

شرایط معاملاتی صندوق حمل و نقل ناوگان

بر اساس قوانین مربوط به صندوق‌های سهامی – بخشی، شرایط معاملاتی صندوق ناوگان به شرح زیر است:

• نام نهاد: صندوق سرمایه‌گذاری بخشی زمرد نوویرا
• نماد معاملاتی: ناوگان
• نوع: صندوق سرمایه‌گذاری بخشی در سهام
• روز معاملاتی: شنبه تا چهارشنبه (روزهای کاری بورس)
• ساعت معاملاتی: پیش گشایش 8:35 تا 9:00 و معاملات اصلی از ساعت 9:00 تا 12:30
• نحوه تسویه و پایاپای: T+2
• دامنه نوسان: منفی مثبت 3 درصد نسبت به پایانی روز قبل
• حداکثر تعداد واحد قابل خرید برای هر کد معاملاتی: نامحدود
• سود تقسیمی: ندارد
• ضامن نقدشوندگی: ندارد
• مالیات: سود حاصل از سرمایه‌گذاری معاف از مالیات است